Mùa xuân 1999 · Đông Bắc Xích Lân · Đảo Lưu Hoàng · Khu vực núi Xích Khảm
Trong viện điên có người c.h.ế.t.
Xác từ một sườn dốc phía sau núi rơi xuống, Trần Xước tận mắt chứng kiến. Ai cũng tin là hắn tự nhảy, nhưng Trần Xước thì khác.
Suốt mấy ngày sau, không ai đến thu dọn. Hắn đã thấy từ lúc kẻ đó rơi xuống, đến khi thoi thóp, rồi đến lúc xác bắt đầu phân hủy. Trông không đẹp lắm, chắc là c.h.ế.t quá lâu, thịt đã rữa ra, biến thành một đống bùn thịt kinh tởm.
Hắn ngửi thấy một mùi ngọt, ngọt đến ngấy, như thể cả mùa xuân mục rữa bị nén thành một giọt mật, rót vào khoang mũi rồi dính cứng lại trong khí quản và phổi. Sau đó mới là mùi hôi — không, thứ đó khó mà gọi là mùi hôi, đúng hơn là mùi tanh của m.á.u, vị chua của phân hủy, vị kim loại lạnh lẽo, quyện với mùi đất bùn tan băng bốc lên từng lớp từng lớp. Hai luồng mùi như hai sợi dây thừng bện vào nhau, siết lấy cổ họng hắn, khiến hơi thở nghẹn lại, như toàn bộ đường hô hấp bị phủ kín bởi một lớp đặc quánh. Tất cả gợi hắn nhớ về những thứ đáng lẽ không nên nhớ.
Trần Xước đứng trên sườn núi phía sau, dưới chân là bùn loãng màu xám đen, tuyết tan chảy theo khe nứt của đá núi lửa, vẽ ra những dòng nước màu sẫm. Phía xa, hướng nghĩa địa vô danh, hơi nước bốc lên từng sợi từ khe địa nhiệt, hun thứ mùi thối ngọt kia càng thêm ngang tàng, cả thung lũng như một cái nồi đang được hâm nóng.
Hắn hít thêm hơi thứ hai. Hơi thứ ba. Mặt không biểu cảm.
Rồi hắn cúi xuống, thấy những ngón tay mình đang run nhè nhẹ — hắn chẳng biết mình đang run vì cái gì, sườn núi gần miệng núi lửa ấm áp hơn cái phòng bệnh lạnh lẽo trong viện điên nhiều. Hắn cũng không thấy lạnh, nên cơn run khó kiểm soát kia giống như một dư chấn từ sâu bên trong cơ thể truyền lên.
Mùi ngọt ấy vẫn kẹt trong cổ. Hắn không nuốt xuống được, mở miệng định nhả ra, nhưng những gì tuôn ra lại là màn sương mù năm năm trước.
Mùa xuân 1994 · Đông Bắc Xích Lân · Đảo Lưu Hoàng · Trung tâm dưỡng tâm Lưu Hoàng Bảo · Khu Bắc
Sau khi nhà họ Trần bị tận diệt, Trần Xước với thân phận đích t.ử nhà họ Trần trên danh nghĩa may mắn thoát c.h.ế.t, bị chuyên viên sắp xếp "quản thúc cải tạo", luân chuyển qua nhiều cơ sở y tế bí mật, kiểm tra đến kiểm tra đi, cuối cùng xác nhận hắn không xuất hiện dấu hiệu phân hóa giới tính thứ hai, cũng không có bất kỳ giá trị nghiên cứu nào, liền bị vứt đến khu vực cực Bắc của vùng núi Xích Khảm. Khu Bắc giam giữ đều là những kẻ vô dụng, toàn bộ khu vực bị tách khỏi trung tâm quản lý, quản lý lỏng lẻo, đến bước chân của hộ công cũng chậm hơn khu Nam hai nhịp.
