Các bạn có biết trước đây, trong làng, những gia đình không có con trai thì thê t.h.ả.m đến mức nào không?
Trong các cuộc họp họ, ba tôi không có quyền phát biểu. Bữa cơm đêm giao thừa, mẹ tôi không được lên mâm chính mà phải ngồi mâm dưới bếp. Ngay cả khi anh em chia nhà, chúng tôi cũng chỉ được phân cho căn nhà đất vàng đã mục nát, dột tứ phía.
Năm tôi năm tuổi, mẹ tôi lại mang thai.
Mẹ tôi là một người phụ nữ hiền lành. Khi sinh tôi, bà mất rất nhiều m.á.u, suýt chút nữa đã không qua khỏi. Bác sĩ trạm xá nói bà bị băng huyết, tổn thương t.ử cung nặng. Sau đó vài năm, bà không m.a.n.g t.h.a.i lại được nữa. Bà đỡ trong làng xem qua rồi lắc đầu bảo:
"Chắc là hỏng rồi, sau này e là không có con được nữa đâu."
Bởi vậy, lúc nhà tôi chia nhà với bác cả, tôi mới bốn tuổi, ai cũng nghĩ nhà tôi tuyệt tự rồi.
Hôm chia nhà, ông nội đập bàn chia đất. Ba tôi đã bỏ ra phần lớn tiền và công sức để xây căn nhà ngói mới, vậy mà cuối cùng, ông nội chỉ chỉ tay ra phía sau làng:
"Nhà thằng cả ba đứa con trai, sau này còn cưới vợ, cần chỗ rộng rãi. Thằng hai không có con trai, chỉ có một đứa con gái, cho nó căn nhà đất cũ của cụ để lại là được rồi."
Ba tôi tức đến đỏ cả mặt, giọng run lên:
"Ba, căn nhà mới này con bỏ ra gần hết tiền, công xá cũng là con làm chính. Sao lại chỉ chia cho con căn nhà đất dột nát đó? Như vậy không công bằng!"
Bác dâu đang vén áo cho con b.ú, nghe thế thì cười khẩy, liếc xéo mẹ tôi:
"Chú hai nói gì lạ vậy? Các chú không có con trai, cần nhà lớn làm gì cho phí? Nhìn nhà tôi xem, ba đứa đều là con trai, sau này lấy vợ phải có chỗ ở chứ. Con gái sớm muộn cũng đi lấy chồng như bát nước hắt đi, giữ nhà to để làm gì?"
Bà nội tôi ngồi bên cạnh cũng phụ họa ngay:
"Chị dâu mày nói phải đấy. Con gái là con người ta, cháu trai mới là người nhà mình. Sau này chúng mày già rồi, còn phải dựa vào cháu trai để dưỡng già, trông cậy vào con gái được chắc?"
Nghe những lời đó, tinh thần của ba tôi ngay lập tức suy sụp. Bây giờ nghe có vẻ buồn cười phải không? Nhưng vào thời đó, ở cái làng này, suy nghĩ "cháu trai là người nhà, con gái là người ngoài" lại là chuyện bình thường như cơm bữa.
Ba tôi không nói thêm được lời nào nữa, lẳng lặng từ trong nhà chính đi ra, cúi đầu ngồi trên tảng đá lớn trong sân. Đêm đó ánh trăng rất sáng, nhưng lại chiếu ra một cái bóng đen dày đặc, cô độc bao trùm lấy ông.
Tôi thấy vậy, lon ton chạy đến, vòng tay ôm lấy cổ ông từ phía sau, áp má vào lưng ông:
"Ba ơi, sau này con sẽ chăm sóc ba và mẹ mà. Ba đừng buồn nữa."
Ông đưa bàn tay thô ráp vỗ vỗ lên tay tôi, giọng nghẹn ngào:
"Được, Hạ Hạ ngoan lắm. Ba có Hạ Hạ là đủ rồi."
