Mùa hè năm An An lên ba tuổi, triển lãm tranh cá nhân của tôi chính thức được khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật tỉnh.
Đây là một buổi triển lãm nghệ thuật chính quy, hoàn toàn không phải là hoạt động thương mại.
Người giám tuyển cho buổi triển lãm chính là người thầy hướng dẫn thời đại học của tôi.
Thầy ấy sau khi xem qua những tác phẩm tôi vẽ trong suốt ba năm qua đã chủ động liên hệ với tôi.
“Tô Niệm, tranh của em đã thay đổi rồi. Trước đây chỉ có kỹ xảo, còn bây giờ đã có thêm sức mạnh.”
Ngày diễn ra triển lãm có rất đông người đến tham dự.
Có những đồng nghiệp trong giới nghệ thuật, có giới truyền thông báo chí, và cả những người hâm mộ lặn lội từ nơi xa xôi đến đây.
An An mặc một chiếc váy nhỏ màu đỏ, nắm c.h.ặ.t t.a.y tôi tung tăng đi dạo quanh phòng triển lãm.
Con bé chỉ tay vào bức tranh treo trên tường hỏi: “Mẹ ơi, bức này là do mẹ vẽ ạ?”
“Đúng vậy con yêu.”
“Đẹp quá đi mất.”
“Cảm ơn bé cưng của mẹ.”
“Còn bức kia thì sao ạ?” Con bé chỉ vào bức tranh mang tên “Về nhà”.
Tôi ngồi xổm xuống, chỉ vào người phụ nữ đang bồng bế đứa trẻ sơ sinh trong tranh.
“Đó chính là mẹ đấy.”
“Thế còn em bé nhỏ xíu kia ạ?”
“Đó chính là con.”
An An ngắm nghía vài giây rồi vòng tay ôm c.h.ặ.t lấy cổ tôi.
“An An yêu mẹ nhất trên đời.”
Ánh đèn trong phòng triển lãm vô cùng rực rỡ.
Tôi bế con bé đứng dậy.
Phía xa, ngay lối vào phòng triển lãm có một người đàn ông đang đứng lặng lẽ.
Trần Phong.
Anh ta mặc một chiếc áo khoác cũ kỹ đã bạc màu, đứng chôn chân ở cửa chứ không dám bước vào trong.
Chúng tôi nhìn nhau một cái xuyên qua cả phòng triển lãm rộng lớn.
Tóc anh ta đã dài ra, dáng người gầy rộc đi trông thấy.
Anh ta nhìn tôi, rồi lại nhìn sang bé An An đang nằm ngoan ngoãn trong lòng tôi.
Sau đó, anh ta lặng lẽ quay người rời đi.
Không hề bước vào, không chào hỏi, cũng chẳng nói bất kỳ lời nào.
Cứ thế mà đi mất.
Triệu Mẫn bước đến bên cạnh tôi.
“Vừa nãy hình như tớ thấy Trần Phong thì phải.”
“Ừ.”
“Anh ta đến đây làm gì thế?”
“Tớ không biết. Chắc là muốn nhìn mặt An An một chút thôi.”
“Cậu cảm thấy thế nào?”
Tôi ngẫm nghĩ một lát.
“Chẳng còn cảm giác gì nữa rồi.”
Thực sự không còn một chút gợn sóng nào trong lòng nữa.
Không hận thù, không tức giận, cũng chẳng buồn bã.
Giống như vô tình nhìn thấy một người quen cũ từ thuở nào lướt qua nhau trên phố đông người.
Bạn biết rõ hai người từng có một đoạn quá khứ giao nhau.
Nhưng mối duyên nợ đó đã hoàn toàn chấm dứt rồi.
Triển lãm kéo dài suốt một tháng trời.
Số lượng khách đến tham quan vượt mốc hai mươi nghìn người.
Có một bài phê bình nghệ thuật đã viết thế này: “Trong tranh của Niệm Bạch ẩn chứa một thứ vô cùng hiếm gặp — từng bị tổn thương sâu sắc nhưng chưa bao giờ bị đ.á.n.h gục. Mỗi một nét cọ đều mang theo sự quật cường của đóa hoa kiên cường vươn lên từ đống đổ nát.”
Khi đọc được những dòng chữ này, tôi đang ngồi gọt táo cho An An ăn.
Con bé ngồi ngoan ngoãn trên đùi tôi, nhai nhóp nhép miếng táo ngọt lịm, nước ép chảy ròng ròng xuống cằm.
Tôi khẽ mỉm cười hạnh phúc.
Ngày tháng cứ thế êm đềm trôi qua.
Chẳng cần phải oanh oanh liệt liệt hay kinh thiên động địa làm gì.
