Chiều hôm đó Hỉ Bảo và Lan T.ử cứ thấp thỏm đứng canh ở cổng sân. Mãi đến khi người Tống gia lục tục trở về, ống khói nhà bếp bắt đầu tỏa khói, mặt trời đã xuống núi mới thấy bà Triệu Hồng Anh dẫn mấy người về nhà.
Hỉ Bảo vừa định hỏi chuyện của thầy hiệu trưởng Tằng thì thấy có người lạ bèn im lặng, chỉ đưa mắt nhìn bà nội.
Bà Triệu bảo hai người Triệu gia đưa đám Lan T.ử về trước. Bà Triệu Hồng Hà nói với theo một câu sẽ hái ít rau ngoài vườn cho bà rồi vội vã đi về nhà.
Chờ người đi hết, bà Triệu đóng cổng kéo Hỉ Bảo vào, gọi to báo cơm đã sẵn sàng rồi mới đi vào nhà chính.
Cơm tối đã sớm chuẩn bị xong chỉ chờ mỗi bà Triệu. Thấy bà về chẳng mấy chốc mâm cơm đã được dọn lên, cả nhà già trẻ lớn bé quây quần đông đủ. Hỉ Bảo cuối cùng cũng tóm được cơ hội hỏi:
“Bà nội ơi, Lan T.ử bảo thầy Tằng sắp đi rồi, có thật không ạ?”
“Nói bậy, làm gì có chuyện đó.” Bà Triệu đáp dứt khoát. Thấy lão Tống nhìn sang bà nói thêm, “Chỉ có con vợ thằng Kiến Khiêu làm mình làm mẩy nhất quyết đòi đi thôi.”
Lão Tống vốn dĩ chỉ thấy lạ, đang yên đang lành Triệu gia làm ầm ĩ cái gì, nghe thế liền buông đũa ngạc nhiên hỏi:
“Lời này là ý gì? Nó lấy chồng sinh hai đứa con rồi…… Còn đòi đi? Đi đâu được chứ?”
“Về thành phố chứ đi đâu!” Bà Triệu và hai miếng cơm, “Chẳng biết nghe tin vịt ở đâu, cứ khăng khăng là cấp trên cho phép thanh niên trí thức về thành phố thế là làm loạn trong nhà, dọa c.ắ.t c.ổ thắt cổ đòi về bằng được. Tôi hỏi thằng Kiến Thiết rồi nó bảo không có chuyện này.”
“Kiến Thiết bảo không thì chắc chắn là không rồi.”
Lão Tống tự tin mình nhìn người rất chuẩn. Hơn nữa giữa Triệu Kiến Thiết và vợ Triệu Kiến Khiêu, ai cũng biết lời ai đáng tin hơn.
“Tôi thấy chuyện này chưa xong đâu nhưng loại con dâu này Triệu gia cũng chẳng thiết tha gì.” Bà Triệu gắp cho Hỉ Bảo một đũa thức ăn, nhắc cô bé đừng chỉ ăn cơm trắng, “Tâm nó đã không ở đây rồi giữ lại cũng chẳng ích gì. Theo tôi thì muốn đi cứ cho đi, làm như mình là nhân vật quan trọng lắm ấy.”
Hỉ Bảo vừa và cơm vừa nghe bà nội nói, thực ra cô bé không hiểu lắm nhưng nếu thầy Tằng không đi thì những chuyện khác cô bé cũng chẳng quan tâm, dù sao bà nội nói gì cũng đúng.
So với chuyện lùm xùm của đám thanh niên trí thức thì Tống gia còn có việc quan trọng hơn.
Ngày hôm sau bà Triệu gọi ba người con trai vào phòng bà, xây một cái giường đất nhỏ. Gọi là bếp lò nhỏ vì nó bé tí hin. Lúc xây Hỉ Bảo đang đi học, tan học về thấy trong phòng mọc ra cái thứ kỳ quái này, ngắm nghía hồi lâu mới hỏi bà nội:
“Cái này cho Đầu Bẹp ngủ ạ?”
Một cái bếp lò nhỏ vuông vắn, nhìn còn chưa bằng một nửa cái giường con, cả Tống gia chắc chỉ có mỗi Đầu Bẹp là nằm vừa mà cũng chỉ nằm được một thời gian ngắn nữa thôi.
Bà Triệu bị câu hỏi của Hỉ Bảo làm cho ngẩn người rồi bật cười:
“Không phải, cái này dùng để ấp trứng gà đấy.”
Bà kiên nhẫn giải thích cho Hỉ Bảo nghe.
