Cô dâu mới này đầu óc thực ra rất sáng dạ và lanh lợi, học cái gì cũng ra dáng ra nét rất nhanh, chẳng mấy chốc đã có thể dọn dẹp quét tước căn nhà sạch bong kin kít, mỗi khi bước ra ngõ gặp người làng đều cất tiếng chào hỏi giòn giã lễ phép.
Nụ cười trên khuôn mặt sạm đen của ông ngoại xuất hiện ngày một nhiều hơn, và âm lượng mỗi khi ông cất tiếng nói trong nhà cũng dần dần trở nên nhỏ nhẹ, dịu dàng hơn.
Một ngày nọ, ở đội sản xuất bên cạnh có gia đình tổ chức đám cưới rước dâu, tiếng kèn tiếng trống réo rắt từ xa vẳng lại nghe thoang thoảng trong gió.
Bà ngoại đôi tai vô cùng thính, vừa nghe thấy tiếng nhạc hỷ là đôi mắt đã sáng rực lên long lanh, hai bên má ửng hồng phấn khởi.
Người em trai út trong nhà thấy vậy liền đứng ra giục giã, rủ rê anh cả dắt chị dâu cùng sang bên ấy xem trò vui náo nhiệt.
Cụ cố ngoại liền trừng mắt quát nghiêm nghị: "Mấy đứa chúng mày quên mất cái bệnh tình của chị dâu mày rồi hay sao hả?! Cấm tiệt không được bén mảng đến những chỗ đông người mà phát điên phát rồ nghe chưa!"
Mấy cậu trai trẻ lè lưỡi tinh nghịch, rồi co cẳng chạy biến ra xa mất hút.
Ông ngoại lắc đầu mỉm cười hiền từ, ngồi dưới ánh trăng mờ ảo thoăn thoắt xe từng sợi dây thừng bằng gai.
Đang cặm cụi xe dây, bên tai ông bỗng nhiên vang lên một giọng hát êm dịu, ngân vang và tha thiết.
Người vợ nhỏ bé của ông đang ngồi bó gối bên bậu cửa gỗ, ngước khuôn mặt ngây thơ nhìn lên vầng trăng sáng trên cao, miệng khe khẽ ngân nga từng câu hát dân ca.
Giọng hát trong trẻo, ngọt ngào và uyển chuyển, hòa nhịp cùng tiếng ve sầu kêu râm ran trong rừng trúc sau nhà.
Lồng n.g.ự.c ông bỗng nhiên trào dâng một cảm xúc ấm áp lạ thường, ông liền buông cuộn dây thừng xuống, nắm lấy bàn tay nhỏ nhắn của vợ cùng nhau bước về phía có tiếng nhạc hỷ đằng xa.
Nào ngờ đâu, người vợ trẻ càng nghe tiếng nhạc lại càng trở nên phấn khích tột độ, tiếng hát của bà cất lên ngày càng vang dội và dõng dạc hơn.
Bà vừa hát lại vừa bắt đầu vung tay múa may, hai ống tay áo chắp vá chằng chịt những miếng vá vải thô bỗng chốc được bà uốn lượn múa ra muôn vàn nét duyên dáng uyển chuyển động lòng người.
Cũng may đây là ngày đại hỷ vui vẻ, nên gia đình nhà chú rể cùng bà con làng xóm xung quanh cũng hùa theo vỗ tay hò reo cổ vũ nhiệt tình.
Người đứng vây quanh xem càng đông bao nhiêu, thì bà ngoại lại càng cất cao giọng hát lớn bấy nhiêu.
Tiếng hát trong trẻo giòn giã x.é to.ạc màn đêm tĩnh mịch vang vọng khắp núi đồi, đôi mắt bà lấp lánh rạng rỡ hệt như hai viên pha lê sáng ngời.
Đêm đã về khuya, ông ngoại đưa tay quẹt những giọt mồ hôi ướt đẫm trên trán, im lặng cúi đầu đón nhận ánh mắt trách móc đầy vẻ lo âu của người mẹ già ở cửa.
