Diện tích không quá lớn, bên trong bố trí sáu chỗ làm việc cùng một phòng họp riêng.
Hứa Tình cuối cùng cũng nghỉ hẳn công việc cũ để chuyển sang làm nhân viên thiết kế chính thức cho studio.
Chúng tôi còn tuyển thêm một biên tập viên, một nhân viên dàn trang và hai cộng tác viên chụp ảnh bán thời gian.
Ngày khai trương, cả gia đình đều đến đông đủ.
Ông nội ôm theo tấm áp phích do chính mình thiết kế, bà nội mang trái cây, ông ngoại lần lượt kiểm tra từng ổ cắm điện, bà ngoại đặt một chậu cây xanh trên mỗi bàn làm việc, còn mẹ thì chất đầy đồ ăn trong khu vực pha trà và nghỉ ngơi.
Riêng bố tôi chắp tay sau lưng, đi tới đi lui quanh văn phòng ba vòng, cuối cùng dừng lại xem xét thật kỹ quy định tài chính.
“Công ty trả lương cho nhân viên vào ngày nào?”
“Ngày mùng năm hằng tháng ạ.”
“Nếu phải tăng ca thì xử lý thế nào?”
“Cố gắng không sắp xếp tăng ca.
Nếu thật sự có việc gấp thì sẽ trả tiền làm thêm giờ theo đúng quy định.”
“Có đóng bảo hiểm xã hội không?”
“Ai vào làm việc cũng đều được đóng ạ.”
Cuối cùng, đôi mày đang nhíu c/h/ặ/t của bố mới dần giãn ra, ông miễn cưỡng gật đầu.
“Cũng ra dáng người làm ông chủ rồi đấy.”
Tôi khoanh tay trước n/g/ự/c, cố không tỏ ra quá đắc ý.
“Con từng gặp một ông chủ như trước kia, cũng đâu thể chẳng học được gì.”
Điều đầu tiên được viết trong nội quy studio là nhân viên tăng ca phải được trả lương.
Nếu khách hàng phát sinh yêu cầu mới ngoài thỏa thuận, họ phải thanh toán thêm chi phí.
Sau giờ làm, nhân viên có quyền không trả lời tin nhắn liên quan đến công việc.
Những chuyện ấm ức mà bản thân đã trải qua, tôi không muốn đồng nghiệp của mình phải chịu thêm lần nữa.
Thế nhưng, khi thật sự trở thành người làm chủ, những khó khăn cũng lần lượt kéo đến.
Có một tháng, số lượng đơn hàng giảm xuống, còn tiền trong tài khoản studio thì cứ vơi đi từng ngày.
Đêm trước ngày trả lương, tôi ở lại văn phòng tính toán sổ sách đến tận nửa đêm.
Tiền lương của năm người, bảo hiểm xã hội, tiền thuê văn phòng và khoản thanh toán cho xưởng in, tất cả đều đang chờ được chi trả.
Càng tính toán, tôi càng cảm thấy lo lắng, bởi những con số trước mắt khiến tôi lần đầu tiên thật sự hiểu được áp lực của người đứng ra điều hành một công việc kinh doanh.
Đến lúc ấy, tôi mới hiểu rằng người làm chủ phải gánh chịu rủi ro là chuyện có thật, chứ không phải chỉ nói ngoài miệng.
Nhưng dù bản thân có gặp rủi ro, tôi cũng không thể lấy đó làm lý do để khấu trừ tiền lương của nhân viên.
Vì vậy, tôi ưu tiên thanh toán lương cho mọi người trước, còn phần của mình thì tạm hoãn lại.
Ngày hôm sau, Hứa Tình phát hiện chuyện ấy và lập tức chặn tôi lại trong phòng họp.
Ban đầu cô ấy còn tưởng phòng tài vụ làm nhầm, nhưng khi biết chính tôi chủ động quyết định không trả lương cho mình, sắc mặt lập tức sa sầm.
“Sao chỉ có mỗi cậu là không được trả lương?”
Tôi cố tỏ ra như chẳng có chuyện gì.
“Phần lương của ông chủ thì để chậm một chút cũng được mà.”
Hứa Tình càng thêm tức giận.
“Ai đồng ý chuyện ấy?”
Các nhân viên khác cũng lần lượt bước vào.
Biên tập viên đặt bản nội quy lên bàn, nhắc rằng quy định của công ty là trả lương vào ngày mùng năm, mà người làm chủ cũng đang trực tiếp làm việc tại đây.
Nhân viên dàn trang gật đầu đồng tình, nói rằng tôi không thể là người đầu tiên phá vỡ quy định do chính mình đặt ra.
Sống mũi tôi cay cay, nhưng lại không nhịn được mà muốn cười.
“Tiền không đủ để trả hết.”
Hứa Tình vẫn không chịu nhượng bộ, lập tức trải bản kế hoạch các dự án đã được sắp xếp lên bàn.
“Tháng sau giảm bớt ngân sách quảng cáo một chút, còn khoản tiền phải trả cho xưởng in thì thử thương lượng xem có thể thanh toán thành nhiều đợt không.
Nhưng lương của cậu vẫn phải được trả bình thường.”
Tôi sững người một lúc.
Từ trước đến nay, tôi luôn nghĩ mình phải là người đứng ra chống đỡ cho tất cả.
Không ngờ mọi người cũng sẵn lòng quay lại làm chỗ dựa cho tôi.
Cuối cùng, tôi nhận một nửa tiền lương.
Không ai phải một mình chịu hết phần thiệt thòi, bởi đó là phương án được tất cả cùng bàn bạc và nhất trí lựa chọn.
Trong tháng ấy, chúng tôi cùng nhau điều chỉnh hướng kinh doanh, bắt đầu cung cấp dịch vụ ghi chép lịch sử cuộc đời cho các gia đình.
Chúng tôi lắng nghe người cao tuổi kể lại cuộc đời mình, sắp xếp những câu chuyện ấy thành văn bản rồi in thành một cuốn sách.
Khách hàng đầu tiên tìm đến là một bà cụ hơn bảy mươi tuổi.
Bà kể về những năm tháng đi học, làm việc, kết hôn và nuôi dạy con cái, rồi còn nhắc đến lần đầu tiên cầm cọ vẽ sau khi nghỉ hưu.
Khi nhận được cuốn sách hoàn chỉnh, bà ôm nó trong lòng, đọc đi đọc lại rất lâu.
Trước lúc rời đi, bà nắm c/h/ặ/t t/a/y tôi, đôi mắt dần ngấn lệ.
“Trước đây tôi cứ nghĩ cả đời mình chẳng làm được chuyện gì lớn lao.”
“Không ngờ nhìn lại như thế này, hóa ra cuộc sống của tôi cũng phong phú và đầy đủ lắm.”
Tôi đứng bên cửa, chỉ vì hai câu nói ấy mà khóc rất lâu.
Chúng tôi không phải đang viết tiểu sử cho những nhân vật nổi tiếng, chỉ đơn giản là giúp những người bình thường nhìn lại cuộc đời mình và nhận ra rằng những tháng năm đã trải qua cũng xứng đáng được ghi chép, lưu giữ cẩn thận.
Dự án mới nhanh ch/óng đi vào ổn định, studio cũng vượt qua giai đoạn khó khăn ấy.
Đến cuối năm, tôi phát tiền thưởng cho toàn bộ nhân viên.
Riêng phần thưởng của Hứa Tình, tôi còn cố tình gửi kèm một dòng nhắn.
“Tiền thưởng đầu tiên đến rồi đây, cậu cứ thoải mái tiêu theo ý mình nhé!”