"Tôi nhìn anh. Tôi không cần anh tin tôi ngay, tôi chỉ cần một cơ hội để anh tự mình kiểm tra."
Khóe môi Lý Minh Viễn khẽ nhếch lên.
Trí nhớ tốt có thể giúp cô trả lời một câu hỏi, nhưng nếu muốn đứng vững trong ngành này, cô còn phải chứng minh rằng mình biết cách đặt ra những câu hỏi đúng.
Trong ba ngày tiếp theo, tôi chọn một doanh nghiệp sản xuất thiết bị công nghiệp đang tăng trưởng nhanh, nhưng đồng thời lượng hàng tồn kho và các khoản phải thu cũng tăng mạnh.
Lâm Tố giúp tôi kiểm tra công thức, nhưng tuyệt đối không can thiệp vào phần phân tích.
Tôi đọc báo cáo thường niên, đối chiếu số liệu với tình hình của cả ngành, tìm lại những thông báo liên quan đến hợp đồng, cuối cùng phát hiện ra ba vấn đề.
Thứ nhất, khách hàng của doanh nghiệp tập trung quá mức.
Thứ hai, dòng tiền đang phụ thuộc nhiều vào các khoản vay ngắn hạn.
Thứ ba, phần lớn doanh thu mới đến từ những hợp đồng vẫn chưa thu được tiền.
Bản phân tích đầu tiên dài tới tám trang.
Sau đó, tôi tự tay rút xuống còn năm trang.
Những đoạn không trực tiếp phục vụ cho kết luận đều bị tôi loại bỏ.
Đến tối ngày thứ ba, tôi gửi báo cáo đi trước thời hạn đúng mười phút.
Sáng hôm sau, Lý Minh Viễn đặt bản phân tích đã được anh đ.á.n.h dấu kín đặc ghi chú xuống trước mặt tôi.
"Cô bỏ sót rủi ro tỷ giá."
"Tôi sẽ bổ sung. Phần đ.á.n.h giá khách hàng cũng còn thiếu một nguồn đối chiếu, tôi sẽ tìm lại."
Anh nhìn tôi.
"Không định giải thích sao?"
"Sai thì sửa. Giải thích cũng không thể khiến dữ liệu tự nhiên đầy đủ hơn."
Lý Minh Viễn khép tập tài liệu lại.
"Ngày mai đến bộ phận đầu tư báo danh."
Tôi đứng yên vài giây, đến lúc ấy mới thực sự nhận ra mình đã vượt qua bài kiểm tra.
Không phải nhờ tôi biết trước tương lai Lý Minh Viễn sẽ trở thành người thế nào, càng không phải nhờ quan hệ của cha.
Ký ức từ kiếp trước chỉ giúp tôi nhìn rõ cánh cửa này hơn người khác.
Ngày đầu tiên bước vào bộ phận đầu tư, tôi nhận được nhiều ánh mắt dò xét hơn những lời chào hỏi.
Những người còn lại hoặc được đào tạo đúng chuyên ngành, hoặc đã từng thực tập tại ngân hàng và công ty chứng khoán.
Còn tôi xuất thân từ ngành văn học, thời gian vào Hoa Thịnh chưa lâu, lại là người được Lý Minh Viễn trực tiếp gọi tới.
Một người ngồi đối diện lật qua hồ sơ của tôi rồi lên tiếng:
"Biết đặt một câu hỏi hay trong hội thảo không có nghĩa là biết phân tích đầu tư."
Tôi đặt máy tính xuống bàn.
"Đúng. Vì vậy tôi mới tới đây để làm việc, chứ không phải để nhận lời khen."
Người kia lập tức im lặng.
Tôi cũng chẳng cần dùng lời nói để tranh phần thắng.
Trong ngành này, một bản báo cáo sai có thể khiến người ta mất tiền thật.
Thứ duy nhất có giá trị là kết quả.
Nhiệm vụ đầu tiên của nhóm là đ.á.n.h giá một phương án đầu tư vào doanh nghiệp năng lượng mới.
Công ty này đang quảng bá một loại vật liệu lưu trữ điện có hiệu suất cao, đồng thời vừa ký biên bản ghi nhớ với một khách hàng lớn.
Theo báo cáo sơ bộ, doanh thu của công ty được dự đoán sẽ tăng gấp ba lần trong vòng hai năm.
Tôi được phân công kiểm tra giả định tăng trưởng, đối chiếu dữ liệu khách hàng và rà soát những rủi ro trong chuỗi cung ứng.
Tôi không có quyền đưa ra quyết định cuối cùng, nhiệm vụ của tôi chỉ là hỗ trợ.
Thế nhưng càng đọc tài liệu, tôi càng nhận ra có quá nhiều điểm không ổn.
Thỏa thuận được nhắc đi nhắc lại trong báo cáo trên thực tế chỉ là một biên bản ghi nhớ.
Nó không có điều khoản quy định lượng mua tối thiểu, cũng không ràng buộc trách nhiệm nếu khách hàng quyết định rút lui.
Khách hàng chủ chốt của doanh nghiệp lại đang có các khoản nợ ngắn hạn tăng nhanh.
Giá nguyên liệu đầu vào cũng liên tục tăng suốt ba quý, trong khi mô hình tài chính vẫn sử dụng mức giá cũ.
Tôi mang những vấn đề này đến người phụ trách.
Anh ta chỉ xem lướt qua rồi nói:
"Ngành này đang trong giai đoạn tăng trưởng, doanh nghiệp nào chẳng phải mở rộng trước khi có lợi nhuận."
"Tôi không phản đối việc mở rộng, nhưng báo cáo đang xem một thỏa thuận không có tính ràng buộc như thể đó là doanh thu chắc chắn."
"Cô quá thận trọng."
