Cố Kinh Hồng cài trâm lên tóc cho bà, ngắm nghía một lát rồi nói:
“Thế này mới giống người đi thành thân, chứ không phải bị khiêng đi để người ta thờ phụng.”
Mẹ chồng bật cười, mắng sư phụ cái miệng ấy mấy chục năm nay chẳng tích được chút đức nào.
Sư phụ vừa giúp bà dặm lại lớp trang điểm, vừa đáp rằng nếu mình tích được đức thật, hôm nay đã chẳng còn ai chịu nói lời thật lòng nữa.
Bùi Hành Chu bưng trà bước vào, quả nhiên vành mắt đã đỏ hoe.
Hắn quỳ xuống dâng trà: “Mẫu thân, con tiễn người xuất giá.”
Mẹ chồng nhận lấy chén trà, không bảo hắn đừng khóc, chỉ nhẹ nhàng đặt tay lên đỉnh đầu con trai, khẽ vuốt một cái.
Bà nói: “Hành Chu, ta không phải không cần gia đình này nữa. Sau này cứ đến ngày lễ Tết, ta vẫn sẽ trở về làm phiền con như trước.”
Bùi Hành Chu nghẹn ngào: “Nếu người không về, con sẽ dẫn Quy Nhạn đến tận nhà ăn cho nhà họ Hàn khánh kiệt.”
Hàn Tri Xuyên đứng ngoài cửa nghe thấy, bật cười nói từ hôm nay ông phải tích cóp thêm vài bao gạo mới được.
Mọi người đều bật cười, nỗi buồn ly biệt trong phòng cũng nhờ thế vơi đi đôi chút.
Trước cửa thư viện mới chỉ đỗ một chiếc xe ngựa mui xanh, không bày nghi trượng rườm rà, rèm xe cũng được vén lên để đón gió.
Hàn Tri Xuyên bước đến dưới bậc thềm, đưa tay ra nhưng không hối thúc bà.
Ông hỏi: “Ta đỡ nàng nhé?”
Mẹ chồng cúi xuống nhìn tà váy: “Được. Bậc này hơi cao.”
Ông liền đỡ chắc cánh tay bà, đợi bà đứng vững mới buông tay.
Trong bữa tiệc, Hàn Tri Xuyên không tuyên bố sẽ bù đắp những năm tháng đã mất của bà.
Mẹ chồng cũng không xem ông như vị cứu tinh đến muộn hơn hai mươi năm.
Trước mặt bạn bè thân thích, hai người chỉ lặng lẽ ký tên vào bản thỏa thuận đầy những điều khoản thực tế ấy.
Mẫu thân ta, Tô Tĩnh Hành, nhìn cảnh đó mà đôi mắt cũng ánh lên vẻ xúc động. Bà khẽ nói với phụ thân:
“Ông xem, đến tuổi này rồi, người ta vẫn có thể lựa chọn lại một lần.”
Phụ thân, Vương Trấn Xuyên, nắm lấy tay bà:
“Nếu một ngày nào đó bà cũng muốn đổi sang con đường khác, cứ nói với ta trước. Ta sẽ học cách đi cùng bà.”
Mẫu thân khẽ mắng ông một câu, nhưng nước mắt lại rơi xuống.
Khi tiệc tan, mẹ chồng quay lại ôm ta một cái.
Bà ghé tai ta nói: “Quy Nhạn, cảm ơn con vì đã không thay ta quyết định.”
Ta đáp: “Con đường là do người tự mình bước ra. Con chẳng qua chỉ vài lần đưa dây cương cho người mà thôi.”
Xe ngựa lăn bánh ra khỏi đầu ngõ, bà vẫn ngồi bên rèm xe, không quay đầu lại khóc.
Bánh xe lăn qua những phiến đá xanh còn ẩm sương sớm, tiếng động chẳng lớn. Cánh cổng viện cũ của bà vẫn mở như thường lệ, những chiếc chén trà hay dùng vẫn được giữ trong tủ. Cuộc xuất giá lần này không cắt đứt tình mẫu t/ử hay tình cảm mẹ chồng nàng dâu, mà chỉ giúp bà có thêm một nơi để trở về.
14
Một tháng sau khi thành thân, mẹ chồng gửi về bức thư đầu tiên từ phía tây ngoại thành.
Bà phàn nàn rằng Hàn Tri Xuyên dựng bia tập b/ắ/n quá xa, ngày đầu tiên b/ắ/n mười mũi tên mà chỉ trúng ba.
Cuối thư, bà còn bổ sung một câu: đến ngày thứ tư, bà đã b/ắ/n trúng bảy mũi, Hàn Tri Xuyên từ đó không dám tự tiện dời bia nữa.
Bùi Hành Chu đọc xong thì cười mãi, nói Hàn tiên sinh e rằng vẫn chưa hiểu rằng những chuyện mẫu thân đã quyết thì không thể t/ùy tiện sửa đổi thay bà.