Từ lần trước biết chính sách cấp trên bắt đầu nới lỏng, bà Triệu đã luôn tính toán nuôi thêm mấy con gà. Không quan trọng trống mái, nuôi nhiều một chút thì ăn trứng hay ăn thịt đều tiện. Hơn nữa gà đâu phải lợn, thả rông ở sân sau ngày thường cho ăn chút cơm thừa canh cặn, lũ trẻ rảnh rỗi lại đi đào giun tiện vô cùng. Kết quả không biết có phải do trái mùa không mà bà tìm mãi không mua được gà con, có tiền cũng không mua được. Nghĩ bụng hay là tự ấp, bà vất vả đổi được mấy quả trứng gà có trống nhưng mấy con gà mái già trong nhà nhất quyết không chịu ấp. Hỏi bà Triệu Hồng Hà hàng xóm thì tình hình cũng tương tự.
Chính sách vất vả lắm mới nới lỏng thế mà lại không tìm được gà giống?
Bà Triệu tức mình quyết định tự tay ấp trứng. Bà nhớ mang máng hơn ba mươi năm trước, trong nhà cũng từng dùng bếp lò để ấp gà con phải thường xuyên đảo trứng. Tỷ lệ nở tuy không bằng gà mái ấp nhưng ưu điểm là một lần có thể ấp ba bốn mươi quả, dù chỉ nở được mười con thì số trứng còn lại vẫn có thể xào ăn cũng không lãng phí.
Bà Triệu quyết tâm rồi đi khắp nơi đổi trứng gà. Ai bảo trong nhà không nuôi gà trống chứ? Hai quả trứng thường đổi một quả trứng có trống. Gom đủ số lượngòm hòm, bà liền sai mấy đứa con trai xây bếp lò đất. Vốn dĩ hôm qua là xong rồi nhưng cứ dây dưa mãi đến hôm nay.
Nghe bà giải thích mắt Hỉ Bảo càng mở càng to. Cô bé chưa từng thấy gà con nở bao giờ, hỏi kỹ những điều cần chú ý khi ấp trứng, cảm thấy cũng không quá khó bèn vỗ n.g.ự.c nhận nhiệm vụ này.
Bà Triệu đồng ý ngay:
“Cũng được, chờ bà đốt lò cho nóng đã rồi tìm ít chăn cũ lót vào. Khi nào ổn định hết thì giao cho con.”
Hỉ Bảo gật đầu lia lịa.
Ấp trứng nhân tạo không có gì khó chỉ cần kiên nhẫn. Bếp lò đất xây xong không dùng ngay mà đốt thử hai ngày cho nhiệt độ ổn định, sau đó lót chăn, bông, vải rách lên trên. Khi mọi thứ đã sẵn sàng mới cẩn thận đặt trứng gà lên còn phải nhớ đảo trứng để nhiệt độ đều, thỉnh thoảng thêm củi giữ ấm. Một hai ngày thì còn được nhưng vấn đề là ấp trứng gà cần khoảng 21 ngày.
Từ khi nhận nhiệm vụ này, Hỉ Bảo gần như cắm rễ trong phòng bà nội. Trừ lúc đi học, cứ tan học là cô bé chui tọt vào phòng. Có lần cô bé chạy nhanh hơn cả Xú Đản làm Xú Đản ngơ ngác đứng sau bị Mao Đầu tóm gọn.
Đám Xuân Lệ cũng không nhàn rỗi. Có lẽ con gái thường kiên nhẫn hơn, mấy chị em tranh nhau giúp đỡ. Thấy củi không nhiều chúng còn dỗ ngon dỗ ngọt bắt Tống Cường và Tống Vĩ đi nhặt củi giúp. Và những quả trứng trên bếp lò cũng thực sự thay đổi từng ngày.
“Chị cả, chị xem này.”
Hỉ Bảo cẩn thận nâng niu một quả trứng gà bằng hai tay đi đến dưới cửa sổ cho Xuân Lệ xem. Dưới ánh nắng, có thể thấy quả trứng dường như đỏ lên. Ban đầu tưởng do ánh nắng nhìn kỹ mới biết là đỏ thật, bên trong còn có một đốm đen nhỏ.
“Hôm nay chúng ta đổi vị trí trứng đi, vừa rồi chị sờ thử thấy ở giữa và xung quanh bếp lò nhiệt độ không đều lắm.”
Xuân Lệ lại gần xem, vội bảo em gái đặt trứng trở lại rồi tự mình đổi vị trí từng quả trứng một.
Hỉ Bảo cũng thuận tay lấy cuốn sổ nhỏ bên cạnh ra, trên đó ghi chép đủ loại thay đổi từ ngày đầu tiên ấp trứng đến giờ:
“Đã là ngày thứ 15, sắp nở rồi.”