"Thận trọng hay không cũng không thể biến một thỏa thuận thành hợp đồng."
Cuộc trao đổi nhanh ch.óng truyền đến tai Lý Minh Viễn.
Anh không trực tiếp đứng về phía tôi, nhưng cũng không bác bỏ ý kiến của người phụ trách.
Thay vào đó, anh gọi toàn bộ nhóm vào phòng họp rồi nói:
"Tô Niệm, cô có mười phút."
Anh nhìn thẳng về phía tôi.
"Nói rõ giả định nào có vấn đề, sau khi điều chỉnh thì giá trị doanh nghiệp sẽ thay đổi thế nào, và rủi ro nào có khả năng xảy ra cao nhất."
Tôi mở tài liệu đã chuẩn bị từ trước.
Trong ký ức kiếp trước, ngành năng lượng mới từng trải qua một đợt biến động rất lớn.
Không ít doanh nghiệp từng tăng giá mạnh rồi nhanh ch.óng lao dốc vì chi phí nguyên liệu tăng cao và đơn hàng không đạt như dự kiến.
Nhưng ký ức ấy không thể trở thành bằng chứng.
Lý Minh Viễn lập tức cắt lời khi tôi vừa đề cập đến xu hướng.
"Tôi không hỏi cô tương lai sẽ xảy ra chuyện gì. Tôi hỏi hiện tại có dấu hiệu nào chứng minh cho kết luận của cô."
Anh nhìn tôi.
"Nếu một kết luận chỉ đúng bởi vì cô biết trước kết quả, vậy đó không phải phân tích, mà chỉ là may mắn."
Tôi lập tức chuyển sang những số liệu hiện tại.
Báo cáo tài chính của khách hàng lớn cho thấy dòng tiền đang giảm trong khi nợ phải trả tăng.
Biên bản ghi nhớ cũng không hề có nghĩa vụ mua tối thiểu.
Giá nguyên liệu chủ chốt đã tăng mười sáu phần trăm, nhưng mô hình chỉ giả định mức tăng ba phần trăm.
Tỷ lệ hoàn thành đơn hàng của doanh nghiệp mục tiêu trong hai quý gần nhất cũng thấp hơn kế hoạch.
"Nếu loại phần doanh thu chưa chắc chắn ra khỏi mô hình, đồng thời điều chỉnh chi phí nguyên liệu, giá trị doanh nghiệp sẽ giảm khoảng hai mươi tám phần trăm."
Tôi dừng lại một chút.
"Rủi ro lớn nhất không nằm ở khả năng công nghệ thất bại, mà ở việc họ mở rộng nhà máy dựa trên một đơn hàng có thể cuối cùng không bao giờ trở thành hợp đồng."
Người phụ trách lập tức phản bác:
"Nhưng nếu khách hàng ký hợp đồng chính thức, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội."
"Vậy chúng ta có thể đầu tư theo điều kiện. Không nhất thiết phải định giá doanh nghiệp như thể số tiền đó đã nằm trong tài khoản."
Cả phòng họp chìm vào im lặng.
Lý Minh Viễn yêu cầu cả nhóm điều chỉnh lại mô hình.
Lúc tôi cùng Lâm Tố kiểm tra phần chi phí, cô chỉ vào một ô tính.
"Cậu dùng sai thời gian khấu hao rồi."
Tôi nhìn lại.
Quả nhiên, tôi đã lấy thời gian khấu hao của thiết bị cũ áp dụng cho dây chuyền mới, khiến chi phí bị tính thấp hơn thực tế.
"Tớ sửa ngay."
Người từng ngồi đối diện tôi vào buổi sáng khẽ nhướng mày.
"Có lẽ chờ tôi tìm lý do..."
Tôi không giải thích.
"Sai thì sửa."
Tôi cập nhật lại số liệu, kiểm tra toàn bộ công thức một lần nữa rồi gửi bản mới trước cuộc họp.
Lý Minh Viễn xem xong chỉ nói:
"Người giỏi không phải người chưa từng mắc sai lầm, mà là người có thể phát hiện ra sai sót và sửa nó trước khi thị trường bắt họ trả giá."
Phương án đầu tư cuối cùng không bị loại bỏ hoàn toàn, nhưng mức định giá đã được hạ xuống.
Việc giải ngân cũng được chia thành nhiều giai đoạn, gắn với điều kiện khách hàng phải ký hợp đồng chính thức và doanh nghiệp phải kiểm soát được chi phí nguyên liệu.
Nhờ vậy, nhóm tránh được việc trả giá quá cao cho một câu chuyện tăng trưởng vẫn chưa được chứng minh.
Không có tiếng vỗ tay, cũng chẳng có màn công nhận khoa trương nào.
Người phụ trách chỉ gửi thêm cho tôi một bộ dữ liệu rồi nói:
"Kiểm tra giúp tôi phần khách hàng."
Đồng nghiệp từng nghi ngờ tôi cũng chủ động hỏi:
"Cô tìm báo cáo giá nguyên liệu ở đâu vậy?"
Quan trọng hơn cả, trong bản báo cáo cuối cùng đã xuất hiện tên tôi ở mục người phân tích.
Tôi nhìn hai chữ Tô Niệm trên trang đầu rất lâu.
Ở kiếp trước, tôi từng giúp Chu Kiến Hào sửa kế hoạch, chuẩn bị tài liệu, kết nối khách hàng.
Nhưng khi mọi chuyện thành công, tất cả mọi người chỉ nhắc đến năng lực của hắn.
Còn khi thất bại, hắn lại nói tôi không hiểu kinh doanh.
Đây là lần đầu tiên công sức của tôi được đặt đúng dưới tên của chính mình.
Cuối ngày, Hoa Thịnh công bố cuộc thi phân tích nội bộ.