Sau cuộc nói chuyện ấy, nhóm gia đình yên lặng mấy ngày.
Không ai khoe ảnh ăn uống.
Không ai gửi mấy câu khách sáo.
Ngày thứ tư, cậu Ba gọi tôi đi ăn.
Ngoài cậu còn có cậu Năm và dì.
Cậu Hai không tới.
Tôi cũng không hỏi nhiều.
Cậu Ba rót trà cho tôi.
“Tiểu Thành, hôm đó cậu Ba làm không đúng. Cậu biết mẹ cháu bỏ ra nhiều, bố cháu vất vả. Chỉ là…”
Tôi nhìn cậu.
“Không phải cậu không biết.”
“Là cậu không dám nói.”
Mặt cậu đỏ lên.
Tôi nói tiếp:
“Cậu sợ làm cậu Hai mất lòng.”
“Ngày thường ai cũng biết nhà cháu chịu thiệt, nhưng vì chuyện chẳng rơi lên đầu mình nên không ai muốn lên tiếng.”
Cậu Ba im lặng một lúc rồi gật đầu.
“Ừ. Cháu nói đúng.”
Cậu Năm cũng mở lời:
“Tiểu Thành, khoản tám nghìn trước đây, cậu trả trước bốn nghìn. Phần còn lại cậu sẽ trả dần.”
Tôi lắc đầu.
“Tiền không phải điều cháu quan tâm nhất.”
“Nhưng cậu phải nhớ, đó là tiền mẹ cháu tiết kiệm từng đồng rồi lấy ra giúp cậu, không phải tiền tự nhiên có.”
Cậu Năm cúi đầu.
“Cậu hiểu.”
Dì ngồi bên cạnh cũng nói:
“Trước đây dì cứ nghĩ mình là em, chị gái lo cho dì là chuyện bình thường. Bây giờ nghĩ lại mới thấy chị Cả bị chúng ta dựa vào quá nhiều.”
Tôi không cần họ xin lỗi thật nhiều.
Tôi chỉ nói:
“Cháu muốn biết từ nay mọi người có thay đổi được không.”
Cậu Ba gật đầu.
“Ít nhất sẽ không giống trước nữa.”
Tôi không hoàn toàn tin.
Thói quen mấy chục năm đâu thể đổi chỉ sau một bữa tiệc.
Nhưng ít nhất họ đã bắt đầu nhìn thấy vấn đề.
Trước lúc về, cậu Ba nói:
“Cậu Hai vẫn còn tự ái. Cháu cho cậu ấy một bậc thang xuống.”
Tôi nghĩ rồi nói:
“Tháng sau bà ngoại tái khám. Bảo cậu ấy đi cùng.”
Đó là việc thiết thực hơn mọi bữa hòa giải.
Ngày bà ngoại tái khám, cậu Hai quả nhiên xuất hiện.
Cậu lái chiếc Land Rover tới bệnh viện.
Trong cốp có bình giữ nhiệt, nước nóng và một chiếc ghế gấp.
Cậu đặt ghế cạnh xe lăn.
“Mẹ, hôm nay phải xếp hàng nhiều. Mệt thì mẹ ngồi.”
Giọng hơi gượng.
Rõ ràng chưa quen làm những việc này.
Nhưng cậu đã tới.
Suốt buổi sáng, cậu không đi đâu.
Đẩy bà từ khoa này sang khoa khác, đỡ bà khi lấy m.á.u, cầm áo khoác, xếp hàng lấy kết quả.
Có lúc cậu vụng về đến mức bà ngoại còn bật cười.
Sau khi kiểm tra xong, chúng tôi đưa bà về nhà.
Cậu Hai định đi thì bà gọi:
“Thằng Hai, con đỡ mẹ lên nhà.”
Cậu lại quay vào.
Lên tới nơi, bà bảo tôi đóng cửa.
Sau đó nhìn cậu Hai.
“Mẹ hỏi con một câu.”
“Trước đây tại sao con không tới?”
Cậu sững người.
Bà không cho cậu né.
“Mẹ không trách con.”
“Mẹ chỉ muốn biết có phải con nghĩ mình kiếm tiền bên ngoài, gửi cho mẹ ít tiền là đã đủ hiếu thuận không?”
“Mẹ…”
“Nghe mẹ nói hết.”
Bà thở chậm.
“Mẹ sống chín mươi lăm năm rồi, nhưng cũng có chuyện tới giờ mới hiểu.”
