Ta xuất thân từ Khổng thị, một dòng họ thanh lưu đã tồn tại trăm năm, nhưng chỉ là nữ nhi của một nhánh bên.
Phụ thân ta là một biên tu lục phẩm, sống tại huyện T/ử Điền dưới chân núi Chu Nam. Quanh năm, người chỉ trông coi mấy quyển kinh thư phủ bụi trong huyện học, cuộc sống bình lặng chẳng có gì nổi bật.
Người đời thường nói, Khổng thị là thanh kiếm hiểu rõ nhất đạo lý phải giấu đi mũi nhọn dưới hoàng quyền.
Dù các nhánh trong tộc cách nhau xa đến đâu, gia quy vẫn chưa từng lơi lỏng dù chỉ nửa phần.
Cứ cách một năm, tuổi tác, dung mạo, tính tình, học thức của tất cả con cháu các phòng, cho đến nhũ danh của những đứa trẻ vừa chào đời, đều phải được ghi chép ngay ngắn rồi đưa về đích chi ở Trường An.
Phụ thân từng nói với ta rằng, đây là việc hệ trọng hàng đầu để giữ cho cây đại thụ Khổng thị trăm năm không lay chuyển gốc rễ.
Hoàng quyền tin tưởng Khổng thị chính bởi gia tộc này giám sát người nhà còn nghiêm khắc hơn cả người ngoài. Vì vậy, tông sách trình lên tuyệt đối không được có lấy nửa chữ giả dối hay khoa trương.
Bất kể là đích chi hay chi thứ, một khi bị phát hiện ghi chép sai sự thật, người liên quan nhất định sẽ bị nghiêm trị.
Tộc trưởng sẽ đích thân mở từ đường, cáo việc ấy với tổ tiên, ghi hành vi làm giả vào gia phả, sau đó gửi văn thư thông báo trục xuất khỏi tộc.
Nếu sự việc nghiêm trọng, thậm chí còn phải dâng biểu lên triều đình, thể hiện quyết tâm chỉnh đốn gia môn, tuyệt đối không bao che cho bất kỳ ai.
Người bị xóa tên khỏi Khổng thị chưa chắc đã đến mức c/h/ế/t đói c/h/ế/t rét, nhưng con đường làm quan và hôn sự coi như hoàn toàn chấm dứt.
Một khi mất đi sự che chở của Khổng gia, những mối quan hệ từng dựa vào gia tộc cũng sẽ tan thành mây khói. Người ngoài tránh còn không kịp, chỉ sợ bản thân bị liên lụy bởi tiếng xấu bất tín.
Mùa xuân năm ta năm tuổi, tông sách vừa được đưa lên Trường An chưa bao lâu, thái hậu đã đích thân gọi tên ta.
Phụ thân cầm lá thư nhà in Phượng Văn gửi từ kinh thành đến, lật đi lật lại không biết bao nhiêu lần. Vị trưởng bối được phái từ Trường An tới cười hiền hòa, vỗ vai phụ thân rồi nói:
“Ông sinh được một nữ nhi tốt, sau này ắt có tiền đồ.”
Thái hậu Khổng Như Trương xuất thân từ đích chi, phong hoa tuyệt đại.
Mười lăm năm trước, khi hoàng thượng đăng cơ, Khổng tướng, ngoại tổ của thiên t/ử, đã hiểu rõ đạo lý biết tiến biết lui, chủ động rời khỏi triều cục và được phong làm An Định Công.
Kể từ đó, Khổng thị không còn nữ nhi nào nhập cung. Ngay cả hoàng hậu của đương kim thánh thượng cũng không xuất thân từ bản gia.
Mãi đến khi thái t/ử ra đời, thái hậu dần cao tuổi, cuộc sống trong thâm cung ngày một tịch mịch, nỗi nhớ dành cho gia tộc cũng theo đó sâu đậm hơn.
Năm ấy ta mới năm tuổi, vẫn chưa hiểu lá thư kia có ý nghĩa nặng nề đến nhường nào. Ta chỉ nhớ phụ thân đã ngồi lặng trong thư phòng suốt một đêm.
