Sau khi tôi chuyển đến, gia đình lại phải gánh thêm tiền ăn uống, quần áo, khám bệnh và t/h/u/ố/c men cho một người già.
Ban đầu tôi không biết những khoản chi này, nhưng sống lâu trong nhà, dần dần tôi cũng nhận ra từ những chuyện nhỏ nhặt hằng ngày.
Con gái tôi thường đợi đến chiều tối mới đi chợ, bởi lúc ấy các sạp hàng sắp đóng cửa, rau đã hơi héo nên giá có thể rẻ đi một nửa.
Gia đình rất ít khi được ăn thịt, thỉnh thoảng mua một miếng thịt ba chỉ cũng phải chia thành ba bữa mới dám ăn hết.
Cuối tuần, cháu ngoại trai từ trường nội trú trở về, đang tuổi lớn nên sức ăn rất khỏe, một mình có thể ăn hết nửa nồi cơm.
Con gái thường gắp những miếng thịt ngon cho con trai, sau đó lại gắp thêm vài miếng cho tôi, còn đến lượt hai vợ chồng, chúng chỉ chan ít nước thịt vào cơm rồi ăn cho qua bữa.
Nhìn cảnh ấy, tôi xót xa vô cùng nhưng lại chẳng biết phải nói gì.
Mà có nói thì được gì chứ?
Tôi không có khả năng giúp các con kiếm thêm tiền, chỉ có thể cố gắng không gây thêm phiền phức cho gia đình.
Mỗi tháng tôi có hơn bốn trăm tệ tiền lương hưu, đó là khoản tiền tích lũy sau mấy chục năm làm việc tại hợp tác xã cung tiêu ở thị trấn.
Tôi nghĩ không thể giữ khư khư toàn bộ số tiền ấy trong tay, ít nhất cũng nên lấy một phần đưa cho con gái để phụ giúp chi tiêu.
Nhưng lần nào tôi vừa đề cập, Kiến Quốc cũng lập tức xua tay, giọng tuy không nặng nhưng vô cùng kiên quyết.
“Mẹ, mẹ cứ giữ chút tiền ấy để tự mình chi tiêu.
Mẹ ở nhà chúng con chẳng qua chỉ thêm một đôi đũa, làm gì đến mức phải lấy tiền của mẹ.”
Nó nói nhẹ nhàng đến mức cứ như thể bà già này mỗi ngày chẳng cần ăn cơm, chỉ hít không khí cũng sống được vậy.
Tôi vốn không giỏi ăn nói, tranh luận thế nào cũng không thắng nổi con rể, cuối cùng đành tìm cách bù đắp ở những việc khác.
Tôi bắt đầu tranh làm việc nhà.
Mỗi sáng, tôi luôn dậy sớm hơn mọi người, nhẹ tay nhẹ chân vo gạo, nấu cháo, đến khi con gái thức dậy thì nồi cháo đã sôi trên bếp.
Ban ngày, tôi lau dọn căn nhà từ trong ra ngoài, ngay cả những khe nhỏ giữa các viên gạch lát sàn cũng dùng que tre cạy cho sạch.
Quần áo bẩn của cả nhà, tôi tranh thủ lúc các con đi làm mang ra giặt rồi phơi lên.
Ban đầu con gái nhất quyết không cho, nhưng sau này thấy ngăn cản không nổi, nó đành để tôi làm, chỉ luôn miệng dặn mẹ đừng đụng vào nước lạnh.
Khi ấy tôi mới ngoài sáu mươi, cơ thể vẫn tương đối khỏe mạnh, có thể tự mình làm không ít việc.
Nhưng dù khỏe đến đâu, tôi cũng đã là một người hơn sáu mươi tuổi.
Có lần, vì cố làm cho xong việc, tôi đứng lên chiếc ghế đẩu nhỏ để lau bụi trên nóc tủ bếp treo tường.
Nào ngờ chân trượt một cái, cả người tôi ngã nhào xuống đất.
Cánh tay phải chạm đất trước, đau đến mức trước mắt tối sầm, tôi nằm bẹp trên sàn rất lâu mà không thể tự đứng dậy.
May mắn hôm ấy con gái được nghỉ làm ở nhà, nghe thấy tiếng động liền hốt hoảng chạy vào, sợ đến mức mặt trắng bệch.
