Ngày đưa tang, mẫu thân khóc đến mức đứng không vững, phụ thân phải đỡ lấy người.
A Phúc cũng khóc, vừa khóc vừa nói: “Tổ mẫu từng bảo, đến lúc con cưới thê t.ử, người sẽ mừng cho con một bao lì xì thật lớn.”
Ta không khóc.
Không phải ta không muốn khóc, mà là ta không khóc nổi.
Ta chỉ đứng đó, nhìn linh cữu ngày một đi xa.
Tổ mẫu đi rồi.
Người đã che chở ta từ thuở nhỏ, đi rồi.
Tối hôm ấy, ta một mình ngồi trong sân rất lâu.
A Phúc đến tìm ta, hỏi: “Tỷ tỷ, tỷ không sao chứ?”
Ta nói: “Không sao.”
Nó nói: “Tỷ đừng gạt đệ.”
Ta quay đầu nhìn nó.
Thiếu niên mười sáu tuổi đã cao hơn ta.
Nó ngồi xổm bên cạnh ta, nói: “Tỷ tỷ, nếu tỷ muốn khóc thì cứ khóc đi. Đệ không nói cho người khác biết.”
Ta nhìn vào mắt nó, bỗng thấy sống mũi cay cay.
Nhưng ta vẫn không khóc.
Ta nói: “A Phúc, tổ mẫu bảo sau này ta có thể muốn khóc thì khóc.”
Nó hỏi: “Vậy vì sao tỷ không khóc?”
Ta nói: “Bởi vì ta không muốn.”
Nó sững người, rồi bật cười.
Nó nói: “Tỷ tỷ, tỷ đúng là người kỳ lạ nhất đệ từng gặp.”
Ta hỏi: “Đệ từng gặp bao nhiêu người?”
Nó nói: “Rất nhiều.”
Ta hỏi: “Bao nhiêu?”
Nó nói: “Dù sao cũng rất nhiều.”
Ta bật cười.
Tối hôm ấy, ta và A Phúc ngồi trong sân rất lâu, nói rất nhiều chuyện.
Toàn là chuyện thuở nhỏ.
Nói chuyện nó bị con trai Chu di nương bắt nạt, nói chuyện nó tự mình mang thư đến phủ Lý Thị lang, nói chuyện lần đầu tiên nó bị ta đ.á.n.h.
Nó hỏi: “Tỷ tỷ, tỷ còn nhớ năm đệ ba tuổi, đệ hỏi vì sao tỷ không nhường đệ không?”
Ta nói: “Nhớ.”
Nó nói: “Lúc ấy tỷ bảo, nhường đệ là do tỷ bằng lòng, không nhường đệ là bản lĩnh của tỷ.”
Ta nói: “Đúng.”
Nó nghĩ một lát rồi nói: “Bây giờ đệ hiểu rồi.”
Ta hỏi: “Hiểu gì?”
Nó nói: “Tỷ nhường đệ là vì tỷ bằng lòng, chứ không phải vì tỷ buộc phải làm thế.”
Ta nhìn vào mắt nó, bỗng cảm thấy nó đã trưởng thành.
Năm ấy ta hai mươi bốn tuổi, A Phúc mười sáu tuổi.
Ta chợt nhận ra, hóa ra bao năm nay, không phải ta vẫn luôn bảo vệ nó.
Mà là nó vẫn luôn ở bên ta.
Năm ta hai mươi sáu tuổi, phụ thân lâm bệnh.
Bệnh không nặng, chỉ là quá mệt mỏi.
Mẫu thân bảo ta đến thăm, ta liền đi.
Phụ thân nằm trên sàng, thấy ta đến thì vẫy tay bảo ta ngồi xuống.
Người nói: “Đại Tráng, mẫu thân con lại nhắc đến con rồi.”
Ta hỏi: “Nhắc chuyện gì?”
Người nói: “Nhắc bao giờ con mới lấy chồng.”
Ta hỏi: “Người nói thế nào?”
Người đáp: “Ta nói, gấp gì chứ, không gả được thì nuôi.”
Ta bật cười.
Người nói: “Mẫu thân con hỏi, nuôi đến bao giờ? Ta bảo, nuôi đến c.h.ế.t.”
Ta bật cười thành tiếng.
Người cũng cười.
Cười xong, người nói: “Đại Tráng, phụ thân hỏi con một chuyện.”
Ta nói: “Người cứ hỏi.”