Ngày đầu tiên bị áp giải đến, một tên bác sĩ trung niên mập mạp đầu hói ép hắn điền mấy tờ đ.á.n.h giá, qua loa đóng dấu "rối loạn tâm thần sau sang chấn, cần can thiệp điều trị", rồi quăng hắn vào căn phòng bốn mét vuông dưới tầng hầm một. Tường mốc, giường sắt rỉ, không có nệm, xoay người là ván gỗ và thanh sắt kẽo kẹt kẽo kẹt, như có xương cốt bị nghiền nát bên dưới. Cách âm kém đến điên rồ, nửa đêm có thể nghe thấy âm thanh từ tầng bên cạnh vọng lại, khiến người ta cảm thấy bí bách, ẩm lạnh, như thứ gì sống bị bịt miệng lê qua hành lang. Ban ngày thì khỏi phải nói, tiếng khóc lóc gào thét không ngừng. Cái gọi là "trị liệu" là ba lần tiêm t.h.u.ố.c mỗi ngày, kim tiêm cắm vào cánh tay, chất lỏng màu vàng nhạt đục ngầu được bơm vào, đến giờ hắn vẫn không biết đó là thứ gì.
Nhưng hắn biết cách im lặng.
Hơn một tuần, hắn đã nắm rõ kẽ hở của khu Bắc — ra khỏi cửa sau nhà ăn, đi vòng qua rãnh thoát nước, có một con dốc nhỏ bị cỏ dại và đá vụn che phủ một nửa, trèo qua là có thể vòng ra khỏi hàng rào, lên thẳng núi. Hắn không vội đi. Không phải vì biết nghe lời, chỉ là thời điểm chưa đến.
Mỗi ngày có hai tiếng rưỡi thời gian tự do, hắn không đến trung tâm hoạt động xem những tin tức chính trị nhàm chán đó, chỉ đứng ở khoảng đất trống ngoài tòa nhà, nhìn về hướng Tây Nam. Bên kia luôn có một mùi gì đó thoảng qua, không hẳn là hắc, nhưng vương vấn không tan, cách cả nửa sườn núi vẫn có thể cảm nhận được.
Ngày thứ tám, hắn cuối cùng cũng chán ngán.
Tivi trong phòng sinh hoạt dưới nhà luôn phát cùng một bản tin — quan chức này thị sát nơi nào, lãnh đạo kia phát biểu đoạn gì. Những bệnh nhân trong khu ngồi trước màn hình chí ch.óe như lũ ruồi vỗ cánh. Trần Xước nhìn những cái đầu sau gáy của bọn họ, chợt nghĩ nếu mình ở lại thêm nữa, có khi sẽ thuộc làu mấy cái "lời tuyên thệ" giả tạo đó mất.
Hắn đẩy cửa đi ra. Ổ khóa cửa sau đã rỉ, xoay nhẹ là mở. Hắn bước vào mùa xuân.
Mùa xuân trên đảo Lưu Hoàng là một mùa sai lệch. Tuyết và hơi nóng cùng tồn tại, dưới đất là băng tuyết tan, khe địa nhiệt phun ra làn hơi trắng, lạnh và nóng giằng co trên sườn đồi, sinh ra một lớp sương mù nhầy nhụa. Trần Xước bước vào, cảm giác như đang đi vào ống tiêu hóa của sinh vật nào đó, ấm áp, ẩm ướt, mùi chua nhẹ, từ bốn bề thấm vào.
Con đường là một lối đi bùn nhỏ đến mức không thể nhỏ hơn. Giẫm lên mềm, mỗi bước đều lún nửa tấc, nhấc chân lên kéo theo tiếng "bốp" ẩm ướt.
Rồi hắn ngửi thấy.
Ban đầu chỉ là một thoáng ngọt nhạt, như có ai đó cắt một quả thanh trà chín quá ở đâu xa. Hắn men theo vị ngọt đó mà đi, lối nhỏ rẽ một khúc, vòng qua một tảng đá đen cao ngang người. Đi thêm một đoạn, vị ngọt bắt đầu biến hóa. Hắn nhớ lại cây thanh trà trước nhà hồi bé, quả chín rụng xuống đất không ai nhặt, mục thành một vũng nước ngọt, bị mặt trời phơi hai ngày, ngọt thanh biến thành ngọt đặc, từ ngọt đặc đến ngọt ngấy. Rồi từ sau vị ngọt, một thứ khác trồi lên — chua, loại chua như axit dạ dày trào ngược; tanh, loại tanh như đinh sắt ngâm trong nước; hòa với mùi đất tan băng bốc lên, vặn xoắn vào nhau, không còn phiêu bồng trong không khí nữa mà có trọng lượng, nặng trĩu, chìm xuống, chìm vào khoang mũi, khí quản, phổi hắn, như có ai đó đổ vào cổ hắn một thìa mật ong trộn với gỉ sắt.
