Nó vẫn cứng miệng.
“Con không đ.á.n.h nhau.”
“Con đang nói đạo lý.”
“Nói đạo lý mà nói đến chảy m.á.u mũi?”
“Đối phương không chịu nghe.”
Ta tức đến mức muốn gõ nó một trận.
Nhưng cây roi mây vừa nâng lên lại dừng giữa chừng.
“Lần sau phải biết gọi người trước.”
“Đừng một mình cậy mạnh.”
Tôn Văn Sách gật đầu.
Nó nhận lấy cây roi mây trong tay ta, bỗng nói rất nghiêm túc.
“Trình tiên sinh, sau này con sẽ không đ.á.n.h người vô tội nữa.”
Ta ừ một tiếng rồi đuổi nó đi rửa mặt.
Hai cây lựu trong sân lúc này đã cao lớn.
Đầu cành trĩu từng chùm quả xanh.
Bọn trẻ từ giảng đường chạy ra, vây quanh Tôn Văn Sách cười mũi nó đỏ như quả cà chua chín.
Nó tức quá đuổi cả bọn chạy hai vòng sân.
Chạy được một lúc mới nhớ mũi vẫn đang chảy m.á.u, đành xám xịt quay về phòng nước.
Ta đứng dưới hành lang nhìn đám trẻ ầm ĩ.
Phiền phức thì đúng là phiền phức.
Nhưng nơi này náo nhiệt hơn ngõ Hòe Thụ năm xưa rất nhiều.
Đến năm thứ ba mở thư thục, ta quyết định mời cho chính mình một vị tiên sinh.
Lão tú tài vừa nghe tin đã suýt phun cả ngụm trà lên bộ râu.
“Trình tiên sinh, giờ cô đã quản được từng ấy học sinh, sao bỗng nhiên lại muốn học chữ?”
Ta đặt quyển sách vỡ lòng vừa mua lên án rồi mở trang đầu.
Cả trang ấy ta chỉ nhận ra được hai chữ.
Những chữ còn lại chen chúc như một đàn kiến chân nhỏ, nhìn một lúc đã thấy hoa mắt.
“Sổ sách lúc nào cũng phải nhờ người khác đọc, ta không yên tâm.”
“Huống hồ học sinh trong thư thục đều biết chữ rồi.”
“Ta là người đứng đầu mà đến tấm biển ngoài cửa cũng phải nhờ người khác đọc giúp, nghĩ kỹ cũng hơi mất mặt.”
Lão tú tài cười đến vỗ bàn.
Cười xong, ông nghiêm túc lấy cho ta một cây b.út lông thật to.
Từ hôm đó, mỗi sáng ta dậy sớm hơn đám học sinh nửa canh giờ.
Trước tiên ngồi trong chính phòng luyện mười chữ, sau đó mới ra sân tuần lớp.
Khi ấy Tiền Bảo Lộc đã có thể phụ giúp tiên sinh ghi sổ.
Lục Thừa Chí cũng lớn thành thiếu niên, mỗi ngày dẫn học sinh mới gánh nước.
A Hòa thi vào huyện học, hễ có ngày nghỉ lại trở về thư thục đọc sách cho bọn trẻ.
Lúc thấy ta luyện chữ, ban đầu cả đám còn che miệng cười trộm.
Ta lập tức đặt roi mây lên bàn.
“Ai viết đẹp hơn ta thì đến dạy ta.”
Lũ trẻ nghe vậy liền ùa quanh án, mồm năm miệng mười chỉ từng nét ngang, sổ, phẩy, mác của ta mà bắt lỗi.
A Hòa đứng phía sau cùng.
Nó giữ giúp ta tờ giấy bị lệch rồi nhỏ giọng nhắc.
“Trình tiên sinh, nét cuối của chữ ‘Vi’ phải hất lên.”
Ta làm theo lời nó, sửa lại một lần nữa.
Mực trên giấy từ từ khô đi.
Đó là lần đầu tiên trong đời ta tự tay viết trọn vẹn tên mình.
Ba chữ “Trình Kiến Vi” nằm ngay ngắn trên trang giấy.
Chưa thể gọi là đẹp.
Nhưng ít nhất từng chữ đều rõ ràng, không lệch lạc.
Ta mang tờ giấy ấy dán trong phòng sổ sách, ngay nơi vừa bước qua cửa là có thể nhìn thấy.
Từ đó về sau, ai tới nộp học phí, ai tới mời tiên sinh, hay ai muốn mang bạc đổi lấy quy củ, ta đều có thể tự tay cầm b.út ghi lại.
Danh tiếng của thư thục ngày càng lớn.
Người trong kinh muốn mời ta quản giáo con cháu cũng nhiều hơn trước.
