2.
Ta ôm bộ áo xuân đã xông hương đi qua vườn hoa, quả nhiên thấy Bùi Hoài Cẩn đứng dưới gốc hải đường.
Hắn mặc một chiếc áo xanh đã giặt đến bạc màu, đường nét gương mặt vẫn thanh tú như trước.
Kiếp trước, ta chính là bị gương mặt này lừa gạt.
Bây giờ nhìn lại, cũng chỉ có vậy. Đuôi mắt hẹp, môi quá mỏng, cả khuôn mặt toát lên vẻ cay nghiệt của kẻ ăn xong một bữa cơm rồi sẽ quên trả tiền.
Hắn nhìn chằm chằm ta.
"Nguyễn Tri Quỳ?"
Ta không dừng bước.
Hắn đưa tay chặn đường.
"Nàng cũng trở về rồi, đúng không?"
"Bỏ tay ra."
Bùi Hoài Cẩn sững người, hạ giọng xuống thấp hơn: "Nếu nàng đã nhớ chuyện kiếp trước, vậy nên hiểu, chúng ta không nên dính líu đến nhau nữa. Nàng cứ yên phận làm nha hoàn của nàng, ta đi con đường làm quan của ta. Sau này gặp nhau, cứ coi như người xa lạ."
Hắn nói nghe thật rộng lượng, cứ như đang ban cho ta một con đường sống.
Ta đặt hòm áo lên bàn đá.
"Người xa lạ sẽ giữa đường chặn một cô nương sao?"
"Ta chỉ cảnh cáo nàng. Đừng dựa vào chút tình cảm kiếp trước mà dây dưa, cũng đừng hòng lấy chuyện lương cứu tế năm xưa để hại ta. Đời này ta còn chưa làm quan, những chuyện ấy vẫn chưa xảy ra."
"Chàng sợ rồi?"
Sắc mặt hắn sa sầm.
"Ta có gì phải sợ?"
"Sợ không có ta chép sách giúp chàng, không có ta thay chàng kết giao với các chưởng quầy, không có ta bán cây trâm mẹ để lại gom lộ phí cho chàng.
Càng sợ khối ngọc thô mà chàng tự cho là mình đây, rời khỏi ta rồi, ngay cả tiền bảo lãnh dự thi huyện thí cũng không lấy đâu ra."
Hàm dưới Bùi Hoài Cẩn căng cứng.
"Ta dựa vào thực học để lập thân, chưa từng nhờ nàng."
"Được."
Ta rút từ trong tay áo ra một tờ giấy nợ.
Đó là tiền t.h.u.ố.c ta ứng trước cho hắn nửa năm trước, khi hắn phát sốt, cộng cả tiền giấy mực, tổng cộng bảy lượng ba tiền.
Kiếp trước ta chưa từng đòi.
"Người xa lạ, nợ tiền thì trả."
Vành tai hắn đỏ bừng.
"Hiện giờ ta không có."
"Bảy ngày."
"Một đứa nô tỳ như ngươi, ép người quá đáng—"
Ta giơ tay đập thẳng giấy nợ vào n.g.ự.c hắn.
"Tiền của nô tỳ cũng là tiền. Bảy ngày không trả, ta sẽ cầm giấy nợ có dấu tay của chàng đến huyện học, để giáo dụ xem thử học trò mình coi trọng nhất có phải kẻ quỵt nợ hay không."
Sau gốc cây truyền đến một tiếng cười khẽ.
Hai thư đồng đi ngang thò đầu ra, vừa lúc bắt gặp gương mặt xanh mét của Bùi Hoài Cẩn.
Hắn yêu thể diện nhất.
Ta lại cứ thích lột nó ngay trước mặt mọi người.
"Còn nữa." Ta cầm lại hòm áo, "đừng coi trọng sinh là bản lĩnh. Lợn nhớ kiếp trước từng ăn gì thì vẫn là lợn."
Hắn nắm c.h.ặ.t mép bàn đá.
"Nguyễn Tri Quỳ, nàng sẽ hối hận."
"Câu này chàng để dành mà nói với chính mình trước gương."
Ta đi được hơn mười bước, phía sau đột nhiên vang lên tiếng đồ sứ vỡ.
Thất tiểu thư Thôi Bảo Lăng từ sau hòn non bộ bước ra, trừng mắt nhìn chậu hoa bạch ngọc bị Bùi Hoài Cẩn làm rơi.
