Hôm ấy, Chương Vọng Sinh sang nhà Lang Hài để lợp lại mái nhân tiện trời đang khô ráo. Mẹ Lang Hài thấy cậu càng lớn càng trổ mã chỉn chu, tháo vát thì lại chạnh lòng nhớ đến con trai mình. Giá mà Lang Hài còn ở nhà thì họ đã chẳng phải phiền đến người ngoài.
“Vọng Sinh này, uống hụm nước đã rồi hẵng làm cháu.”
“Vọng Sinh, ăn quả mơ đi, chú cháu vừa mới hái trên núi xuống đấy.”
Mẹ Lang Hài ngắm nghía Chương Vọng Sinh, thấy cậu thật khôi ngô nên cứ đon đả mời mọc suốt. Gương mặt trắng trẻo của Chương Vọng Sinh giờ đã bị nắng nhuộm đỏ bừng. Trong bếp, Tuyết Liên đang cán sợi mì, nhà cô còn chút bột mì trắng loại ngon, vốn chỉ để dành đến lễ Tết mới dám mang ra dùng. Cạnh giếng nước là rổ rau kinh giới và cà chua đã rửa sạch, chờ để làm món mì lạnh trộn.
“Mẹ ơi, mẹ sang nhà Vọng Sinh gọi cái Nam Bắc sang đây luôn đi ạ.” Tuyết Liên vừa lau hai bàn tay vào tạp dề vừa nói với mẹ chồng.
Thế là bà gọi Nam Bắc sang, cả nhà cùng quây quần ăn mì trộn.
Ai nấy ăn xong cũng mướt mải mồ hôi. Nam Bắc vui lắm, cô bé muốn ăn thêm bát nữa nhưng lại hơi ngượng vì dù sao đây cũng không phải nhà mình. Tuyết Liên thấy vậy liền đỡ lấy bát của cô bé, múc đầy rồi bảo: “Nào, muốn ăn bao nhiêu cứ ăn tự nhiên nhé.”
Mồ hôi lấm tấm khiến làn da Tuyết Liên càng thêm trắng và hồng hào, tựa như đóa hoa đào mùa xuân, tôn lên làn tóc mai đen nhánh bóng mượt. Chị đẹp cực kỳ, Nam Bắc vừa xì xụp húp mì vừa len lén ngắm chị.
“Vọng Sinh, em ăn thêm bát nữa nhé?” Tuyết Liên hỏi. Cậu không còn là đứa trẻ nên chẳng thể ăn uống tự nhiên mãi được, bèn lên tiếng từ chối. Tuyết Liên mỉm cười, khẽ dùng sức đoạt lấy cái bát: “Tầm tuổi này của em là lúc ăn khỏe nhất, phải ăn no thì mới có sức mà làm việc chứ.”
Đầu ngón tay cô khẽ chạm vào tay cậu, hơi thở của cô lúc gần lúc xa. Rõ ràng chỉ là chuyện trong chớp mắt, nhưng chẳng hiểu sao lòng Chương Vọng Sinh lại run rẩy. Chị Tuyết Liên là hoa đào, mà cũng giống như một trái đào đã chín mọng, cô hiện hữu thực tế hơn cả những gì trong giấc mơ của cậu. Cô hay cười, nồng hậu, giọng nói khi trò chuyện với cậu và Nam Bắc rất đỗi dịu dàng. Cô có nét giống chị dâu, nhưng lại có gì đó rất khác.
Cả nhà Lang Hài ai nấy đều đón tiếp Chương Vọng Sinh vô cùng nhiệt tình. Với những gia đình nề nếp, chuyện nhờ vả và đãi khách luôn được thực hiện chu đáo, chẳng hề qua loa.
Cái chạm tay nhẹ nhàng ấy dường như vẫn còn vương vấn mãi cho đến khi Chương Vọng Sinh về tới nhà. Nam Bắc nói gì cậu cũng cứ để tâm trí treo ngược cành cây.
“Anh ba!” Nam Bắc hét toáng lên ngay sát tai cậu.
Chương Vọng Sinh giật mình, cười mắng: “Sao thế? Anh có điếc đâu.”
“Mì chị Tuyết Liên cán ngon thật đấy, em ăn căng cả bụng, thế mà anh cứ làm bộ làm tịch.” Nam Bắc trêu chọc. Chương Vọng Sinh đáp: “Không phải làm bộ, nhà ai cũng chẳng dư dả gì, ăn cho sướng bụng người ta thì không hay.”
Nam Bắc chẳng buồn để tâm: “Thì anh có giúp việc cho nhà người ta mà, lần trước thầy Ngô còn mời anh ăn thịt thủ heo đấy thôi.”
Chương Vọng Sinh lảng sang chuyện khác: “Hôm nào tới cửa hàng cung ứng mua vải nhé. Còn nữa, chỗ chị Lưu Phương Phương anh đã nhờ Lý Kỳ mượn giúp rồi, mượn sách người ta thì cũng không nên mượn không…”
Đang nói chuyện thì chú sáu Mã ngoài cổng gọi cửa. Chiếc lốp ngoài của chiếc máy kéo thuộc đội sản xuất vừa mượn bị hỏng, chú sáu Mã bảo Chương Vọng Sinh đạp chiếc xe đạp duy nhất của đội lên công xã Đại Vĩnh tìm thợ về sửa. Thợ đến rồi, phải trả tiền cho người ta, Chương Vọng Sinh đứng bên cạnh quan sát người thợ vá lốp cao su.