Ta nói không học được cũng chẳng sao, thư viện vẫn còn thiếu một người sửa hàng rào.
Mùa xuân năm sau, thư viện mới chính thức mở thêm lớp vỡ lòng. Những phụ nữ bán rau hay làm nghề may vá ở khu chợ gần đó có thể đưa con gái đến học nửa ngày, nửa ngày còn lại vẫn giúp đỡ việc nhà.
Có một bé gái tết tóc hai bên thành hai b/úi nhỏ, lần đầu tiên cầm cung. Dây cung vừa buông, mũi tên đã rơi thẳng xuống bên chân.
Cô bé cuống quýt đến mức sắp khóc:
“Tiên sinh, có phải con quá ngốc không?”
Mẹ chồng giúp cô bé chỉnh lại chiếc bao ngón tay, dịu dàng nói:
“Lần đầu ta học b/ắ/n cung trở lại, mũi tên cũng chỉ bay được ba bước. Có ngốc hay không, không thể chỉ nhìn vào mũi tên đầu tiên.”
Cô bé hít hít mũi:
“Vậy phải nhìn mũi tên thứ mấy ạ?”
Mẹ chồng mỉm cười:
“Phải xem con có chịu b/ắ/n mũi tên tiếp theo hay không.”
Cô bé quả nhiên lại giương cung lên.
Hàn Tri Xuyên thường giúp thư viện vẽ bản đồ địa hình, đồng thời dạy học trò nhận biết sản vật của từng vùng.
Hai người vẫn như trước, thỉnh thoảng tranh luận vì chương trình giảng dạy. Tranh luận xong thì ai nấy tự đi ăn, đến ngày hôm sau lại mang phương án mới ra bàn bạc.
Sau khi vào hạ, mẹ chồng và Hàn Tri Xuyên chuẩn bị men theo tấm bản đồ cũ để đến vùng Tây Nam.
Trước khi khởi hành, bà trở về Hầu phủ ở lại ba ngày, kiểm tra răng con ngựa màu nâu hạt dẻ, rồi giao cho ta sổ sách của thư viện trong nửa năm tới.
Bùi Hành Chu nhét hai gói kẹo vào hành lý của bà, dặn dọc đường đừng cho ngựa ăn hết, bản thân bà cũng phải ăn một viên.
Mẹ chồng đẩy lại một gói, khẳng định răng mình vẫn còn rất tốt, không cần hắn dỗ dành.
Hắn cười, tiếp tục hỏi thế sao bà lại giữ gói còn lại.
Bà giấu gói kẹo xuống dưới lớp quần áo, nói năng đầy lý lẽ rằng đó là để dành cho ngựa.
Khi xe ngựa ra khỏi thành, ta và Bùi Hành Chu tiễn bà đến tận cổng thành.
Hàn Tri Xuyên dắt ngựa đi phía trước. Mẹ chồng vẫn mặc bộ kỵ trang màu đỏ lựu, bên hông đeo ngọc thỏ cũ, trên cổ tay là đôi bao bảo hộ mới do chính bà lựa chọn.
Bà ghìm cương, quay đầu vẫy tay với chúng ta:
“Nếu đến cuối năm vẫn chưa kịp tới nơi có hoa trà nở, ta sẽ trở về ăn Tết trước.”
Ta lớn tiếng hỏi: “Nếu kịp đến đó thì sao ạ?”
Bà cười đáp: “Vậy ta sẽ gửi hoa về cho các con.”
Bùi Hành Chu còn định dặn dò thêm, nhưng bà đã thúc ngựa đuổi theo Hàn Tri Xuyên.
Gió ngoài cổng thành trong trẻo, bầu trời cao rộng đến mức chẳng thấy điểm cuối.
Nhìn bóng áo đỏ ấy mỗi lúc một xa, ta chợt nhớ đến ngày thứ ba sau khi bà tặng ta đôi bao đầu gối.
Khi ấy, bà chỉ dám khâu những tâm tư chưa thể nói thành lời vào lớp da cừu. Còn bây giờ, bà đã có thể tự mình chọn ngựa, chọn đường, chọn một người sẵn lòng cùng bà bàn bạc về quãng đời còn lại.
Bùi Hành Chu khẽ hỏi ta, liệu mẫu thân có đi quá xa hay không.
Ta khoác tay hắn, mỉm cười:
“Xa một chút cũng tốt. Nửa đời trước, người luôn đứng yên tại chỗ chờ đợi người khác. Bây giờ cũng nên để người khác chờ người một lần.”
Mẹ chồng ở phía trước không hề ngoảnh lại.
Bà chỉ đón gió mà đi, vượt qua hàng táo đỏ rực bên đường quan, tiến về con đường do chính mình lựa chọn.
(Hết truyện)