Hắn dừng lại, châm một điếu t.h.u.ố.c cắp từ văn phòng. Lửa cháy lên một thoáng trong không khí xám xịt, dưới chân có một vệt kéo rộng, từ trên sườn núi kéo xuống, khoét thành một rãnh sâu trong bùn, dưới đáy rãnh là nước sẫm màu. Hắn giẫm qua, thứ văng lên không phải bọt nước, mà là thứ gì đó đặc, dính vào mặt giày không b.ắ.n ra được.
Tiếng ruồi chỉ lọt vào tai hắn sau khi hắn vòng qua tảng đá núi lửa đen cao ngang người kia. Âm thanh dày đặc, dày như một tấm chăn đặc ruột bịt kín tai — mấy trăm, mấy nghìn cánh ruồi rung lên hợp thành một thứ âm thanh trầm đục kéo dài, đến đất bùn dưới chân cũng rung nhẹ. Tiếng vo ve và mùi ngọt quyện vào nhau, hình thành một thứ gần như thực thể, đập vào mặt, thẩm thấu vào trong cơ thể.
Hắn đứng ở rìa tảng đá, đưa điếu t.h.u.ố.c khỏi miệng, không hút ngay.
Rồi hắn thấy một người.
Phục Y đã đứng ở đây rất lâu. Lâu đến đầu gối bắt đầu nhức, lâu đến hai bàn chân từ lạnh sang tê, từ tê sang đau, từ đau lại trở về khoảng trống vô tri.
Hắn không biết mình đến đây làm gì. Hay có thể hắn biết — mỗi giờ tự do, hắn đều đi đến rìa xa nhất mà hàng rào cho phép, nhìn ra phía ngoài lớp dây kẽm gai, những cây khô bị tuyết đè gãy, nhìn lên trời. Bầu trời hôm nay màu trắng xám, như một tấm khăn trải bàn đã phai màu sau khi được dùng đi dùng lại. Hắn men theo hàng rào, ngửi thấy thứ mùi kia, liền men theo nó, đi đến cuối hàng rào thì thấy một lỗ hổng, cỏ dại bị giẫm nát một mảng, tạo thành một lối mòn mơ hồ. Hắn thấy mình như một con chuột đang hoảng loạn chạy trốn, lại như một kẻ lãng t.ử một mình một ngựa, chỉ biết cúi đầu bước tới, không biết mệt, đi cho đến khi kiệt sức, đi cho đến đường cùng.
Rồi hắn thấy cái xác đó.
Nó nằm trong một vùng trũng, tuyết tan một nửa tạo thành một vũng nước đen quanh nó. Khó mà gọi nó là "người" được nữa — mặt lõm xuống, da có màu nâu tía như trái chín quá, bụng phồng lên rồi xẹp xuống, một loại chuyển động dày đặc, nhỏ li ti dưới lớp da mỏng manh đó nhấp nhô, như một nồi cháo sắp sôi.
Dạ dày Phục Y co thắt mạnh. Cơn buồn nôn dâng lên tận cổ, nước chua quanh quẩn dưới gốc lưỡi. Hắn nghe thấy tiếng "ực" nơi yết hầu mình phát ra.
Đi. Tiếng nói trong đầu thét lên. Đi đi.
Nhưng hắn không nhúc nhích.
Không phải không sợ. Là sợ rồi, một tiếng nói khác lập tức lấn lên: Mày giả vờ cái gì? Một đống thịt thôi. Ai c.h.ế.t chẳng thế này. Mày c.h.ế.t cũng thế này. Thịt chỉ thối nhanh hơn thôi.
Hắn nhìn chằm chằm cái xác. Nhìn làn da bụng bị thứ gì đó từ bên trong đẩy lên, rồi xẹp xuống.
Thứ hương vị ngọt mục rữa trong không khí bay tới. Nhầy nhụa. Như trái chín nứt bọc để trong thùng sắt hai tuần. Hít phải mùi đó, hắn chợt nảy ra một ý nghĩ hoang đường — mùi này... là thứ cuối cùng người này để lại. Hắn đã c.h.ế.t, nhưng vẫn có thể bị ngửi thấy.