Chỉ cần bình yên, vững chãi và thực sự thuộc về chính mình, thế là đã quá đủ rồi.
Khi An An lên năm tuổi, phòng làm việc của tôi đã được định giá lên tới tám mươi triệu tệ.
Có người đã đưa ra mức giá bốn mươi triệu tệ để mua lại toàn bộ cổ phần của tôi.
Tôi dứt khoát từ chối.
“Sao cậu lại không bán?” Triệu Mẫn tò mò hỏi.
“Bởi vì nó không đơn thuần chỉ là tiền bạc. Nó là thứ do chính tay tớ vẽ nên. Từng nét vẽ đều thuộc về tớ.”
Triệu Mẫn mỉm cười.
“Được rồi, sếp lớn đã quyết thì cứ thế mà làm thôi.”
Mùa thu năm đó, tôi vô tình gặp lại một người ngay trước cổng khu chung cư.
Là mẹ chồng — à không, mẹ chồng cũ của tôi.
Bà ta trông già đi rất nhiều, mái tóc đã bạc trắng xóa, tay phải run rẩy chống gậy.
“Niệm Niệm...”
Vừa nhìn thấy An An, nước mắt bà ta đã lập tức tuôn rơi lã chã.
“An An, gọi bà nội đi con.”
An An sợ hãi nép c.h.ặ.t sau lưng tôi, không chịu mở miệng.
Con bé chưa từng gặp người này bao giờ.
Tôi nắm c.h.ặ.t bàn tay nhỏ bé của An An, lặng lẽ nhìn người đàn bà lớn tuổi trước mặt.
Bà ta từng thức dậy từ sáu giờ sáng mỗi ngày để chuẩn bị hai hộp cơm. Một cái đong đầy tình yêu thương dành cho con trai, một cái lại chứa chan sự đối phó, hời hợt dành cho con dâu.
Giờ đây bà ta đứng trước mặt tôi, trong tay chẳng còn lại thứ gì.
Con trai thì bất tài vô dụng.
Con dâu thì dứt áo ra đi.
Đến cả cháu nội cũng không thèm nhận bà ta nữa.
“Niệm Niệm, cho mẹ nhìn An An một chút thôi được không. Chỉ một cái thôi.”
Tôi ngồi xổm xuống, dịu dàng bảo An An: “Bé cưng, bà cụ này muốn nhìn con một lát, con có đồng ý không?”
An An ngẫm nghĩ một hồi rồi khẽ gật đầu.
Con bé bước đến trước mặt mẹ chồng cũ của tôi, ngửa khuôn mặt nhỏ nhắn lên nhìn bà ta một lúc lâu.
“Bà ơi, sao bà lại khóc thế ạ?”
Mẹ chồng cũ của tôi run rẩy ngồi thụp xuống, đưa bàn tay nhăn nheo vuốt ve khuôn mặt bầu bĩnh của An An.
“Bà nội nhớ con quá.”
An An nghiêng đầu hỏi:
“Nhưng mà An An đâu có quen bà đâu ạ.”
Một câu nói ngây ngô của trẻ con nhưng lại có sức nặng ngàn cân, đập tan mọi hy vọng của bà ta.
Tôi dắt tay An An, thong thả đi vào trong khu chung cư.
Phía sau truyền đến tiếng gọi nghẹn ngào của mẹ chồng cũ: “Niệm Niệm, cảm ơn con.”
Tôi không hề ngoảnh đầu lại.
Không phải vì tôi tàn nhẫn.
Mà là bởi vì có những sai lầm, dù có nói ngàn lời xin lỗi đi chăng nữa thì cũng vĩnh viễn không bao giờ có thể bù đắp lại được.
Buổi tối sau khi An An đã ngủ say, tôi ngồi một mình trong phòng vẽ tranh.
Trên bàn đặt một hộp cơm cũ kỹ màu xanh lam — chính là cái năm xưa tôi từng dùng.
Tôi vẫn luôn giữ lại nó bên mình.
Không phải là để ghi hận trong lòng.
Mà là để tự nhắc nhở bản thân, vĩnh viễn không được phép quên đi cảm giác tủi nhục khi ấy.
Tuyệt đối không bao giờ được để người khác định đoạt xem bản thân mình có xứng đáng được đối xử t.ử tế hay không.
Bản thân bạn vô cùng xứng đáng.
Bất kỳ ai trên đời này cũng đều xứng đáng cả.
Tôi cất hộp cơm vào sâu trong ngăn kéo.
Sau đó tắt đèn phòng vẽ.
Bên ngoài cửa sổ, ánh trăng dịu mát rọi lên tấm rèm cửa phòng An An, trên đó in những hình cánh bướm rực rỡ sắc màu.
Đó chính là những nét vẽ do tự tay tôi họa nên.
- Hết -