“Trước đây mẹ cứ nghĩ đứa nào làm mẹ nở mặt nở mày thì đứa đó có hiếu.”
“Bây giờ mới biết thể diện là thứ người ngoài nhìn thấy.”
“Còn những ngày khó khăn mới biết ai thật sự ở bên mình.”
Cậu Hai cúi đầu.
Bà nói:
“Chị con không biết nói lời hay. Lần nào tới cũng chỉ biết nấu cơm, giặt quần áo, lau nhà.”
“Trước đây mẹ còn chê nó lắm lời.”
“Bây giờ mẹ nghĩ lại, mẹ có lỗi với chị con.”
Cậu Hai ngồi xổm xuống trước mặt bà, nắm tay bà.
“Mẹ, sau này con sẽ tới nhiều hơn.”
Tôi đứng bên cạnh không nói.
Tôi không cho rằng một buổi sáng đưa mẹ đi bệnh viện có thể khiến một người hoàn toàn thay đổi.
Nhưng ít nhất cậu đã bắt đầu bỏ thời gian thay vì chỉ bỏ tiền.
Trước khi về, tôi nói:
“Tháng sau bà tái khám, cậu tới nhé.”
Cậu nhìn tôi.
“Cậu tới.”
Tôi gật đầu.
Từ hôm đó, những thay đổi diễn ra rất chậm.
Không phải ai cũng lập tức biến thành người khác.
Cậu Hai vẫn rất coi trọng thể diện.
Cậu Ba vẫn có lúc ngại lên tiếng.
Cậu Năm vẫn hay than khó khăn.
Dì thỉnh thoảng vẫn thích kể công.
Nhưng ít nhất, khi nhà bà ngoại có việc, không còn ai mặc định việc ấy sẽ tự động rơi xuống đầu mẹ tôi.
Cậu Ba lập một nhóm gia đình mới để tiện bàn chuyện chăm bà.
Cậu viết ngay đầu nhóm:
“Việc chung thì cùng bàn, tiền và công sức đều phải rõ ràng.”
Không ai phản đối.
Cậu Năm chuyển cho mẹ tôi bốn nghìn trước.
Vài tháng sau mới trả nốt phần còn lại.
Dì bắt đầu chia phiên đưa bà ngoại đi khám.
Có lần dì bận thật, bà nhắn trong nhóm hỏi ai rảnh thay. Không còn kiểu âm thầm gọi thẳng cho mẹ tôi rồi mặc định bà phải đi.
Cậu Hai thì mỗi tháng ghé thăm bà vài lần.
Có hôm chỉ ngồi nửa tiếng.
Có hôm đẩy bà xuống dưới nhà phơi nắng.
Cậu vẫn không phải người chăm sóc khéo léo.
Nhưng tôi không cần cậu trở thành mẹ tôi.
Tôi chỉ cần cậu hiểu bà ngoại là mẹ của năm người, không phải trách nhiệm riêng của chị Cả.
Một tháng sau tiệc mừng thọ, bà ngoại làm một bữa cơm nhỏ ở nhà.
Những năm trước, mẹ thường tự mua đồ rồi nấu hết.
Lần này mợ Hai chủ động nói:
“Em làm món cá và món gà. Chị Cả đừng làm hết nữa.”
Dì phụ trách mua rau.
Cậu Năm mua hoa quả.
Mẹ tôi vẫn xuống bếp, nhưng chỉ làm hai món bà ngoại thích.
Không ai tranh công.
Cũng chẳng ai đứng giữa phòng ra lệnh.
Trên bàn ăn, cậu Hai rót một ly rượu cho bố tôi.
“Anh rể.”
Bố ngẩng lên.
Cậu hơi ngượng, im lặng một chút rồi nói:
“Bữa rượu em hứa mời anh bao nhiêu năm trước vẫn còn nợ.”
“Ly này coi như em trả trước.”
Bố bật cười.
“Có một ly thôi à?”
Cả bàn cũng cười.
Không khí nhẹ đi rất nhiều.
Cậu Hai cụng ly với bố.
“Bao năm qua anh và chị Cả vất vả rồi.”
Bố nhìn cậu vài giây rồi uống cạn.
Cậu Ba cũng nâng cốc với mẹ.
“Chị, trước đây em dựa vào chị quá nhiều.”
Mẹ không nói lời cảm động gì.
Bà chỉ cười, mắt hơi đỏ.
Những chuyện mấy chục năm không thể giải quyết bằng một câu xin lỗi.
Nhưng một câu đúng lúc vẫn tốt hơn cả đời không bao giờ nói.