24.
[HỒI TƯỞNG: NGÀY 1 THÁNG 6 NĂM 1992]
“Rốt cuộc chú định đưa cháu đi đâu?”
Tôi sáu tuổi, nắm tay cảnh sát Bào, bước đi loạng choạng.
“Đến một nơi xa rời bụi trần.”
“Bụi trần nghĩa là gì?”
“Là… là nơi không còn ai có thể làm hại cháu nữa.”
“Rốt cuộc là nơi nào? Chú không nói thì cháu không đi nữa!”
“Đến chỗ một người bạn cũ của chú, một người… mà chú có lỗi. Sau này, bà ấy sẽ là ngạch cát của cháu” - tiếng Mông Cổ nghĩa là mẹ - “cháu sẽ có nhà.”
“Sao chú không nói cho cháu biết mẹ cháu là ai? Mẹ ruột của cháu đâu?”
Tiếng gió rít ù ù. Đó là âm thanh đặc trưng của thảo nguyên vào mùa xuân.
“Một ngày nào đó, đến một ngày nào đó, chú tin cháu sẽ gặp được mẹ mình.”
“Rốt cuộc đây là đâu?”
“Đây là thảo nguyên, quê hương của chú. Còn phải đi hơn mười dặm nữa.”
“Cháu sẽ sống ở nhà chú sao?”
“Gần thôi, nhưng không phải nhà chú. Nhà chú có một đứa em trai nhỏ hơn chú hơn mười tuổi. Tính nó ngang ngược, đúng là một con sói con hư đốn.”
“Cháu có thể đến chơi với cậu ấy không?”
“Ha, chú mong hai đứa vĩnh viễn đừng gặp nhau.”
“Nơi này tên gì?”
“Đức Linh Cáp.”
25.
[HIỆN THỰC: NGÀY 19 THÁNG 4 NĂM 2015]
Trên sân khấu xuất hiện khung cảnh bên trong một lều Mông Cổ. Phông nền chiếu hình ngựa và đàn cừu trên thảo nguyên.
Một cậu bé nằm bò trên chiếc bàn thấp trong lều, viết thư.
Nhạc nền là To Be By Your Side của Nick Cave.
Giọng thuyết minh sau sân khấu là giọng một người phụ nữ trung niên, buồn bã kể bằng tiếng Mông Cổ:
Đứa trẻ này không biết nhặt được ở đâu một tấm ảnh gia đình.
Nó xem những người trong ảnh là gia đình mình: bố mẹ, ông bà.
Nó cắt tấm ảnh duy nhất của mình ra rồi dán vào đó.
Dán mình vào vòng tay của họ.
Giọng nền chuyển thành lời độc thoại non nớt của một đứa trẻ.
“Mẹ ơi, mẹ trông như thế nào? Bao giờ con mới được gặp mẹ?”
“Mẹ ơi, hồi nhỏ mẹ từng ôm con chưa? Sao con không nhớ gì cả?”
“Mẹ ơi, con biết viết rồi. Tiếng Mông Cổ và tiếng Hán con đều biết viết. Con muốn biết tên mẹ.”
“Mẹ ơi, con không có địa chỉ của mẹ. Đến ngày chúng ta gặp nhau, con sẽ đưa mẹ xem tất cả những lá thư này.”
“Mẹ ơi, con chưa từng gọi người phụ nữ ấy là ngạch cát. Mẹ mới là mẹ của con.”
“Mẹ ơi, người phụ nữ ấy nấu ăn ngon lắm. Con ăn được rất nhiều, con cao lên rồi, mẹ à. Nhưng con vẫn không muốn gọi bà ấy là ngạch cát.”
“Mẹ ơi, bà ấy đặt cho con một cái tên mới, nhưng con không thích. Những câu chuyện bà ấy kể cũng chẳng hay chút nào.”
“Mẹ ơi, bà ấy còn đ.á.n.h m.ô.n.g con nữa!”
