Tôi mở mã thanh toán.
Trước khi thanh toán, tôi quay sang bà ngoại.
“Bà ngoại, hôm nay bữa cơm này cháu mời bà.”
“Bà cứ vui vẻ ăn, không cần lo gì cả.”
Sau đó tôi nhìn cậu Hai.
“Hôm nay cháu trả không phải vì cậu bảo cháu trả.”
“Cháu trả vì bà ngoại chín mươi lăm tuổi.”
“Nhưng từ hôm nay, cậu muốn giữ thể diện thì tự mình chống lấy cái thể diện ấy.”
“Nhà cháu sẽ không làm kẻ chịu thiệt miễn phí nữa.”
Tôi thanh toán.
Tiếng báo giao dịch thành công vang lên.
Tôi đỡ mẹ đứng dậy.
“Đi thôi.”
Đi được vài bước, cậu Hai gọi:
“Tiểu Thành, đứng lại.”
Tôi quay đầu.
“Hôm nay rốt cuộc cháu có ý gì?”
“Từ đầu đến cuối cháu chỉ có một ý.”
“Cậu xếp nhà cháu ngồi góc, cháu nhịn.”
“Cậu sai bố cháu khuân đồ, cháu nhịn.”
“Cậu để mẹ cháu chạy như phục vụ, cháu cũng nhịn.”
“Nhưng cậu đứng trước cả họ coi nhà cháu như máy rút tiền thì cháu không nhịn.”
Tôi nhìn chiếc Land Rover ngoài cửa kính.
“Cậu lái chiếc xe gần tám trăm nghìn tệ. Cháu mỗi tháng cầm về chưa tới sáu nghìn, còn phải trả khoản vay mua nhà.”
“Nếu chuyện hôm nay truyền ra ngoài, người mất mặt thật sự sẽ là ai?”
Cậu im lặng.
Tôi không nói nữa.
Đỡ mẹ ra khỏi khách sạn.
Gió lạnh bên ngoài thổi thẳng vào mặt.
Lúc ấy tôi mới nhận ra lòng bàn tay mình toàn mồ hôi.
Mẹ suốt đường không nói.
Lên xe rồi, bà mới hỏi:
“Tiểu Thành, hôm nay con làm như vậy có hơi lớn chuyện không?”
Tôi đỡ bà ngồi vào.
“Mẹ, rồi mẹ sẽ hiểu.”
Trên đường về, bố lái xe rất yên lặng.
Một tay ông thỉnh thoảng lại xoa đầu gối.
Mẹ ngồi ghế phụ nhìn ra ngoài cửa sổ.
Tôi ngồi phía sau.
Điện thoại rung liên tục.
Trong nhóm gia đình, mợ Hai gửi:
“Hôm nay tiệc mừng thọ rất thành công. Bà cụ đặc biệt vui. Cảm ơn mọi người đã tới.”
Bên dưới lập tức có một loạt biểu tượng cảm xúc.
Tôi nhìn mà chỉ thấy buồn cười.
Lúc nhà tôi còn ở đó, chẳng ai nói gì.
Bây giờ chúng tôi vừa đi, mọi người lại tiếp tục diễn cảnh gia đình đoàn viên.
Một lúc sau, cậu Hai gửi tin nhắn thoại riêng.
“Tiểu Thành, chuyện hôm nay sau này cậu sẽ nói với cháu. Cháu làm vậy trước mặt mọi người khiến cậu mất mặt. Nhưng cậu cũng suy nghĩ rồi, có thể mấy năm nay cậu có vài chỗ làm chưa tốt. Cậu không cố ý bắt nạt nhà cháu…”
Gần một phút chỉ toàn là giải thích.
Không có câu xin lỗi rõ ràng.
Tôi không trả lời.
Cậu Ba nhắn:
“Tiểu Thành, cậu Ba không có ý gì khác. Sau này vẫn là người một nhà, đừng thật sự tính toán.”
Tôi vẫn không đáp.
Cậu Năm lại nhắn:
“Tiểu Thành, tám nghìn tệ trước đây cậu mượn mẹ cháu, không phải cậu không muốn trả. Gần đây cậu khó khăn. Qua thời gian này cậu nhất định trả.”
Tôi cũng không đáp.
Chỉ có tin của dì:
“Sau khi các cháu đi, bà ngoại hỏi nhà cháu đâu. Dì bảo về trước rồi. Bà hơi buồn. Khi nào rảnh cháu qua thăm bà.”