Người hỏi: “Rốt cuộc con có muốn lấy chồng không?”
Ta nghĩ một lát rồi nói: “Không muốn.”
Người hỏi: “Vì sao?”
Ta nói: “Lười.”
Người nói: “Nói thật.”
Ta nhìn vào mắt người, im lặng một hồi.
Sau đó ta nói: “Phụ thân, con không muốn gả cho một người mình không yêu, cũng không muốn để một người mình không yêu quản thúc. Con càng không muốn trói cả đời mình trong một sân viện, sinh con dưỡng cái, lo liệu gia đình, cuối cùng biến thành người như mẫu thân.”
Phụ thân không nói gì.
Ta tiếp tục: “Mẫu thân rất tốt. Nhưng cả đời này, người sống không vui.”
“Con không muốn như vậy.”
Phụ thân im lặng rất lâu.
Lâu đến mức ta tưởng người sẽ không trả lời.
Cuối cùng người hỏi: “Vậy con muốn sống thế nào?”
Ta nói: “Con muốn làm quan.”
Người nhìn ta, ánh mắt phức tạp.
“Con biết nữ t.ử không thể làm quan.”
Ta nói: “Biết.”
Người hỏi: “Biết mà vẫn muốn?”
Ta nói: “Muốn. Nếu không thể tự mình làm quan, con giúp phụ thân làm. Giúp phụ thân làm cũng coi như con đã làm.”
Người sững người, rồi bật cười.
Người nói: “Đại Tráng, phúc phần lớn nhất đời này của phụ thân, chính là có một nữ nhi như con.”
Ta nói: “Con biết.”
Người lại sững người, sau đó cười càng lớn hơn.
Năm ấy ta hai mươi sáu tuổi, phụ thân năm mươi hai tuổi.
Sau ngày hôm đó, phụ thân giao thêm nhiều công văn cho ta xử lý.
Mẫu thân thỉnh thoảng đến xem, nhìn một hồi lại thở dài.
Ta hỏi: “Mẫu thân thở dài chuyện gì?”
Người nói: “Ta tiếc con sinh không đúng thời.”
Ta nói: “Không sinh sai.”
Người nói: “Sao lại không? Nếu con là nam t.ử, từ lâu đã có thể làm quan rồi.”
Ta nói: “Mẫu thân, có làm quan được hay không không phải nhìn con là gì, mà phải nhìn con có bản lĩnh gì.”
Người nói: “Con có bản lĩnh thì sao? Người ta không cho.”
Ta nói: “Không cho thì con không làm.”
Người sững người.
Ta nói: “Không cho thì không làm. Làm chuyện khác cũng được.”
Người hỏi: “Làm gì?”
Ta nói: “Giúp phụ thân làm việc. Giúp A Phúc cưới thê t.ử. Ở bên mẫu thân nói chuyện. Trông nom gia đình này được bình an.”
Người nhìn ta, vành mắt hơi đỏ.
Người hỏi: “A Ninh, con thật sự nghĩ thông rồi, hay chỉ đang dỗ mẫu thân?”
Ta nói: “Thật.”
Ta nói: “Mẫu thân, những năm qua con đã nghĩ thông một chuyện.”
Người hỏi: “Chuyện gì?”
Ta nói: “Đời người, thứ có thể nắm giữ chẳng có bao nhiêu. Thứ không nắm được thì đừng cố níu. Thứ đã nắm được thì phải giữ cho thật c.h.ặ.t.”
“Thứ con không thể nắm giữ là quan vị, danh tiếng, hào quang trong mắt người khác.”
“Thứ con nắm giữ được là mẫu thân, phụ thân, A Phúc, là gia đình này.”
“Như vậy là đủ rồi.”
Mẫu thân nghe xong thì khóc.
Không phải khóc vì đau buồn, mà là khóc vì vui mừng.
Người ôm lấy ta, nói: “A Ninh, con là niềm kiêu hãnh lớn nhất đời này của mẫu thân.”
Ta vỗ nhẹ lưng người, nói: “Mẫu thân, người cũng vậy.”
Năm ấy ta hai mươi sáu tuổi, mẫu thân bốn mươi tám tuổi.
Ta bỗng nhận ra, hóa ra thứ ta vẫn luôn muốn chưa bao giờ là bước ra ngoài.
Mà là khiến gia đình này trở thành nơi ta muốn trở về.
Năm ta hai mươi tám tuổi, A Phúc thành thân.