08
Kinh đô bị đ.á.n.h hạ, danh nghĩa 「thanh quân trắc」 của Mạnh gia tự nhiên cũng không còn lý do để tồn tại. May mà những năm qua chúng ta cai trị khá tốt, nhất thời cũng chẳng có mấy người đứng ra phản đối.
Mạt Đế giống như một cái sàng, trung thần thuần thần đều bị hắn sàng lọc ra ngoài: kẻ bị g.i.ế.c, kẻ bị biếm, kẻ bị lưu đày. Những người còn lại đều là hạng chỉ biết nịnh nọt xu phụ.
Ta sai người phong tỏa các quan nha, tra xét những án tồn đọng. Kẻ đáng g.i.ế.c thì g.i.ế.c, người đáng thả thì thả.
Chỉ có một người khiến ta khó xử.
Đại Lý Tự khanh Phùng Thanh.
Hắn quả thực là một dòng nước trong giữa chốn quan trường.
Cương trực bất a, ngay thẳng kiêu ngạo. Sau khi quan nha bị phong tỏa, hắn giận dữ mắng Mạnh gia là loạn thần tặc t.ử. Bị tống vào ngục, hắn còn tuyệt thực để tỏ rõ chí hướng, hiển nhiên không chịu cùng ta thông đồng làm bậy.
Ta cẩn thận đọc hồ sơ của hắn, đi khắp phố lớn ngõ nhỏ, nghe được toàn là những lời ca tụng.
Hắn vì bách tính mà chống lại quyền quý, nghịch ý bệ hạ, chống đối ân sư.
Nhà hắn thanh bần giản dị, tộc nhân trong nhà đều đi theo con đường trái ngược với hắn, còn con cái hắn thì tuổi nhỏ mà trầm ổn.
Ta đến nhà hắn, thấy phu nhân đang chăm chút mảnh vườn rau. Nàng mặc áo vải váy vải, trên đầu chỉ cài trâm gai, thần sắc điềm đạm.
Con trai hắn đã mười hai tuổi, đang ở bên cạnh cao giọng đọc sách:
「Đạo của Đại học là ở chỗ làm sáng tỏ đức sáng, gần gũi với dân, dừng ở chỗ chí thiện. Biết chỗ dừng rồi mới có định; định rồi mới có thể tĩnh; tĩnh rồi mới có thể an; an rồi mới có thể lo nghĩ; lo nghĩ rồi mới có thể đạt được. Vạn vật có gốc có ngọn, sự việc có đầu có cuối. Biết được thứ tự trước sau, ấy là đã gần với đạo vậy.」
Phu nhân bước tới, hành lễ với ta, cung kính mời ta vào nhà ngồi, sau đó rót trà cho ta.
Nàng nói:
「Quý nhân ghé thăm, xin cho phép thiếp thân thu xếp lại dung nhan rồi sẽ đến bái kiến.」
Ta nói:
「Phu nhân không cần.」
Nàng lại mỉm cười ôn hòa rồi lui xuống.
Ta nhấp một ngụm trà. Lá trà vô cùng thô sơ, nhưng nhìn khắp căn phòng thanh bần, ta hoài nghi đây chính là số trà ít ỏi duy nhất mà bọn họ có thể đem ra tiếp khách.
Căn nhà không xa hoa, cũng chẳng lớn, nhưng được cái kiên cố, đủ để che gió chắn mưa.
Lát sau nàng trở lại, vẫn mặc áo vải, sạch sẽ chỉnh tề, bên tóc mai cài xiên một cây trâm bạc mộc mạc, vô cùng giản dị mà cũng thanh nhã.
Nàng hành lễ với ta:
「Hàn xá đơn sơ, tiếp đãi không chu toàn, xin quý nhân lượng thứ.」
Ta có chút không đoán được ý của Phùng gia.
Phùng Thanh tuyệt thực để tỏ chí, ngay thẳng kiêu ngạo.
Thế nhưng phu nhân của hắn lại lễ độ tiếp đãi ta, ung dung tao nhã.
Là Phùng thị cố ý làm vậy, hay nàng đã xem nhẹ chuyện sống c.h.ế.t?
Phùng phu nhân nói với ta:
「Ý đồ quý nhân đến đây, thiếp thân đã rõ. Chỉ là thứ lỗi cho thiếp thân khó lòng phụng mệnh. Chủ quân một lòng vì nước vì dân, ngay cả thiếp thân và khuyển t.ử cũng không thể khuyên can được.」
Ta biết Phùng lang quân là người trung trực, vốn không trông mong có thể thuyết phục Phùng phu nhân. Nhưng ta đến đây, thấy nàng đối đãi với ta lễ độ, lại càng không hiểu:
「Đã như vậy, phu nhân hà tất phải ân cần tiếp đãi?」
Phu nhân nói:
「Chủ quân vô cùng khâm phục cách làm người của Hà thị quận thủ. Khi quý nhân công phá Quận Ung Ninh, người đã sớm đặt chuyện sống c.h.ế.t ra ngoài. Phu quân đã như vậy, thiếp thân sao dám không thuận theo.
Chỉ là trong nhà thiếp thân nay chỉ còn hai mẹ con. Trước khi chủ quân lên đường, người từng nói rằng Mạnh gia tuy là loạn thần, nhưng không phải tặc t.ử. Dưới sự cai trị của Mạnh gia, vạn dân đều được an cư lạc nghiệp. Nếu không phải vương triều sụp đổ, sơn hà tan nát, người nhất định sẽ coi Mạnh gia là thượng khách.
Nay chủ quân đã vì quốc nạn mà vào ngục, thiếp thân và khuyển t.ử e rằng cũng khó bảo toàn. Việc thiếp thân ân cần tiếp đãi quý nhân, là vì việc trị dân của quý nhân, chứ không phải vì quốc sự.」
Ta im lặng, nhìn khu sân đơn sơ này, đứng dậy định rời đi.
Phùng phu nhân tiễn ta đến cửa.
Ta hành lễ với nàng, nói:
「Phu nhân cao nghĩa, xin nhận của Mạnh Ngọc một lạy.」
Phu nhân đáp lễ.
Ta nói:
「Hôm nay sau khi rời khỏi đây, ta nguyện vào ngục thăm tiên sinh.
Nếu có thể bảo toàn tiên sinh, vậy xin Phùng thị vì lê dân thiên hạ mà tranh lấy một con đường sống.
Nếu không thể, ta nhất định bảo đảm hai mẹ con phu nhân bình an. Sau này nếu công t.ử học hành thành tài, có tư chất làm tể phụ thì vào triều làm quan; nếu học hành không thành, ẩn mình nơi thôn dã cũng có thể hưởng ba đời thái bình.
Chỉ mong phu nhân và công t.ử từ nay được an bình khang lạc, chớ phụ gia phong ngay thẳng của Phùng tiên sinh.」
Phu nhân nghẹn ngào, trong mắt thấp thoáng lệ quang. Nàng đưa tay lau nước mắt, nói:
「Thiếp thân xin kính cẩn tuân theo lời quý nhân. Quý nhân là kỳ tài trời ban, sinh vào thời loạn thế, lập nghiệp có công. Chỉ mong ngày sau quý nhân đăng lâm địa vị cao, vẫn nhớ nỗi khổ của lê dân, thuận theo thiên mệnh mà che chở muôn dân.」
Ta thề với nàng:
「Đó chính là chí nguyện của ta, suốt đời này quyết không quên.」
Ta xoay người rời đi.
Ta vào ngục gặp Phùng tiên sinh.