Tôi trả lời:
“Cháu biết rồi.”
Tôi đặt điện thoại xuống.
Trong lòng không hả hê như tưởng tượng.
Chỉ rất mệt.
Tôi chưa bao giờ muốn trở thành người xé mặt với họ hàng.
Nhưng một người bị dồn đến góc tường quá lâu, nếu không đẩy ra một lần thì sẽ mãi bị ép ở đó.
Bố đang lái xe bỗng nói:
“Hôm nay con làm đúng.”
Tôi ngẩng lên.
“Bố không trách con?”
“Trách gì?”
Ông nhìn đường.
“Cậu Hai con chính là kiểu người, mình càng nhường thì nó càng tưởng việc ấy là đương nhiên.”
Ông dừng một lúc rồi thở dài:
“Chỉ tiếc hơn sáu mươi nghìn.”
“Tiền đó con tiêu cho bà ngoại. Con không tiếc.”
Tôi nói.
“Nhưng sẽ không có lần sau.”
Bố gật đầu.
Sáng hôm sau, mẹ nhận được điện thoại của bà ngoại.
“Tiểu Thành đâu? Bảo nó qua đây. Bà muốn nói chuyện với nó.”
Mẹ cúp máy, quay sang nhìn tôi, muốn nói rồi lại thôi.
“Con đi.”
Tôi mặc áo khoác.
Mẹ kéo tôi.
“Bà ngoại lớn tuổi rồi, con đừng giận bà.”
“Mẹ, con chưa từng giận bà.”
Tôi vỗ nhẹ tay bà.
“Con chỉ giận những người coi sự t.ử tế của bố mẹ là điều đương nhiên.”
Đến nhà bà ngoại, bà đã ngồi cạnh cửa sổ chờ.
Xe lăn đặt bên cạnh.
Ánh nắng chiếu lên mái tóc trắng.
Thấy tôi, bà vẫy tay.
“Tiểu Thành, qua đây ngồi.”
Tôi ngồi xuống bên cạnh.
Bà nắm cổ tay tôi.
“Hôm qua sau khi các cháu đi, cậu Hai nói với bà rất nhiều.”
“Nó nói cháu làm nó mất mặt.”
Tôi hỏi:
“Bà tin cậu ấy sao?”
Bà im lặng.
Tôi nhìn gương mặt già nua ấy.
Rồi quyết định hôm nay phải nói những chuyện mà trước giờ không ai chịu nói.
“Bà ngoại, cháu biết bà thương cậu Hai. Cậu là con trai bà, có bản lĩnh, biết làm ăn. Bà tự hào về cậu là chuyện bình thường.”
“Nhưng bà có biết mười mấy năm nay ai là người thật sự chăm bà nhiều nhất không?”
Bàn tay bà hơi run.
“Từ khi ông ngoại mất tới giờ, mẹ cháu gần như tuần nào cũng sang.”
“Nấu cơm, giặt quần áo, dọn nhà, đi bệnh viện.”
“Lần bà đau giữa đêm, ai cõng bà từ tầng bốn xuống?”
Bà đáp rất nhỏ:
“Bố cháu.”
“Đúng.”
“Hôm ấy còn có tuyết.”
“Cậu Hai ở đâu?”
“Ở Hải Nam.”
“Cậu gửi bà một phong bao. Bà nói cậu có lòng.”
Mắt bà đỏ lên.
Tôi không trách bà.
Tôi chỉ tiếp tục:
“Cậu Hai gửi tiền là tình cảm.”
“Nhưng mẹ cháu bỏ thời gian, sức khỏe, công sức cũng là tình cảm.”
“Bà không thể chỉ nhớ phong bao đẹp mà quên người đứng bên giường bệnh.”
Nước mắt bà bắt đầu chảy.
Tôi nắm tay bà.
“Cháu nói những chuyện này không phải muốn bà ghét các cậu.”
“Cháu chỉ không muốn một ngày nào đó mẹ cháu thật sự mệt rồi, bà mới nhận ra bà đã coi sự hy sinh của mẹ là chuyện quá bình thường.”
Bà khóc rất lâu.
Cuối cùng mới nói:
“Tiểu Thành, bà biết rồi.”
Giọng run run.
“Bà có lỗi với mẹ cháu.”
Tôi quay mặt đi, mũi cay xè.
Công bằng nhiều khi không tự nhiên mà có.
Có những chuyện nếu không ai nói, người chịu thiệt sẽ cứ chịu mãi.