Thực chất cụ cố ngoại căn bản không hề hà khắc hay cay nghiệt.
Một người đàn bà cả đời đã từng chèo chống vượt qua bao sóng gió giông bão của cuộc đời, chỉ là thêm phần thận trọng và chín chắn mà thôi.
Bà ngoại càng ngày lại càng tỏ ra đặc biệt yêu thích những chốn đông người náo nhiệt.
Bất kể nhà ai trong vùng có việc hỷ sự cưới xin, bà lúc nào cũng là người đầu tiên đ.á.n.h hơi thấy mùi vui vẻ từ xa, rồi đứng ngơ ngác ngây dại lắng nghe tiếng đàn tiếng sáo.
Hễ cứ có ai ở bên cạnh hò reo khen ngợi cổ vũ, là bà lại quên hết cả đất trời vạn vật xung quanh mà say sưa ca hát nhảy múa.
Ông ngoại thì tối ngày bận bịu trăm công nghìn việc ngoài đồng áng ruộng nương, căn bản không thể nào túc trực từng phút từng giây bên cạnh để trông chừng bà.
Cụ cố ngoại đành phải giao nhiệm vụ cho cậu con trai út túc trực canh chừng người chị dâu, nghiêm khắc ra lệnh cấm tiệt không được tự ý bước chân ra khỏi cổng.
Thế nhưng trên cõi đời này thử hỏi có ai đủ sức canh giữ nổi bà ngoại cơ chứ?
Vào những đêm xuân trời se se lạnh, đôi giày vải của bà dẫm lên mặt đất nhẹ nhàng êm ái còn hơn cả bước chân của loài mèo.
Những bờ ruộng cao ngang tầm vai người lớn, thân hình bà chỉ cần khẽ nhún mình một cái là đã vọt qua nhẹ tênh, thậm chí bà còn thừa sức ngoái đầu lại nhìn trêu ngươi người đang đuổi theo phía sau một cái.
Những cánh đồng tối đen như mực, những con mương uốn lượn ẩn hiện trong đêm, đều được bước chân thoăn thoắt của bà né tránh một cách vô cùng tài tình.
Cả tâm trí và đôi mắt của bà lúc ấy, đều chỉ mải miết đuổi theo những chốn náo nhiệt đàn ca của người thiên hạ.
Và rồi cái ngày định mệnh gây ra tai họa tày đình cuối cùng cũng đã ập đến.
Đó là một gia tộc lớn vốn dĩ nổi tiếng ngang tàng, hống hách và bá đạo nhất trong làng, trong nhà có tới mười lăm người anh em họ lực lưỡng bằng vai bằng vế.
Ở chốn nông thôn thôn dã thời bấy giờ, số lượng con trai đinh trong nhà chính là thước đo của sức mạnh và vũ lực cơ bắp.
Huống chi gia đình bọn họ lại còn nắm giữ trong tay rất nhiều ruộng đất hương hỏa màu mỡ của tổ tiên.
Cụ ông trụ cột của gia tộc ấy tạ thế qua đời, đương nhiên đám con cháu phải tổ chức một tang lễ rình rang, hoành tráng và hiển hách bậc nhất.
Thắp sáng tám mươi mốt ngọn đèn l.ồ.ng đại đăng, treo kín cả gian nhà những bức trướng công đức.
Mời hẳn bảy vị đạo sĩ pháp sư tinh thông kinh kệ đồng thanh tụng niệm kinh Kim Cương, dàn nhạc phường bát âm kéo đàn nhị và thổi kèn xơ-na tấu lên khúc Đại Quy Y bi tráng, dựng rạp phát phát chẩn bánh khảo gạo tế cho người nghèo, bày biện hai mươi bát canh sơn hào hải vị làm cổng lễ.
Bà con lối xóm quanh vùng đều nô nức kéo nhau đến xem lễ tang đông nghịt, nếu như ai may mắn cướp được một hai miếng bánh khảo phát lộc, thì mặt mày sẽ hớn hở đỏ bừng lên vì sung sướng.
