Chàng nói.
“Ta hợp tác với hiệu sách, ta đưa nội dung, họ bỏ tiền in, lợi nhuận chia đôi.”
“Ta đã bàn xong với Tập Văn Trai ở phía nam thành rồi.”
“Chủ hiệu xem xong rất có hứng thú.”
Ta trợn tròn mắt.
“Chàng... chàng làm những việc này từ bao giờ?”
“Trước khi nàng tới nhà ta.”
Chàng nói.
“Nàng tưởng mấy ngày qua ta chỉ ngồi nhà chờ đợi sao?”
“Nàng bảo ta suy nghĩ ba ngày, ta suy nghĩ một ngày, hai ngày còbán, ta định in thành sách. n lại bận làm việc này.”
“Thế tại sao chàng còn đồng ý cưới ta?”
Chàng lặng đi một lát.
“Vì những lời nàng nói.”
Chàng đáp.
“Nàng nói không thi đỗ thì làm buôn bán nhỏ, nàng thêu thùa còn ta viết thư, nàng nói bán hoành thánh cũng không c/h/ế/t đói.”
“Cả đời ta chưa từng có ai nói với ta những lời như vậy.”
Giọng chàng rất nhẹ, như đang kể chuyện gì đã xa xưa.
“Phụ thân ta mất sớm, mẫu thân không biết chữ nhưng bà nghĩ đọc sách là chuyện tốt, dù bán hết cả nồi niêu cũng phải cho ta học.”
“Hàng xóm ban đầu nhìn ta bằng ánh mắt ngưỡng mộ, sau đó là thương hại, rồi thành cười nhạo.”
“Bạn đồng môn của ta, người đỗ thì lần lượt ra làm quan, người không đỗ cũng về nhà buôn bán, chỉ có ta... mắc kẹt tại đây, lên chẳng được mà xuống cũng không xong.”
“Có những lúc ta cũng nghĩ hay là thôi, về quê mở một lớp tư thục dạy học, cả đời cứ thế mà qua.”
“Nhưng ta không cam lòng.”
“Ta đọc sách bao nhiêu năm không phải để làm một tiên sinh dạy học.”
Chàng ngẩng lên nhìn ta.
“Hôm ấy nàng đến nhà ta, nói những lời ấy.”
“Nàng bảo dựa vào bản lĩnh kiếm cơm chẳng mất mặt, không thi đỗ thì buôn bán, mở quầy hoành thánh cũng được.”
“Nàng có biết điều ấy có nghĩa là gì không?”
“Là gì?”
“Nghĩa là nàng đã trao cho ta cả một đời.”
“Không phải ba trăm lượng bạc, mà là cả một đời.”
Nước mắt ta lại trào ra.
Lần này lớp trang điểm không lem, vì vốn dĩ ta chẳng trang điểm.
Chàng đưa khăn tới.
Vẫn là chiếc khăn lần trước, giặt sạch sẽ, gấp ngay ngắn.
“Con người chàng ấy...”
Ta vừa nhận khăn lau nước mắt vừa nói.
“Nói chuyện thôi mà, chàng có thể đừng làm người ta cảm động đến thế không?”
“Ta chỉ nói thật.”
Chàng ngừng một chút rồi nói thêm.
“Còn nữa, lớp trang điểm của nàng bị nhòe rồi.”
“Ta có trang điểm đâu!”
“... Ồ.”
“Thì ra bình thường nàng trông như thế này?”
“Thẩm Nghiễn Thanh, chàng muốn c/h/ế/t phải không?”
Cuộc sống sau khi thành thân tốt đẹp hơn ta tưởng, cũng khó khăn hơn ta tưởng.
Điều tốt là Thẩm Nghiễn Thanh tuy nghèo nhưng chẳng hề mang cái tính hủ lậu của thư sinh.
Chàng không giống những người đọc sách khác, cho rằng việc nhà là của nữ nhân, còn mình thì tay không nên đụng đến nước lạnh.
Chàng biết quét sân, chẻ củi, nhóm lửa, thậm chí biết cả nhào bột, mặc dù khối bột chàng nhào cứng đến mức có thể ném c/h/ế/t người.
“Chàng học nhào bột từ bao giờ vậy?”