“Càng về sau càng phải cẩn thận, hơn nữa còn chưa biết nở được mấy con đâu.”
Xuân Lệ thao tác cực kỳ cẩn trọng, Xuân Mai và Xuân Phương bên cạnh nhìn chằm chằm không chớp mắt, thở mạnh cũng không dám.
Hỉ Bảo nghe vậy thì sững sờ:
“Không phải trong mỗi quả trứng đều có một con gà con sao ạ? Bà nội bảo thế mà.”
“Đúng là quả nào cũng có nhưng chưa chắc đã nở được hết.” Xuân Lệ xếp xong quả trứng cuối cùng, quay lại nhìn em gái út thấy vẻ mặt ngơ ngác của em gái liền bật cười, “Em đừng bảo là em nghĩ đến ngày đó nhà mình sẽ có luôn 35 con gà con đấy nhé?”
Bà Triệu tốn bao công sức mới gom được 35 quả trứng có trống này. Rốt cuộc bao nhiêu năm nay nhà nào cũng bị hạn chế số lượng gà nuôi, gà mái đẻ trứng thì giữ, gà trống chỉ biết gáy lại tốn cơm gạo nên rất nhiều nhà chỉ nuôi gà mái không nuôi gà trống thành ra trứng có trống trở thành hàng hiếm.
Chính vì biết bà nội đã bỏ ra bao nhiêu tâm huyết nên Hỉ Bảo càng mong chờ ngày gà con nở. Cô bé luôn cho rằng chỉ cần mình cẩn thận một chút đừng làm vỡ trứng thì đến ngày nhất định sẽ được thấy 35 chú gà con đồng loạt chui ra khỏi vỏ.
Chẳng lẽ không phải thế sao?
Thấy Hỉ Bảo há hốc mồm kinh ngạc, Xuân Lệ đắp chăn bông hờ lên đám trứng cho ấm rồi mới cười tủm tỉm ghé sát mặt em:
“Ngạc nhiên chưa? Em nghĩ thế thật à? Ngay cả gà mái ấp trứng, nở được một nửa cũng là giỏi rồi.”
“Đến một nửa cũng không được ạ?”
Hỉ Bảo càng kinh ngạc hơn.
“Gà mái hình như hay sơ ý làm trứng rơi ra ngoài ổ vỡ mất.” Xuân Lệ nhớ lại những gì hỏi thăm được từ bạn học, kể cho em gái nghe, “Nếu không tính trứng vỡ thì thường vẫn nở được gà con nhưng có khi gà mái đột nhiên bỏ ổ không ấp nữa, nhất là mấy ngày cuối đùng cái chạy mất. Bạn chị bảo lần đó mẹ bạn ấy suýt phát điên, phải lấy chăn bông mới tinh chuẩn bị cho anh trai lấy vợ ra ủ trứng đấy.”
Hỉ Bảo cảm thấy mình cũng sắp phát điên rồi nhăn nhó mặt mày suy nghĩ cách giải quyết. Nhưng chuyện này vốn là kinh nghiệm truyền lại từ xưa, một đứa trẻ con như cô bé thì có cách gì? Chỉ biết tranh thủ mọi lúc sán lại gần bếp lò, giúp xem lửa, giúp đảo trứng, đổi vị trí. Có lần đã lên giường ngủ rồi sực nhớ quên đảo trứng lại lồm cồm bò dậy.
Thấy cô bé tận tâm như vậy, bà Triệu ngược lại an ủi chỉ cần làm đúng các bước thì kiểu gì cũng nở được một ít:
“Đến lúc đó nhà mình giữ lại một con gà trống, đỡ phải lo chuyện ấp trứng lần sau. Bà xem rồi, chỗ này có mười con gà trống đấy.”
Trước vẻ mặt kinh ngạc tột độ của Hỉ Bảo, bà Triệu lại dạy cô bé cách phân biệt trứng gà trống gà mái. Trong điều kiện bình thường, trứng hình dài nở ra gà mái còn trứng tròn hơn nở ra gà trống. Lúc trước vì trứng có trống quá khó tìm, bà Triệu không có nhiều lựa chọn chỉ có thể đổi đại về, cũng may là gà mái chiếm đa số.
Ngày tháng trôi qua cuối cùng cũng đến ngày thứ 21.
Vừa khéo hôm nay là ngày nghỉ, không chỉ Hỉ Bảo mà tất cả lũ trẻ Tống gia trừ Đầu Bẹp đều tụ
tập trong phòng bà nội, mắt dán c.h.ặ.t vào đám trứng trên bếp lò không rời.