Mười lăm người con trai cháu đích tôn của tang gia, ai nấy đều mặc áo gai đội mũ rơm, quỳ rạp thành hai hàng trang nghiêm trước linh đường.
Đối với bọn họ mà nói, đây không chỉ là thời khắc để phô trương lòng hiếu thảo của con cháu, mà còn là dịp để thị uy thanh thế và thực lực của cả dòng họ trước bàn dân thiên hạ.
Nghi lễ tang ma đang diễn ra vô cùng long trọng và trang nghiêm, thầy cúng đứng trên cao dõng dạc xướng lễ, con cháu đồng loạt dập đầu tạ lễ quan khách.
Bỗng nhiên giữa chốn linh thiêng ấy, một giọng hát trong trẻo và lảnh lót bất ngờ vang lên ch.ói lọi khắp bốn phương tám hướng!
Bà ngoại tôi chẳng biết từ lúc nào đã lẻn vào sân, giật phăng lấy dải khăn tang màu trắng vắt bên cột nhà, rồi bắt đầu uốn lượn nhảy múa say sưa như chốn không người!
Người nghệ nhân kéo nhị ngồi nép bên chiếc quan tài gỗ lớn, tầm mắt bị che khuất không nhìn thấy khung cảnh hỗn loạn bên ngoài, vẫn cứ miệt mài kéo những nốt nhạc bi ai đứt từng khúc ruột.
Bà ngoại vung vẩy dải khăn tang trắng muốt bay lượn lờ giữa không trung, dải lụa trắng dài thướt tha quấn quanh khắp sân tang lễ.
Toàn bộ người dân trong sân đều đồng loạt ngậm c.h.ặ.t miệng tắt ngấm tiếng xì xào, nín thở sững sờ.
Mười lăm người con trai trong linh đường mặt mày lập tức tím tái như gan heo, hai nắm đ.ấ.m siết c.h.ặ.t lại kèn kẹt.
Bà quả phụ già ngồi bên cạnh linh cữu thấy tình hình nguy cấp không ổn, liền vội vã ôm lấy nắp quan tài gào khóc t.h.ả.m thiết để cứu vãn thế diện.
Nào ngờ đâu bà ngoại tôi thoáng ngẩn người ra một nhịp, rồi cũng lập tức lao bổ tới bên quan tài, quỳ sụp xuống gào khóc nức nở theo!
Bà không chỉ gào khóc t.h.ả.m thiết, mà trong miệng còn liên tục lẩm bẩm xướng lên những lời khóc than kể lể rành rọt từng câu từng chữ.
Cái mức độ thành thạo và trơn tru ấy, chứng tỏ ngày thường bà đã từng đứng nép ngoài hàng rào nghe lỏm không biết bao nhiêu đám ma chay của thiên hạ rồi.
Đám đông bà con đứng vây quanh xem lễ bỗng chốc ồ lên một tràng cười nghiêng ngả.
Chiều muộn hôm đó khi ông ngoại đi làm đồng về đến ngõ, đám người của tang gia đã giương cờ trắng, gõ thanh la inh ỏi kéo đến vây kín trước gian nhà chính của gia đình ông.
Nhìn thấy người mẹ già còng lưng đang quỳ rạp dưới đất khóc lóc van xin tha thứ, lại đưa mắt nhìn sang người vợ trẻ vẫn đang ngơ ngác đứng bên góc tường chẳng hiểu mô tê chuyện gì, ông ngoại vứt phăng chiếc cuốc trên tay xuống đất, rồi quỳ sụp một tiếng nặng nề xuống nền đất trước mặt tang gia.
Xách theo tám con gà trống thiến béo tốt dùng để dâng lễ tạ tội, cùng năm mươi cân gạo trắng đền bù tổn thất, đoàn người của gia tộc quyền thế kia mới chịu khua chiêng gõ mõ rảo bước rời đi.
Đưa mắt nhìn vào chiếc chuồng gà trống trơn không còn lấy một sợi lông gà, cụ cố ngoại tức giận đến mức mặt mày tái mét run rẩy, rút phăng chiếc chổi lông gà trên vách đất lao thẳng về phía bà ngoại quất tới tấp.