Ta nhìn chàng vật lộn với cục bột, không nhịn được hỏi.
“Chép sách dạy nấu ăn ba năm, nhìn mãi cũng biết thôi.”
Chàng không ngẩng đầu, mặt dính một mảng bột trắng, trông như mèo khoang.
“Chàng còn chép cả sách nấu ăn à?”
“Ừ, việc của hiệu sách đấy.”
“Sách dạy nấu ăn dễ chép nhất, chữ to, ít dòng, tiền công lại khá.”
Ta không nhịn được bật cười.
Điều khó khăn là tiền bạc.
Chúng ta quả thật rất nghèo.
Chuyện hợp tác với Tập Văn Trai mà Thẩm Nghiễn Thanh nói tuy đã thành, nhưng in sách cần thời gian, ít nhất hai, ba tháng nữa mới nhận được bạc.
Trước lúc ấy, chúng ta vẫn phải sống.
Mẫu thân ta lén dúi cho ta mười lượng bạc, ta không nhận.
Chút bổng lộc của phụ thân nuôi hai người còn chật vật, ta không thể trở thành gánh nặng cho họ.
Ngày nào Thẩm Nghiễn Thanh cũng ra khỏi nhà khi trời chưa sáng, đến hiệu sách chép thuê, vào quán trà viết thư hộ người ta, ra chợ bày sạp viết câu đối.
Có ngày kiếm được mấy chục đồng, có ngày một đồng cũng chẳng có.
Ta ở nhà cũng chẳng ngơi tay, nào thêu hoa, may túi thơm, khâu tất, rồi mang đến tiệm thêu bán.
Tay nghề của ta không tính là xuất chúng nhưng đường kim rất tỉ mỉ, một chiếc khăn có thể bán được hai mươi đồng.
Tính ra một tháng cũng kiếm được ba, bốn trăm đồng.
Thu nhập hai vợ chồng cộng lại mỗi tháng chừng sáu, bảy trăm đồng.
Nghe thì không ít, nhưng ở kinh thành, chút bạc ấy chỉ vừa đủ mua gạo, bột, dầu và muối, thỉnh thoảng mua mấy khúc xương về hầm canh coi như bữa ăn có thịt.
Muốn ăn thịt miếng thì đừng mơ.
Đến trứng gà cũng là thứ xa xỉ.
Có lần ngoài chợ, ta thấy con cá vược tươi chỉ ba mươi đồng, đứng ngắm trước hàng cá hồi lâu, cuối cùng vẫn không mua.
Trên đường về, ta gặp Lý Thừa Ngạn ở đầu ngõ.
Chàng ta mặc áo gấm xanh lam rực rỡ, đeo bên hông một miếng ngọc bội thượng hạng, sau lưng có hai tiểu đồng xách theo bao lớn bao nhỏ.
Thấy ta, chàng ta thoáng ngẩn người rồi nở nụ cười đầy ẩn ý.
“Châu tiểu thư, à không, giờ phải gọi là Thẩm phu nhân mới đúng.”
Ta gật đầu.
“Lý công t/ử.”
“Nghe nói nàng đã gả cho Thẩm Nghiễn Thanh?”
Chàng ta nhìn ta từ trên xuống dưới, ánh mắt dừng một thoáng nơi gấu váy đã giặt đến bạc màu.
“Thẩm huynh tài học hơn người, tiền đồ không thể đo lường, xin chúc mừng.”
Lời ấy nghe chẳng có kẽ hở, nhưng ta vẫn nhận ra ý tứ bên trong.
Tài học hơn người ư?
Một người thi bốn lần không đỗ mà gọi là tài học hơn người sao?
Tiền đồ không thể đo lường ư?
Một thư sinh nghèo đến cháo cũng chẳng có mà ăn, làm gì có tiền đồ?
Ta chẳng buồn so đo, mỉm cười đáp.
“Lý công t/ử khách sáo rồi.”
“Nghe nói hôn kỳ của công t/ử với Thẩm tiểu thư cũng sắp đến?”
“Khi ấy đừng quên mời phu thê chúng ta uống rượu mừng nhé.”
Sắc mặt chàng ta hơi biến đổi.