Sáng hôm sau, trước khi ta lên xe ngựa, người nhìn ta thật lâu rồi mới căn dặn một câu:
“Lan nhi, con phải nhớ kỹ, nghe nhiều, nhìn nhiều, nói ít. Chuyện gì không biết thì cứ nói không biết.”
Người bế ta lên xe ngựa là một vị trưởng bối trong đoàn người từ Trường An tới.
Mẫu thân đỏ hoe mắt, thu xếp cho ta một bọc hành lý nhỏ. Bên trong có mấy bộ y phục cùng con hổ vải mà ta vẫn ôm mỗi đêm khi ngủ.
Thế nhưng, vị trưởng bối kia chỉ mỉm cười, nhẹ nhàng nói:
“Trong cung thứ gì cũng có, những món đồ tầm thường ấy không cần mang theo.”
Ta đành để lại bọc hành lý ở nhà.
Đó là lần đầu tiên ta rời khỏi T/ử Điền, cũng là lần đầu tiên hiểu được rằng có những con đường, một khi đã bước lên, sẽ chẳng thể quay về như trước nữa.
Xe ngựa đi suốt một quãng đường dài.
Đến khi cổng cung khép lại phía sau, tiếng huyên náo ngoài phố cũng bị ngăn cách hoàn toàn. Trước mắt ta chỉ còn những mái điện nối tiếp nhau, những hành lang hun hút và từng bước chân nhẹ đến mức gần như không nghe thấy tiếng động.
Ta được dẫn đến Thọ Khang cung.
Đứng bên ngoài điện một lát, ta mới nhớ đến lời dặn của phụ thân, cố gắng trấn tĩnh rồi bước qua ngưỡng cửa.
Thái hậu Khổng Như Trương đang tựa bên noãn tháp, trong tay cầm một quyển sách.
Dung mạo người đẹp đến mức ta không dám nhìn lâu. Vì chưa học đủ cung lễ, ta chỉ biết quỳ xuống ngay ngắn, cung kính dập đầu hành lễ:
“Thần nữ Khổng Chỉ Lan, bái kiến Thái hậu nương nương.”
Thái hậu nhìn ta một lúc rồi mới hỏi:
“Con có sợ không?”
Ta thành thật gật đầu, sau đó lại lắc đầu:
“Lúc mới đến, thần nữ có hơi sợ. Nhưng nương nương trông rất hiền hòa, thần nữ lại không sợ nữa.”
Thái hậu nghe vậy thì bật cười.
“Biết sợ mà không hoảng loạn, cũng coi như có chút gan dạ. Đứng lên đi. Từ nay, con sẽ ở Tú Ngọc Hiên cạnh Tây Noãn các, theo Hà Thượng Nghi học quy củ.”
Hà Thượng Nghi là người nghiêm khắc nhất mà ta từng gặp.
Bà dạy ta từ cách bước qua ngưỡng cửa, cách dâng trà, cách cúi đầu, cho đến lúc nào nên nhìn thẳng, lúc nào phải thu ánh mắt lại.
Chỉ cần phạm lỗi một lần, ta phải làm lại mười lần. Chỉ khi nào không còn sơ suất, bà mới chịu cho qua.
Những ngày đầu, đầu gối ta tím bầm, cánh tay mỏi nhừ đến mức cầm đũa cũng run rẩy.
Ban đêm nằm trong Tú Ngọc Hiên, ta thường nhớ ngọn gió thổi từ chân núi Chu Nam, nhớ mẫu thân, nhớ cả con hổ vải bị bỏ lại ở T/ử Điền.
Nhưng ta chưa từng khóc thành tiếng.
Bởi ta hiểu rằng người trong cung có tai, cũng có mắt. Một đứa trẻ được thái hậu đích thân chọn vào cung, không thể ngày nào cũng sụt sùi khóc lóc vì nhớ nhà.
Một năm sau, Hà Thượng Nghi cuối cùng cũng gật đầu, đ/á/n/h giá ta bằng hai chữ:
“Tạm được.”
Sau đó, bà đặt trước mặt ta một quyển sách dày, bên trong ghi chép tên tuổi của những người trong cung.