Cuối cùng, chúng tôi vẫn phải chuyển đến căn nhà đất. Không chỉ có vậy, con bò vàng là tài sản lớn nhất và cả bộ dụng cụ cày bừa của nhà tôi đều bị chia cho bác cả. Chúng tôi chỉ được phân đúng một chiếc máy đạp lúa cũ sắp rụng rời cả chân.
Đêm chuyển nhà, trời vừa mưa xong, trong nhà ẩm thấp. Mẹ tôi nhóm bếp mãi, củi ướt, lửa không cháy. Căn nhà này là do cụ cố tôi xây dựng từ mấy chục năm trước, tường dùng gạch đất vàng trộn rơm, mái lợp bằng rạ đã mục. Lâu ngày không có ai ở, hơi ẩm chưa kịp tan, mùi mốc xộc lên. Mẹ quẹt đến hết cả một hộp diêm mà bếp vẫn không đỏ lửa.
Đột nhiên, mẹ ngồi thụp xuống bên bếp, ôm mặt, vai run lên từng hồi.
Ba tôi vừa đổ nước vào cái vại sành bị nứt một đường dài, thấy thế thì lặng lẽ bước đến bên mẹ, ngồi xuống.
Mẹ ôm chầm lấy eo ông, khóc òa lên, tiếng khóc kìm nén bao nhiêu năm:
"Mình ơi, sao số tôi khổ thế này..."
Ba không nói gì, chỉ ôm c.h.ặ.t lấy mẹ, mắt ông cũng đỏ hoe.
Đêm đó tôi ngủ trên chiếc giường ọp ẹp ở phòng phía bắc. Gió lạnh từ các khe hở bốn phía của vách đất thổi hun hút vào người. Tôi co rúm trong chiếc chăn bông đã cứng ngắc vì cũ, chắp hai tay lại, âm thầm cầu nguyện.
"Ông trời ơi, cầu xin ông cho mẹ con sinh được em trai đi. Như vậy, mẹ và ba sẽ không buồn nhiều nữa, mọi người trong làng cũng sẽ không coi thường nhà mình nữa."
Có lẽ lời cầu nguyện non nớt của tôi đã được ông trời nghe thấy thật.
Vài tháng sau, mẹ tôi nhanh ch.óng m.a.n.g t.h.a.i lại. Ai cũng nói là kỳ tích.
Trong làng ai gặp mẹ tôi cũng nhìn chằm chằm vào bụng bà rồi phán:
"Ôi, bụng nhọn thế này, lại thích ăn chua, chắc chắn là con trai rồi! Nhà chị Hạ Hạ sắp có phúc rồi!"
Ba tôi nghe thấy thì xua tay cười gượng:
"Con trai hay con gái đều như nhau cả thôi, đều là con mình."
Nhưng đến bữa cơm tối, ông lại khẽ khàng nói với mẹ, ánh mắt lấp lánh hy vọng mà tôi chưa từng thấy:
"Trương Đại Đầu mời tôi sang Quảng Đông làm việc vào năm sau. Nó nói bên đó nhiều cơ hội lắm, làm vài năm tích góp ít tiền, chúng ta cũng xây một căn nhà ngói mới. Không thì sau này... không lấy được con dâu cho con trai thì c.h.ế.t."
Mẹ tôi nghe vậy, chỉ cúi đầu xoa bụng, không đáp.
Bà nội thì mang sang hai con gà mái đẻ, đưa cho mẹ tôi rồi dặn dò tôi, giọng nghiêm khắc:
"Hạ Hạ, bà dặn này, trứng gà này là để tẩm bổ cho em trai trong bụng mẹ con ăn, con không được tham ăn mà lấy trộm đâu đấy. Biết chưa hả?"
Tôi gật đầu lia lịa:
"Dạ, cháu biết rồi ạ."
Các bà các cô trong làng gặp tôi ngoài ngõ, hay trêu:
"Hạ Hạ, con muốn có em trai hay em gái nào?"