Hắn cúi nhìn cổ tay mình. Sẹo chồng sẹo, như tấm bản đồ bị cào nát.
Tôi c.h.ế.t, mùi này có ai ngửi thấy không? Tôi c.h.ế.t có ai phát hiện không?
Chẳng ai phát hiện.
Phát hiện cũng chẳng ai quan tâm.
Yết hầu lại lăn một cái. Hốc mắt bắt đầu nóng, một chất lỏng đặc quánh tụ dưới mí, nhưng không rơi xuống. Hắn c.h.ử.i mình trong lòng: Mày đang buồn cái gì? Thương cái c.h.ế.t của mình à? Mày là ai? Viện điên ngày nào chẳng c.h.ế.t mấy người, ai chẳng phải c.h.ế.t, thứ vô dụng như mày c.h.ế.t đi càng vô ích.
Chửi xong lại càng muốn nôn.
Nhưng hắn vẫn không đi. Bắp chân run lên, từng sợi thần kinh đều kêu hắn quay người chạy — nhưng hắn đóng đinh ở đó, như bị thứ mùi ngọt kia trộn xi măng đổ xuống. Hắn thậm chí còn nhích nửa bước về phía trước, đầu ngón chân gần như chạm vào đám ruồi ở rìa xác. Mấy con ruồi bị động, vo ve bay lên, đập vào đầu gối hắn, rồi lại đáp xuống. Một con chuột từ dưới nách xác chui ra, đuôi quẹt qua mu bàn tay xác, để lại một vệt ẩm ướt sáng bóng. Sống lưng Phục Y căng thẳng đột ngột, da gà từ xương cụt bùng lên tận óc, trán đổ một lớp mồ hôi lạnh mịn. Ngón tay hắn siết c.h.ặ.t, móng tay hằn sâu vào lòng bàn tay.
Kinh tởm quá. Kinh tởm quá. Kinh tởm quá.
Đi.
Nhưng đi rồi làm gì? Quay về căn phòng bệnh đó, khác gì không đi?
Nơi này không có ai. Không ai nhìn mình. Không cần giả vờ như không có chuyện gì.
Cứ đứng đây đi.
Đứng đến khi không đứng nổi nữa thì thôi.
Hắn c.ắ.n môi dưới, nếm được một vị tanh của sắt. Hắn nuốt một ngụm m.á.u và nước chua đó xuống, rồi bắt đầu đếm nhịp vỗ cánh của lũ ruồi.
Rồi hắn nghe thấy một tiếng giòn. Sau lưng. Như thứ gì đó bị giẫm gãy.
Phản ứng cơ thể nhanh hơn đầu óc — quay người đột ngột, suýt tự ngã.
Tàn t.h.u.ố.c rơi xuống quần, Trần Xước không cúi đầu, chỉ nhìn người đứng quay lưng về phía mình.
Bộ đồ bệnh nhân tiêu chuẩn phồng lên theo gió, in hình xương bả vai, ống tay dài hơn một đoạn, lộ ra cổ tay gầy như bị gọt, trên đó những vết sẹo ngang dọc mờ ảo dưới ánh sáng trắng xám — cũ đè lên mới, như tờ giấy bị bôi vẽ và cào xé nhiều lần. Người đó đứng yên ở rìa vùng trũng cách đó vài mét. Trước mặt hắn, trên mặt đất là một đống thối còn nhận ra chủng loại, còn xa hơn, chỉ có thể thấy từng đống từng đống thịt thối.
Trần Xước đã thấy nhiều người phản ứng trước x.á.c c.h.ế.t. La hét, nôn mửa, quay đầu bỏ chạy, sợ đến mất kiểm soát. Nhưng người trước mặt không nhúc nhích. Vai hơi đổ về phía trước, như bị thứ gì đó túm cổ áo lôi tới. Hắn thấy một góc mặt nghiêng. Người đó rất trắng, trắng gần như trong suốt, môi mím c.h.ặ.t, yết hầu lăn lên lăn xuống, đang cố kìm cơn buồn nôn. Ngón tay nắm c.h.ặ.t thành đ.ấ.m, móng bấu vào lòng bàn tay, bấu đến trắng bệch, buông ra, lại bấu vào. Bấu vào không ngừng.