Nó vội đỡ tôi dậy, nước mắt không ngừng rơi, vừa khóc vừa trách: “Mẹ, sao mẹ lại làm như thế?
Nhỡ ngã xảy ra chuyện gì nghiêm trọng thì phải làm sao?”
Tôi cũng vô cùng hối hận, chỉ biết liên tục nói mình không sao, không sao đâu.
Sau đó, con gái đưa tôi đến bệnh viện chụp phim, may mà chỉ bị dập phần mềm, không tổn thương đến xương.
Tối hôm ấy, Kiến Quốc tan làm trở về, vừa biết chuyện đã hiếm hoi sa sầm mặt.
Nó đứng trước giường tôi, giọng nghiêm khắc hơn thường ngày rất nhiều.
“Mẹ, con đã nói với mẹ bao nhiêu lần rồi, việc nhà không cần mẹ phải làm.
Nếu mẹ ở nhà con mà chẳng may ngã xảy ra chuyện, con biết ăn nói thế nào với hai anh trai?
Biết ăn nói thế nào với con gái mẹ?
Nếu mẹ có mệnh hệ gì, cả đời này con cũng không thể yên lòng.”
Tôi nằm trên giường, nhìn đôi mắt đỏ hoe của con rể, cổ họng nghẹn lại như bị một cục bông chặn kín.
Nó trách tôi vì thật lòng quan tâm đến tôi.
Tôi đã sống sáu mươi mốt năm, đương nhiên phân biệt được thế nào là ghét bỏ, thế nào là xót xa.
Kiến Quốc đang xót xa cho tôi.
Sau lần bị ngã ấy, con rể luôn chủ động làm trước tất cả những công việc có thể khiến tôi phải trèo cao.
Đồ đạc trong những chiếc tủ treo được nó sắp xếp gọn gàng, chăn đệm theo mùa cũng tự tay lấy xuống rồi cất lên, hoàn toàn không để tôi có cơ hội làm thay.
Nó còn thay chiếc bồn cầu xổm kiểu cũ trong nhà vệ sinh bằng bồn cầu ngồi, rồi thuê người hàn thêm một thanh vịn bằng sắt trên tường.
Kiến Quốc nói mẹ đã lớn tuổi, chân tay không còn nhanh nhẹn như trước, có thanh vịn thì an toàn hơn.
Thanh vịn bằng sắt ấy, tôi đã nắm suốt hai mươi lăm năm.
Ban đầu nó sáng bóng, sau này càng được bàn tay tôi mài đến nhẵn nhụi, mỗi lần nắm vào đều cảm nhận được bề mặt mát lạnh quen thuộc.
Mỗi khi ngồi xuống hay đứng dậy, chỉ cần chạm vào thanh sắt ấy, tôi lại nhớ đến dáng vẻ Kiến Quốc cúi người khoan tường, vặn từng con ốc vít.
Hôm đó, nó xin nghỉ làm nửa ngày nhưng lại bận rộn suốt cả buổi chiều, mồ hôi chảy từ cằm xuống mà chẳng có thời gian lau.
Cuộc sống cứ thế từng ngày trôi qua.
Tôi ở lại nhà con gái, từ mùa đông sang mùa xuân, rồi lại từ mùa xuân đến mùa thu.
Cháu ngoại trai thi đỗ vào một trường trung học phổ thông trọng điểm, khiến gánh nặng kinh tế trong nhà càng lớn hơn.
Tiền học, tiền nội trú, tiền mua tài liệu, cứ đầu năm học lại phải chi ra mấy nghìn tệ.
Con gái lo lắng đến mức khóe miệng nổi mụn nước, ban đêm trằn trọc mãi không ngủ được.
Một lần, tôi nghe thấy nó và Kiến Quốc nhỏ giọng bàn bạc trong phòng khách, nói ngày mai sẽ thử tìm người họ hàng nào đó hỏi vay ít tiền để xoay xở.
Kiến Quốc im lặng một lúc rồi nói: “Đừng làm phiền người khác nữa, sau giờ làm anh sẽ đi chở hàng thuê, mỗi tối cũng kiếm được ba mươi tệ.”