Tôi không hề do dự mà trả lời to:
"Con muốn có em trai ạ!"
Các bà cười lớn, trêu tiếp:
"Có em trai rồi, ba mẹ sẽ không yêu con nữa đâu, họ chỉ yêu em trai thôi!"
Tôi lo lắng đến tái mặt, vội vàng thanh minh:
"Không đâu ạ! Con mãi mãi là bảo bối của ba mẹ con!"
Các bà lại cười to hơn, tiếng cười vang khắp ngõ. Họ không hề nghĩ rằng những lời nói đùa vô tâm đó có thể làm một đứa trẻ bốn, năm tuổi sợ hãi đến nhường nào.
Lúc đó đã thực hiện kế hoạch hóa gia đình rất gắt gao. Nhưng chính sách quy định nếu là hộ khẩu nông thôn, con đầu là gái thì được phép sinh thêm một đứa nữa. Đó là hy vọng cuối cùng của nhà tôi.
Đến ngày mẹ trở dạ, bà đau suốt một ngày một đêm vẫn chưa sinh được. Ba tôi chạy đôn chạy đáo mời bà đỡ.
Sáng sớm hôm sau, bà nội đã tính toán trước, đi ra chỗ người làm thịt lợn trong làng, lấy một miếng thịt ba chỉ béo ngậy và một khúc xương ống to.
Bà nghĩ bụng, nếu là cháu trai, thì phải có thịt ngon để tẩm bổ cho con dâu.
Nhưng đến khi bà nội xách túi thịt về đến sân, thì mẹ đã sinh rồi.
Là em gái.
Bà đỡ bế đứa bé đỏ hỏn ra, vui vẻ gọi vào:
"Bà ơi, vào xem cháu gái này! Trắng trẻo mập mạp, đáng yêu lắm!"
Bà nội xách túi thịt đứng khựng lại giữa sân, mặt sa sầm xuống. Bà không thèm vào nhìn lấy một cái, nói vọng vào:
"Không xem! Mấy đứa con trai nhà thằng cả còn đang chờ tôi làm bữa sáng kia kìa! Gái thì có gì mà xem!"
Nói rồi, bà để lại đúng một khúc xương lợn trơ trụi, còn mang hết cả miếng thịt mỡ ngon lành kia đi thẳng về nhà bác cả. Lúc đó cuộc sống khó khăn, nhà nào cũng thèm mỡ, xương thì rẻ rề, chẳng ai thèm.
Tôi rón rén vào nhà xem em gái. Con bé nhăn nheo, mặt đỏ au như một ông già nhỏ, hoàn toàn không phải trắng trẻo mập mạp như bà đỡ nói cho vui miệng.
Mẹ yếu ớt nằm trên giường nhìn lên mái nhà rơm dột nát, nước mắt lặng lẽ chảy dài từ khóe mắt xuống gối.
Ba tôi ngồi ở góc giường hút t.h.u.ố.c lào, nhả ra một làn khói trắng, giọng khàn khàn:
"Đừng khóc nữa, trót sinh rồi thì nuôi thôi. Con gái thì cũng là con mình."
Mẹ tôi sinh em đúng vào mùa thu hoạch bận rộn nhất. Ông bà nội ở hết bên nhà bác cả để phụ gặt. Ba và tôi cũng phải ra đồng thu hoạch lúa từ sáng sớm đến tối mịt.
Mẹ chỉ nằm trên giường được đúng ba ngày, rồi đã phải gượng dậy xuống bếp nấu cơm cho hai ba con tôi.
Vì không kiêng cữ được, bà đã sinh bệnh. Cứ mỗi khi trời mưa xuống, toàn thân bà lại đau nhức ê ẩm, không đứng thẳng lưng lên được.
Và từ đó, nhà tôi có thêm một miệng ăn, nhưng lại càng bị cả làng coi thường hơn.