Đầu thu năm 1996.
Một hồi chuông điện thoại dồn dập phá tan sự tĩnh lặng của khu tập thể Cục Lương Thực huyện.
"Anh chị cả của con đã bẻ xong một xe ngô chở về, mùa gặt đến nơi rồi mà không biết đường về phụ việc à?"
Cả thôn chỉ có một cái điện thoại công cộng, gọi đến sớm như vậy khiến Tiêu Lập Tùng cứ ngỡ có chuyện gì gấp gáp, không ngờ lại là chuyện thu hoạch vụ thu.
Tiêu Lập Tùng thở phào, lơ đãng nói: "Mẹ, việc gặt hái chẳng phải có anh cả đó sao..."
Đầu dây bên kia, Tưởng Ngọc Cầm nén cơn giận trong lòng, gắt lên: "Mười ba mẫu ruộng! Định đổ hết lên đầu một mình anh con chắc? Mau về ngay!"
Làm việc đồng áng rất mệt, nhất là vào mùa gặt mùa gieo, Tiêu Lập Tùng vừa nghĩ đến đã thấy sợ. Anh ta không muốn về, kiếm cớ thoái thác: "Mẹ, ở Cục bận lắm, con phải tăng ca..."
"Cuối tuần mà tăng ca cái gì? Lừa ai đấy!"
Tưởng Ngọc Cầm thực sự nổi hỏa: "Hôm nay cho dù con có bị đuổi việc thì cũng phải vác mặt về đây làm cho mẹ!"
Thấy thái độ của mẹ khác hẳn mọi ngày, Tiêu Lập Tùng hỏi: "Sáng sớm ra mẹ đã nổi trận lôi đình thế, ai chọc giận mẹ à? Có phải chị dâu con phàn nàn gì không?"
Anh cả Tiêu Lập Đông tính tình đôn hậu, thật thà, hiếu thảo với cha mẹ và yêu thương các em nhất. Ở nhà, anh ấy luôn làm lụng không quản ngại, chẳng bao giờ oán thán nửa lời, chắc chắn là do chị dâu càm ràm rồi.
"Đừng có đổ nước bẩn lên đầu chị dâu con." Tưởng Ngọc Cầm cảnh cáo.
"Ở nhà tuy không có ruộng của con nhưng ruộng của cha mẹ già này vẫn còn đó. Cả nhà ba người các con ở trên phố ăn uống tiêu xài đều là đồ ở quê gửi lên. Năm nào cũng là anh chị cả thu hoạch, bảo con về làm chút việc là chị dâu phàn nàn sao? Lương tâm bị ch.ó tha rồi à."
Thấy mẹ nói nặng lời, Tiêu Lập Tùng không dám cãi lại nữa.
Ở nông thôn, người có được bát cơm nhà nước như anh ta là đứa trẻ rất có tiền đồ, cha mẹ luôn lấy làm tự hào. Bao nhiêu năm nay mẹ chưa từng nói lời nặng nề, thậm chí to tiếng một chút cũng không có.
Tưởng Ngọc Cầm bồi thêm: "Đừng có mặc bộ đồ bảnh bao như người ngợm thế, thay bộ quần áo rách rồi ra thẳng mảnh ruộng phía nam thôn mà tìm bọn mẹ. Còn nữa, gọi cả vợ con về đi. Năm nào cũng khuân không ít lương thực từ nhà lên phố mà chưa từng nấu nổi một bữa cơm, bảo nó về mà nấu cơm."
Vợ của Tiêu Lập Tùng là Tạ Văn Đình, sinh ra và lớn lên ở thành phố, cha mẹ đều là cán bộ cơ quan. Một chàng trai xuất thân nông thôn vất vả đi lên như Tiêu Lập Tùng cưới được người vợ như vậy nên luôn cung phụng hết mực.
Trong nhà Tạ Văn Đình nói một là một, Tiêu Lập Tùng không có tiếng nói. Nghe mẹ bảo vợ mình cũng phải về, anh ta lập tức đau đầu: "Cô ấy thì biết dùng cái bếp lò đất nhà mình thế nào được, con về ngay đây."