Đó là báu vật nàng phải bỏ ra ba mươi lượng bạc mới mua được.
Ta không quay đầu.
Kiếp trước, có lẽ ta sẽ thay hắn nhận khoản nợ này.
Kiếp này, đến một mảnh sứ vỡ ta cũng không nhặt giúp hắn.
3.
Thôi Bảo Lăng phạt Bùi Hoài Cẩn bồi thường ba mươi lượng.
Hắn không có tiền, đành chép sách trừ nợ. Bảy ngày sau, lúc hắn đem bảy lượng ba tiền đến trước mặt ta, đầu ngón tay đã nứt toác cả.
Ta đếm hai lần.
"Thiếu nửa tiền."
"Nguyễn Tri Quỳ!"
"Có hét lớn hơn nữa cũng không thể trừ nợ."
Hắn đặt nốt nửa tiền lên bàn, xoay người bỏ đi.
Ta gọi hắn lại.
"Bùi công t.ử."
Hắn quay đầu, tưởng rằng ta đã chịu mềm lòng.
"Phiền công t.ử khép cửa lại. Gió thổi bay giấy sổ."
Sức đóng cửa của hắn quả thật rất mạnh.
Tiệc Xuân Quang diễn ra vào ba ngày sau.
Kiếp trước, trong bữa tiệc, Bùi Hoài Cẩn ngâm một bài thơ vịnh liễu, khiến cả sảnh kinh diễm. Không ai biết bài thơ ấy hắn mua từ bản thảo cũ của một cử t.ử sa sút.
Vị cử t.ử ấy về sau bệnh c.h.ế.t, bài thơ cũng trở thành danh tiếng tài t.ử của Bùi Hoài Cẩn.
Ta từng vô tình bắt gặp cuộc mua bán ấy. Hắn cầu ta giữ kín, ta còn chép lại cho hắn một bản sạch sẽ.
Đúng là ngu xuẩn đến nơi đến chốn.
Lần này, ta tìm Hàn Thu Thanh trước.
Hắn ở trong con ngõ phía sau huyện học, trong nhà chỉ có một chiếc giường hẹp, vò t.h.u.ố.c dùng vải cũ bịt miệng. Bài thơ vịnh liễu được hắn ép dưới chân giường, mép giấy đã mềm nhũn vì hơi ẩm. Hắn nhận ra y phục Thôi phủ trên người ta, tưởng Bùi Hoài Cẩn phái ta đến mua đứt bản thảo gốc, lập tức chộp lấy vò t.h.u.ố.c định đuổi người.
"Thơ không bán lần thứ hai."
"Ta không mua thơ. Ta mua quyền chép lại ba bài sách lược của huynh, trả trước mười lượng."
Hàn Thu Thanh nhìn thỏi bạc, không đưa tay nhận. Số tiền ấy đủ để hắn uống t.h.u.ố.c mấy tháng, cũng đủ để một thư sinh nghèo giữ được chút thể diện trong lúc khốn cùng nhất.
"Cô muốn ta làm gì?"
"Lấy lại tên của chính mình."
Ta nói cho hắn biết kiểu thiệp mời của tiệc xuân, cùng tin tức Thôi phủ đang tuyển người phòng sổ sách. Hắn chịu nhận bạc, là dùng văn chương đổi tiền; chịu đến dự tiệc, là bởi hắn không muốn cả đời nhìn tên trộm đội thơ của mình lên đầu mà huênh hoang. Hai chuyện tính riêng, chẳng ai nợ ai.
"Y phục ta rách rưới thế này, người gác cửa sẽ không cho vào."
Hàn Thu Thanh ho đến mức mặt trắng bệch, nhưng lưng vẫn thẳng tắp.
"Sáng nay lúc giao y phục, ta thấy Nhị quản gia giữ lại sổ giả của nhà bếp. Chiều nay Thôi gia nhất định sẽ tuyển người làm sổ tạm thời. Huynh giúp họ kiểm xong sổ mua sắm cho tiệc xuân thì sẽ có thể đường đường chính chính ở lại."
"Sao cô biết họ sẽ tuyển người?"
"Nhà bếp khai khống mười hai vò rượu lê hoa. Nhị quản gia chiều nay kiểm kho, đương nhiên sẽ cần một người biết tính sổ."
Hắn nhìn ta hồi lâu.
"Nguyễn cô nương muốn ta vạch trần Bùi Hoài Cẩn?"