“Mẹ ơi, tuy bà ấy hát rất hay, nhưng con luôn trốn thật xa.”
“Mẹ ơi, con bị bệnh rồi. Mẹ ôm con một chút được không? Người phụ nữ ấy đã ôm con khóc.”
“Mẹ ơi, con khỏi bệnh rồi. Con có giỏi lắm không? Người phụ nữ ấy nhìn con mỉm cười.”
“Mẹ ơi, bà ấy làm cho con đôi ủng cưỡi ngựa mới. Con hơi thích chúng, tất nhiên chỉ hơi thôi.”
“Mẹ ơi, lúc làm việc, bà ấy bị thương ở tay…”
“Khi băng bó cho bà ấy, chẳng hiểu sao con lại khóc. Nhưng bà ấy lại cười. Vì sao vậy, mẹ ơi?”
“Mẹ ơi, mẹ sẽ đến thăm con chứ? Nơi này tên là Đức Linh Cáp, nơi được nhà thơ viết vào thơ.”
“Mẹ ơi, đêm nay con ở Đức Linh Cáp, màn đêm bao trùm.”
“Mẹ ơi, đêm nay con chỉ có vùng sa mạc Gobi.”
“Ở cuối thảo nguyên, hai tay con trống rỗng. Khi buồn, con chẳng thể nắm lấy nổi một giọt nước mắt.”
“Mẹ ơi, đêm nay… con ở Đức Linh Cáp…” ①
Lời độc thoại xúc động của đứa trẻ từ đó ngày càng nhanh hơn.
Dồn dập, phấn khích, bồn chồn, rồi cuối cùng hóa thành tiếng gào.
Những giọng nói bắt đầu chồng lên nhau từng lớp, hai giọng, ba giọng, bốn giọng…
Vô số tiếng gọi đan xen, cho đến khi trở nên ồn ào hỗn loạn.
“Mẹ ơi, con có một con ngựa con của riêng mình rồi.”
“Mẹ ơi, nó tên là Trát Nhật Cách Lạp.”
“Mẹ ơi, con bị ngã, đau lắm, nhưng con không khóc đâu.”
“Mẹ ơi, bụng con đau quá. Có phải con sắp c.h.ế.t rồi không? Mẹ có thể đến nhìn con một lần không?”
“Mẹ ơi, con bảy tuổi rồi. Mẹ ơi, con tám tuổi rồi. Mẹ ơi, con chín tuổi rồi…”
“Mẹ ơi, con mười sáu tuổi rồi…”
Những giọng nói chồng chéo vang lên như sấm, chấn động đến điếc tai.
Tất cả âm thanh đột ngột biến mất, bốn bề lặng ngắt.
Giọng cậu bé cuối cùng cũng dịu lại.
“Mẹ ơi, cuối cùng con cũng trộm được địa chỉ của mẹ, cuối cùng cũng nhìn thấy ảnh mẹ. Con sẽ đi tìm mẹ đây!”
“Mẹ ơi, ngày chúng ta gặp nhau nhất định sẽ là…”
“Ngày đẹp nhất trong đời con!”
Tiếng đường ray rầm rì vang lên từ xa, cùng tiếng còi tàu ngân dài.
26.
[HỒI THỨ SÁU: SẮC TỨC THỊ KHÔNG]
Trên màn sân khấu chiếu hình con đường nhỏ men theo đường ray, quanh co kéo dài.
Trời vừa tờ mờ sáng, một buổi sớm giao thừa.
Hình ảnh tái hiện cảnh năm xưa, khi cuối cùng tôi cũng gặp được mẹ.
Nhạc nền là tiếng đàn piano dịu dàng mà vẫn man mác buồn.
“Nhớ lại chuyện năm xưa, lòng đau đớn khôn nguôi. Ta tựa chim trong l.ồ.ng, có cánh mà khó vươn…”
Giai điệu piano ấy lại được phối cùng một đoạn hát trong vở kinh kịch Tứ Lang Thăm Mẹ…