Tưởng Ngọc Cầm không thèm để ý đến anh ta nữa, dứt khoát cúp điện thoại.
Tạ Văn Đình bị tiếng động làm thức giấc, ngóc đầu nhìn chồng đang tìm quần áo, hỏi: "Mẹ gọi à? Có chuyện gì thế?"
Tiêu Lập Tùng tìm được bộ quần áo lao động cũ, vừa mặc vừa nói: "Mẹ bảo về phụ thu hoạch vụ thu."
Tạ Văn Đình không vui, ngồi dậy trên giường, nhíu mày: "Ở nhà chẳng phải có anh cả sao? Hơn nữa, ở quê làm gì có ruộng của anh, anh về gặt cái gì chứ!"
Tiêu Lập Tùng không dám nói lại mấy câu kiểu như "lương thực khuân về" hay "bảo vợ về nấu cơm" của mẹ mình, chỉ nói mập mờ: "Anh về xem sao, không có việc gì anh sẽ lên sớm."
Tạ Văn Đình thốt ra một câu "phiền phức" rồi bực bội nằm xuống. Khi Tiêu Lập Tùng sắp ra khỏi cửa, cô ta sực nhớ ra điều gì, ngồi dậy bảo: "Này, trong tủ còn mấy gói bánh quy, con bé Lệ Lệ không thích ăn nữa, vứt đi thì phí quá, anh mang về cho bọn con Dịch Chân, Dịch Gia ăn cho đỡ thèm."
"Bánh quy? Từ lúc nào thế, hết hạn chưa?" Tiêu Lập Tùng thuận miệng hỏi.
"Trẻ con nông thôn làm gì mà quý giá thế, còn xem hết hạn hay không?"
Tạ Văn Đình gắt gỏng: "Về sớm đấy."
Tiêu Lập Tùng ậm ừ một tiếng, cầm gói bánh quy, ăn vội miếng cơm ở cổng khu tập thể rồi cưỡi xe máy chạy về thôn Tiêu Gia ở quê.
Bên này, Tưởng Ngọc Cầm cúp máy, trả tiền điện thoại rồi cầm mũ, găng tay đi ra đồng.
Mấy người đàn bà hóng hớt trong thôn thấy bà đi ra, lập tức nhỏ to với bà chủ tiệm tạp hóa: "Ơ, mẹ thằng Lập Đông định xuống đồng đấy à?"
"Chắc thế rồi!"
Bà chủ tiệm ngạc nhiên: "Mặt trời mọc đằng Tây à?"
Không chỉ người trong thôn thấy lạ, ngay cả Tiêu Lập Tùng khi về đến nhà, nhìn thấy mẹ và cậu em út Tiêu Lập Huy đang làm lụng ngoài đồng, mắt cũng suýt rơi ra ngoài. Cha anh ta bình thường làm việc cũng lười biếng nhưng đến mùa gặt vẫn phụ giúp anh cả một tay, còn mẹ và cậu em út... Bình thường họ còn chẳng biết ruộng nhà mình nằm ở đâu!
Nghe tiếng xe máy ở đầu bờ ruộng, Tưởng Ngọc Cầm ngoảnh lại thấy Tiêu Lập Tùng đã đến nhưng cứ đứng ngẩn ra, liền hét lớn: "Đứng đực ra đấy làm gì, còn không mau lại đây!"
Mắng xong con trai thứ hai, Tưởng Ngọc Cầm quay sang con dâu cả Dư Tiểu Vinh: "Tiểu Vinh, đừng cuốc nữa. Thằng hai đến rồi, để nó làm, con nghỉ tay đi."
Lời bà vừa dứt, Dư Tiểu Vinh suýt nữa thì cuốc hụt. Từ sáng sớm hôm nay, cô ấy đã cảm thấy mọi chuyện vô cùng kỳ lạ.