Trần Xước tựa vào tảng đá núi lửa sần sùi, chậm rãi nhả một làn khói. Hắn bắt gặp trên khuôn mặt kia một biểu cảm khó định nghĩa. Không phải sợ, người sợ không thể đứng lâu như vậy. Nhìn giống hơn... là một nỗi uất ức. Như một con non bị mèo mẹ bỏ rơi ở góc phố xa lạ, biết chẳng ai quay lại đón, nhưng vẫn ngồi thu mình thành một cục nhỏ.
Hắn giẫm gãy cành cây khô dưới chân. "Rắc" một tiếng, vang vọng trong tiếng vo ve.
Người kia đột ngột quay đầu. Động tác quá gấp, suýt tự ngã. Đôi mắt đen sâu như đáy giếng, nhưng nơi sâu nhất lại có một đốm lửa âm ỉ, đỏ hoe, nhưng không có nước.
"Cậu quen hắn?"
Người kia lắc đầu, nhanh và gấp.
"Thế cậu đứng đây làm gì? Đứng đây chỉ để ngửi mùi hắn?"
Mặt người kia càng trắng thêm. Môi mấp máy mấy lần, không thốt nổi một chữ. Trần Xước để ý thấy ngón tay hắn lại siết c.h.ặ.t, móng hằn sâu vào lòng bàn tay — như đang đếm một nhịp điệu mà chỉ mình hắn nghe thấy.
Trần Xước bước tới, đứng cạnh hắn. Mùi ngọt của x.á.c c.h.ế.t từ dưới chân dâng lên, ấm áp, đặc quánh, bám theo ống quần bò lên, bò vào khoang mũi, dính vào phế nang. Hơi thở của người bên cạnh đột nhiên trở nên rất nhẹ, rất nông, như sợ hít nhiều sẽ nôn ra. Nhưng hắn không đi. Hắn thậm chí còn nhích thêm nửa bước về phía trước, đầu ngón chân gần như chạm vào đám ruồi ở rìa xác.
Trần Xước nghiêng đầu nhìn hắn. "Cậu g.i.ế.c?"
Đôi mắt đen và bỏng đó từ bên dưới ngước lên, mang theo cảnh giác, bối rối. Và một tia — Trần Xước bắt được — là sự bất an và mong đợi khi bị nhìn thấy.
Hắn không đợi câu trả lời. Đưa điếu t.h.u.ố.c lại vào miệng, nhìn về phía trước, đống màu nâu xám đang dần tan chảy kia, thứ từng là con người.
Thú vị.
Chỗ này rốt cuộc cũng không còn nhàm chán nữa.
Đêm hôm đó, Trần Xước nằm trên giường sắt trong căn phòng bốn mét vuông, nhìn chằm chằm vết nước hình con bướm trên trần, rất lâu không nhắm mắt.
Tiếng khóc và tiếng cười từ trên lầu hòa vào nhau, thẩm thấu xuống qua bức tường, buồn bực. Hắn nghe những âm thanh đó, trong đầu không ngừng tua lại một hình ảnh: đôi mắt ngước lên từ bên dưới, đen thui, dưới đáy giếng có thứ gì đang cháy. Cùng với đôi môi mím c.h.ặ.t ấy, cái yết hầu lăn lên mà không nôn ra.
Hắn muốn đi. Nhưng hắn đã không.
Tại sao?
Bầu trời ngoài cửa sổ đang tối dần. Ánh đỏ từ miệng núi lửa phía xa chớp chậm rãi ở rìa đường chân trời. Mùi ngọt của sườn núi sau đã rút sạch khỏi khoang mũi hắn, thay vào đó là mùi t.h.u.ố.c khử trùng và mốc, mùi của đêm trong viện điên. Nhưng hắn vẫn cảm thấy trên cuống lưỡi vương một chút hậu vị ngọt, như quả thanh trà chín mục trong miệng, nuốt xuống rồi vẫn còn dư vị.
Ánh đỏ ngoài cửa sổ lại chớp một cái.
Hắn nhắm mắt.