Có thứ t.ử phủ tướng quân.
Có cháu út nhà buôn muối.
Cũng có những đứa trẻ nhà nghèo đến một đồng học phí cũng không có.
Nhà giàu mang thúc tu đến bao nhiêu, ta nhận đủ bấy nhiêu.
Còn con nhà nghèo, mỗi tháng chỉ cần mang một bó rau xanh hoặc vài bó củi đến coi như học phí.
Từ một viện t.ử nhỏ, thư thục dần mở rộng thành hai lớp sân.
Về sau ta còn thu thêm cả nữ học sinh.
Có người nghe vậy liền đứng ngoài cổng nói nữ t.ử đọc sách vô dụng.
Ta mời thẳng hắn vào trong.
Cho hắn ngồi ở chiếc ghế thấp nhất rồi bắt đọc Khuyến Học suốt một buổi chiều.
Mỗi lần đọc sai một chữ, hắn phải chép lại mười lần lên bảng đen.
Đến khi trời tối, người nọ ôm eo bước ra ngoài.
Từ hôm đó, hắn không còn dám đứng trước cửa nói nữ t.ử đọc sách vô dụng nữa.
Xem ra đôi khi đạo lý nói mãi không thông, roi mây vẫn hữu dụng hơn.
Một năm khác, đầu hạ vừa đến, hoa lựu trong sân nở đỏ rực.
Ta ngồi dưới hành lang đối sổ.
Mấy đứa trẻ mới nhập học đứng dưới gốc cây, lắc lư đầu học thuộc bài.
Giỏ hạt dẻ Bùi Duật Xuyên gửi từ Thanh Châu đặt ở góc án.
Cuốn huyện chí Tạ Lâm Phong nhờ người mang về được ta dùng chặn mép giấy khỏi bay.
Ta tính tới trang cuối, phát hiện tháng này vẫn còn đủ tiền đóng thêm hai chiếc bàn học mới, trong lòng lập tức yên ổn.
Ngoài tường chợt có người thập thò.
Hắn nói một vị Quốc công nào đó muốn mời ta vào phủ làm thiếu phu nhân.
Ta nhấc roi mây lên, chỉ thẳng ra ngoài cổng.
“Về nói lại với ông ấy.”
“Muốn con trai tiến bộ thì ngày mai dẫn người tới ghi danh.”
“Ở chỗ ta không có thiếu phu nhân.”
“Chỉ có Trình tiên sinh.”
Người nọ nghe xong chạy mất dạng.
Gió thổi qua cành lựu, làm từng cánh hoa rơi lả tả xuống nền gạch xanh mới lát.
Ta khép sổ, đứng dậy đi vào giữa tiếng đọc bài vang vang của học sinh.
Cuối hạ năm ấy, hai cây lựu kết đầy quả đỏ.
Ta bảo bọn trẻ khiêng thang tre ra sân.
Mỗi đứa được hái hai quả.
Số còn lại mang biếu hàng xóm quanh thư thục.
Tôn thẩm ôm mấy quả lựu cười đến vui vẻ, còn bảo bây giờ nhìn ta đã thật sự có dáng vẻ của một vị tiên sinh.
Ta cúi đầu nhìn vệt mực nhỏ dính trên tay áo.
Trong lòng cũng cảm thấy lời bà nói không sai.
Con phố dài ngoài cổng vẫn tấp nập như mọi ngày.
Cô nương bán hoa đẩy chiếc xe mới đi ngang qua.
A Hòa cầm thư của huyện học chạy vào sân.
Mấy đứa trẻ nghịch ngợm ôm bài tập đầy vòng đỏ đuổi nhau khắp nơi.
Gió từ cánh cổng mở rộng thổi vào, lật lên tờ giấy ghi tên ta trên án.
Ta đưa tay đè góc giấy xuống rồi xách roi mây đi về phía giảng đường.
Viện t.ử trống bên cạnh nay đã xây thêm hai gian phòng mới.
Cửa sau cũng đổi thành một cánh cửa dày chắc chắn.
Bên cửa sổ, có đứa đang lén ngủ gật.
Ta chỉ khẽ ho một tiếng, nó đã hoảng hốt ngồi thẳng người.
Lại có một đứa viết hai chữ “Kiến Vi” xiêu xiêu vẹo vẹo trên giấy.
Ta bảo nó xóa đi rồi viết lại.
Một tiểu nha đầu khác giơ tay, nghiêm túc hỏi ngày mai có phải vẫn phải học thuộc nhiều như hôm nay hay không.
Ta đặt cây roi mây thật nhẹ lên bàn giảng.
Nhìn những gương mặt nhỏ đồng loạt ngẩng lên, ta mỉm cười bảo chúng mở sách sang trang kế tiếp.
HẾT.