Tôi xách túi sườn đứng cạnh quầy rau.
Một cơn gió thổi qua, mang theo mùi tanh cá và mùi cay của hành gừng tỏi.
Thím Tôn ghé gần hơn.
“Ông ấy nói điều hối hận nhất đời là chiều hư con trai. Nhưng điều không hối hận nhất là để con bước vào nhà. Ông ấy nói biết mình không còn nhiều thời gian, phải mau sắp xếp hậu sự. Khi đó thím còn tưởng ông ấy nói đùa. Ai ngờ chưa đầy một tuần sau người đã ngã xuống.”
Bà thở dài, lại cười vỗ tôi.
“Giờ con một mình nuôi con có vất vả không? Theo thím thấy con là đứa t.ử tế, vợ chồng Hữu Đức trong lòng đều hiểu. Mẹ chồng con ấy, ngoài miệng không nói nhưng trong lòng sáng như gương.”
Tôi chào thím Tôn, xách sườn về.
Đi ngang cây hòe già đầu ngõ thì đứng một lúc.
Ngẩng nhìn ánh trời lọt giữa những cành trụi lá.
Trước khi bệnh, chắc bố chồng thường ngồi dưới cây này hóng mát, tay cầm cốc tráng men uống trà, thấy hàng xóm qua lại thì gật đầu chào.
Khi ấy chắc ông đã âm thầm tính lá thư nên viết thế nào, két an toàn gửi ra sao, làm thế nào dành được hơn một triệu tệ dưới mắt con trai và vợ.
Lúc đó ông đang nghĩ gì?
Có lẽ đang nghĩ:
Phải để lại cho con bé này một con đường.
Không thể để nó chịu ấm ức ở cái nhà đó cả đời.
Tôi cúi đầu, giẫm lá hòe khô lên lầu.
Tiếng bước chân vang ù ù trong cầu thang.
Tới khúc ngoặt tầng ba, tôi nghe trên tầng năm có tiếng động.
Giống có người nói trước cửa nhà tôi.
Tôi bước nhanh hơn.
Qua khúc ngoặt cuối cùng, trước cửa đứng hai người.
Một là chú Chu, mặc chiếc áo khoác xanh đã bạc, tay xách túi hoa quả.
Người còn lại là một phụ nữ trẻ tôi không quen, buộc tóc đuôi ngựa, mặc áo khoác xám, ôm một thùng giấy.
“Triệu Tiểu Vũ, cuối cùng cô cũng về.”
Chú Chu thấy tôi liền cười.
“Tôi mang chút đồ tới cho cô, hồng quê gửi lên, ngọt lắm.”
Tôi cười mời ông vào rồi nhìn người phụ nữ trẻ.
Cô cúi nhẹ người.
“Chào cô Triệu, tôi là Tiểu Lưu ở Phòng Lưu trữ Cục Dân chính Thành Nam. Trong quá trình chỉnh lý hồ sơ cũ, chúng tôi phát hiện một tài liệu liên quan tới ông Trần Hữu Đức. Theo quy định cần giao tận tay cô.”
Tôi mời họ vào.
Tiểu Mãn đang ngồi dưới sàn phòng khách xếp hình.
Thấy người lạ cũng không sợ.
Ngẩng gương mặt lấm lem gọi:
“Ông Chu ơi!”
Chú Chu để hồng vào bếp rồi ngồi xổm xuống chơi xếp hình với Tiểu Mãn.
Tôi mời Tiểu Lưu ngồi sofa.
Cô mở thùng, lấy ra một phong bì giấy da bò, miệng dán niêm phong.
“Tài liệu này được lưu trữ từ mười năm trước, thuộc túi hồ sơ cá nhân của ông Trần Hữu Đức.”
Tiểu Lưu đưa sang, nét mặt rất nghiêm túc.
“Lúc nhập hệ thống có lẽ phân loại sơ suất nên vẫn nằm dưới đáy tủ hồ sơ cũ, chưa từng được lấy ra. Tháng trước khi chúng tôi số hóa hồ sơ mới phát hiện.”
Tôi nhận phong bì, xé niêm phong, lấy giấy bên trong.
Là một tờ đã ố vàng.
Đầu trang in:
“Giấy chứng nhận quan hệ thân nhân của công nhân viên.”
Đơn vị cấp là nhà máy cơ khí nơi bố chồng từng làm.
Ngày tháng là năm 2009, năm Tiểu Mãn chào đời.
Nội dung rất đơn giản:
Trần Hữu Đức, nam, khi đó năm mươi tám tuổi, là công nhân viên đã nghỉ hưu của nhà máy.
Con trai Trần Kiến Quốc vào năm 2008 được bệnh viện chẩn đoán mắc chứng rối loạn c.ờ b.ạ.c mang tính bệnh lý, nhiều lần vay nợ, đã được công đoàn nhà máy hỗ trợ can thiệp ba lần.
Người nộp đơn Trần Hữu Đức tuyên bố toàn bộ tài sản đứng tên mình không liên quan đến Trần Kiến Quốc, việc phân chia trong tương lai do ông tự quyết định.
Bên dưới đóng con dấu của nhà máy cơ khí và chữ ký chủ tịch công đoàn.
Mặt sau tờ giấy có một dòng ghi chú viết tay bằng nét chữ của bố chồng:
“Lưu hồ sơ để chứng minh chuyện của thằng cả không liên quan đến con dâu nó. Lúc Tiểu Vũ gả vào không biết những chuyện này, không thể để con bé gánh tội.”
Tôi cầm tờ giấy, lật qua lật lại đọc hai lần.
Mười năm.
Tờ giấy nằm dưới đáy tủ hồ sơ Cục Dân chính tròn mười năm, phủ đầy bụi, chưa từng có ai lấy ra.
Khi viết tờ giấy này, có lẽ bố chồng cũng không mong nó có tác dụng gì.
Ông chỉ muốn ghi lại sự thật.
Muốn ở một góc nào đó, có người biết những chuyện xấu của con trai không liên quan tới con dâu.
Tôi bỗng hiểu.
Cả đời bố chồng, tất cả những việc ông làm đều không phải để thắng hay trả thù.
Ông dành tiền, viết thư, gửi két an toàn, làm công chứng, xin bảo toàn tài sản.
Mục đích duy nhất của tất cả những việc đó là kéo con dâu mình khỏi cái hố do chính con trai ông đào, không để cô phải gánh thêm bất kỳ hậu quả nào do con trai ông gây ra.
Tôi ngồi trên sofa, siết tờ giấy mỏng trong tay, rất lâu không nói.
Tiểu Lưu làm xong thủ tục bàn giao rồi đứng dậy cáo từ.
Tôi đưa cô ra cửa.
Đi tới cầu thang, cô quay lại.
“Cô Triệu, hồ sơ này năm ấy do thầy tôi xử lý. Trước khi nghỉ hưu thầy từng nói một câu. Ông ấy nói Trần Hữu Đức là người thật thà cả đời, lần duy nhất yêu cầu đơn vị giúp là xin tờ giấy này. Ông ấy nói muốn để lại sự trong sạch cho con dâu.”
Cửa đóng.
Tôi dựa lưng vào cánh cửa một lúc, cúi nhìn tờ giấy trong tay.
Ánh nắng từ cửa sổ phòng khách chiếu vào, kéo thành một vệt sáng dài trên sàn.
Tiểu Mãn ngẩng khỏi đống đồ chơi.
“Mẹ! Ông Chu xây một lâu đài lớn!”
Chú Chu ngồi xếp bằng dưới sàn, đầu gối đầy những khối nhựa màu sắc.