Khi bữa tiệc gần tan, tôi đã rất mệt.
Không ngờ đúng lúc ấy, cậu Hai đi từ quầy thu ngân trở về.
Cậu cầm một tờ giấy, nhìn về phía tôi rồi cười.
Mười phút sau, cậu mang ly rượu tới, vỗ vai tôi.
“Tiểu Thành, hôm nay cháu thanh toán đi.”
“Toàn bộ.”
Bố mẹ cùng sững người.
Mấy bàn xung quanh cũng im xuống.
Tôi nhìn cậu.
“Cậu Hai, hóa đơn đứng tên ai?”
Cậu khựng lại.
Cậu Ba lập tức chen vào:
“Tiểu Thành, cậu Hai cháu không có ý bắt một mình cháu trả đâu. Chắc lát nữa cả nhà sẽ tính.”
Tôi quay sang:
“Vậy cậu Ba cũng góp?”
Nụ cười trên mặt cậu cứng lại.
Cậu Năm vội hòa giải:
“Người một nhà nói tiền nong làm gì. Ăn trước đi, lát tính sau.”
Tôi nâng cốc trà.
“Đồ ăn không lạnh. Chỉ có lòng người hơi lạnh thôi.”
Vài người bên cạnh bắt đầu thì thầm.
Cậu Hai rõ ràng mất mặt.
Cậu bước sát tới, nhìn xuống tôi.
“Cậu hỏi lần cuối. Hôm nay hóa đơn này cháu trả hay không?”
Tôi ngẩng lên.
“Cậu ngồi xuống rồi nói.”
Có người bên cạnh không nhịn được bật cười.
Mặt cậu càng tối.
“Tiểu Thành, bà ngoại cháu chín mươi lăm tuổi còn đang ngồi đây. Hôm nay cháu mà làm hỏng bữa tiệc, cháu gánh nổi không?”
Tôi quay đầu nhìn bà ngoại.
Bà đang nói chuyện với dì, chưa nghe rõ bên này.
Tôi lại nhìn cậu.
“Từ đầu đến giờ nhà cháu chưa làm ầm một câu.”
“Bị xếp ngồi góc, nhà cháu không nói.”
“Cậu sai bố cháu khuân đồ, nhà cháu không nói.”
“Mẹ cháu chạy tới chạy lui như người phục vụ, nhà cháu cũng không nói.”
“Bây giờ cậu bảo cháu trả toàn bộ, cháu chỉ hỏi một câu vì sao.”
Tôi dừng lại.
“Chuyện này không gọi là sắp xếp.”
“Là bắt nạt người khác.”
Cậu Hai đột ngột cao giọng:
“Bắt nạt? Cậu bắt nạt nhà cháu chỗ nào? Bố mẹ cháu còn chưa nói, đến lượt một đứa cháu chỉ tay năm ngón ở đây à?”
Bố vội đứng lên.
“Em Hai, Tiểu Thành không hiểu chuyện. Hóa đơn để nhà anh trả.”
Tôi giữ bố lại.
“Bố, bố ngồi xuống.”
Bố nhìn tôi.
Tôi chưa bao giờ nói với ông bằng giọng kiên quyết như vậy.
Cuối cùng ông vẫn ngồi xuống.
Tôi nhìn cậu Hai.
“Bố cháu chịu trả không có nghĩa là cậu làm đúng.”
“Bố chỉ quen rồi.”
“Quen việc khó thì nhà cháu làm.”
“Quen thiếu tiền thì nhà cháu bù.”
“Quen bị mọi người gọi tới gọi lui mà vẫn cười.”
Tôi càng nói càng bình tĩnh.
“Nhưng hôm nay cháu không muốn tiếp tục quen nữa.”
Cậu Hai bắt đầu hoảng.
“Vậy cháu muốn thế nào?”
“Rất đơn giản.”
Tôi nhìn quanh.
“Bữa tiệc này tổ chức cho bà ngoại. Bà có năm người con. Nếu cần chia chi phí thì năm nhà cùng bàn.”
“Tiền cháu có thể trả trước, nhưng phần nào của nhà nào phải nói rõ.”
Cả sảnh lập tức xôn xao.
Cậu Ba nói:
“Nhà mình làm việc chung, sao lại chia rõ như thế?”
“Vậy những lần trước tại sao phần thiếu cuối cùng luôn là bố mẹ cháu lấp?”
Cậu im lặng.
Dì cố giảng hòa:
“Hay cứ thanh toán trước, sau đó cả nhà tính.”
Tôi lấy điện thoại mở phần ghi chú.
“Được. Vậy bây giờ tính luôn.”
“Cậu Hai, cậu liệt kê năm nhà. Hôm nay ai nên góp bao nhiêu nói rõ tại đây.”
Cậu nhìn điện thoại, không nhận.
Bởi cậu vốn không định chia.
Cậu chỉ định đẩy hóa đơn cho nhà tôi.
Cậu thở mạnh.
“Tiểu Thành, cháu nhất định phải làm mọi chuyện thành thế này sao?”
“Không phải cháu làm thành thế này.”
Tôi nhìn quanh.
“Chỉ cần từ đầu có một người nói bố mẹ cháu ngồi ở góc như vậy không hợp lý, hôm nay đã không có chuyện.”
“Chỉ cần khi cậu bảo cháu thanh toán, có một người nói một mình nhà cháu trả toàn bộ là không đúng, cháu cũng sẽ không nói thêm.”
“Nhưng không có.”
Không ai nhìn tôi.
Một người chú họ xa cuối cùng lên tiếng:
“Tiểu Thành nói cũng có lý.”
Cậu Hai lập tức nổi nóng:
“Chuyện nhà họ Trần chúng tôi đến lượt ông nói sao?”
Người kia cười:
“Được, tôi không xen. Tôi chỉ thấy ông làm cậu mà chưa chắc hiểu chuyện bằng cháu.”
Mặt cậu Hai xanh mét.
Mợ Hai kéo áo cậu.
“Thôi đi. Bà đang nhìn.”
Cậu quay đầu.
Bà ngoại quả nhiên đang nhìn sang, vẻ mặt bất an.
Cậu hạ giọng:
“Tiểu Thành, cháu cứ thanh toán trước. Sau này cậu chuyển lại.”
Tôi bật cười.
“Sau này?”
“Năm ngoái bà ngoại nằm viện, cậu nói sau này tính, cuối cùng nhà cháu trả phần lớn.”
“Ống nước nhà bà hỏng, bố cháu mua vật liệu, cậu nói sau này trả, tới giờ không nhắc.”
“Ba năm trước cậu nói đưa bà đi Hải Nam, cuối cùng mẹ cháu đặt vé. Cậu bận không đi, tiền hủy vé năm trăm sáu mươi tệ cũng chẳng ai nhắc lại.”
Tôi không muốn tính từng đồng.
Nhưng những con số ấy tôi nhớ rất rõ.
Cậu Hai không nói được.
Cậu Ba, cậu Năm đều cúi đầu.
Tôi nhìn tất cả.
“Cháu không muốn đào chuyện cũ.”
“Cháu chỉ muốn hỏi cậu Hai một câu.”
“Hôm nay cậu thật sự thấy việc bắt một mình nhà cháu trả là hợp lý sao?”
Cậu đứng đó, lần đầu tiên không còn dáng vẻ ung dung.
Một lúc sau, bố lại kéo tay tôi.
“Thôi con.”
Tôi nhìn gương mặt mệt mỏi của ông.
Suýt chút nữa tôi mềm lòng.
Nhưng lần này tôi không nhượng.
“Bố, không phải chuyện tiền.”
“Là thái độ.”
Tôi nói.
Đúng vậy.
Nếu chỉ là tiền, sáu mươi nghìn hay bảy mươi nghìn rồi cũng kiếm lại được.
Nhưng hôm nay nếu tôi lại cúi đầu, sau này mọi chuyện vẫn sẽ như cũ.
Tôi đi tới quầy thu ngân, yêu cầu in bảng chi tiết.
Tổng cộng mười hai bàn, tiền món ăn, rượu nước và phí phục vụ là sáu mươi bảy nghìn ba trăm hai mươi tệ.
Tôi cầm bảng kê trở lại.
“Cậu Hai, tổng cộng 67.320 tệ.”
Tôi nhìn quanh.
“Ngoài bà ngoại, hôm nay có 93 người tới. Nếu thật sự chia theo đầu người thì khoảng 724 tệ một người.”
“Nếu chia cho năm nhà con cái của bà, mỗi nhà là 13.464 tệ.”
Cậu Ba lập tức nói:
“Cháu thật sự muốn chia theo đầu người à?”
“Không.”
Tôi lắc đầu.
“Cháu đã nói hóa đơn hôm nay cháu sẽ trả.”
“Cháu chỉ muốn tất cả nhìn rõ bữa cơm này đáng bao nhiêu tiền. Sau này ai còn nói chỉ một bữa cơm thôi mà thì ít nhất cũng biết con số.”