Bí thư cũng đứng đó xem, bảo hay là cho Vọng Sinh theo thợ mà học lấy cái nghề, sau này có hỏng hóc gì thì khỏi phải đi tìm người xa xôi. Học nghề thì không thể học không, hoặc phải đưa đồ hoặc phải đưa tiền. Ý của Bí thư là đội sản xuất sẽ chi khoản này, vì trong mắt ông, Chương Vọng Sinh là một thanh niên cực kỳ thông minh.
Chú sáu Mã đứng bên cạnh nói vun vào. Chương Vọng Sinh không bài trừ việc học lấy một cái nghề, nhưng trên công xã đang đồn đại ầm lên chuyện cậu với Mã Lan. Người ta nói Bí thư Mã đã nhắm cậu làm con rể, toàn là người ngoài đồn, còn người trong cuộc thì chẳng ai lên tiếng rõ ràng. Mã Lan dạo này dường như cũng cố ý tránh mặt cậu, không còn sang nhà nữa, điều này khiến cậu cảm thấy khó xử và chẳng mấy vui vẻ, vì thế cậu vẫn đang lưỡng lự chưa quyết định có nhận lời hay không.
Trời mỗi lúc một nóng, thi thoảng lại có những cơn mưa rào sấm chớp. Cứ mỗi khi mưa xuống là Lưu Phương Phương lại diện chiếc váy liền thân. Chiếc váy này là của chị gái cô, nền váy in họa tiết hoa nhí, thắt eo, vốn rất thịnh hành vào những năm năm mươi nhưng ở vùng nông thôn này thì hiếm thấy vô cùng. Ngày thường đi làm chẳng mặc được, chỉ có những ngày mưa rỗi rãi cô mới mang ra diện. Lưu Phương Phương mặc chiếc váy liền thân, ôm cuốn tiểu thuyết trên tay, trông đúng chất một nữ trí thức trẻ. Sân nhà thanh niên tri thức hay bị đọng nước mưa, Chương Vọng Sinh bèn đẩy mấy xe đá vụn sang giúp họ lát đường.
“Kế toán Chương, phiền cậu quá!” Lý Kỳ đã quen thân với cậu, ngày nào cũng gọi kế toán Chương này nọ để trêu đùa.
“Kế toán Chương này, tôi muốn hỏi xem có thể mượn máy khâu ở đâu được nhỉ?” Lưu Phương Phương mặc chiếc váy liền thân, dáng người thanh mảnh, toát lên khí chất rõ rệt của một cô gái thành thị.
Chương Vọng Sinh thấy chiếc váy đó thật đẹp, liền đáp: “Nhà chị Tuyết Liên có đấy.”
Lưu Phương Phương hỏi: “Có phải người phụ nữ có đôi mắt rất to không?”
Chương Vọng Sinh gật đầu. Vẻ mặt Lưu Phương Phương bỗng trở nên kỳ lạ: “Lúc đi làm, tôi nghe mấy người phụ nữ bàn tán về cô ấy, bảo cô ấy là giày rách. Thế nào là giày rách?” Cô thật sự không hiểu từ này vì chưa từng nghe qua.
Tim Chương Vọng Sinh thắt lại một cái, cậu nói: “Chị Tuyết Liên không phải hạng người như thế đâu.”
Lưu Phương Phương cũng chỉ tiện miệng hỏi xem nghĩa của từ đó là gì chứ chẳng có tâm trí đâu mà đào sâu. Lý Kỳ nghe thấy hai người nói chuyện bèn xen vào: “Thật là nhảm nhí hết sức, không thể chỉ vì đồng chí Tuyết Liên vá hộ Vương Nguy cái áo một lần mà lại đi tung tin đồn nhảm như thế được.”
Vương Nguy mà anh nhắc tới là một thanh niên tri thức nam khác. Lần trước đi làm, cái đũng quần anh ta bị rách toác khiến chàng trai trẻ lúng túng đến phát khóc, thật là mất mặt quá thể. Chính Tuyết Liên đã bảo anh ta cởi ra để cô khâu lại giúp cho y như mới. Đám thanh niên trai tráng trong công xã đứng bên cạnh nhìn mà ghen ăn tức ở, họ bảo Tuyết Liên chắc chắn là mê trai thành phố rồi, nếu không thì sao chẳng thấy cô vá đũng quần hộ người khác bao giờ?
Lời ra tiếng vào, rồi họ lại xét lại cung cách hằng ngày của cô, thấy cô nói chuyện với đàn ông chẳng biết kiêng dè gì cả, thế thì đích thị là giày rách rồi. Những người đàn bà khi bàn về chuyện này lại nhớ đến Phượng Chi, bảo Tuyết Liên chẳng được nết na như Phượng Chi. Cứ so sánh như thế, tự dưng Phượng Chi lại trở thành người phụ nữ đức hạnh.
Chương Vọng Sinh thấy chán ghét những chuyện thị phi này nên không nói gì thêm. Lý Kỳ nhân cơ hội cậu đang giúp việc, bèn nói với Lưu Phương Phương rằng Vọng Sinh muốn mượn một cuốn sách để đọc. Nhờ vậy, cậu đã mượn được cuốn Chiến tranh và Hòa bình.
Có sách trong tay, cậu như trở thành một con người khác. Cậu không còn phải nghĩ ngợi về bất cứ điều gì nữa, không đau thương, không thống khổ, không phiền muộn, cũng chẳng thấy đói khát hay mệt mỏi… Cậu hoàn toàn có thể sống một cuộc đời tinh thần trong những trang sách, tách biệt hẳn với thế giới bên ngoài.
Ăn vội bữa tối, Chương Vọng Sinh gọi Nam Bắc lại, hai anh em cùng nhau đọc sách. Nam Bắc sốt sắng lắm, cô bé lật dở cuốn sách chỉ để tìm câu: Em yêu anh. Cô bé tin rằng câu nói mà chị Phương Phương nhắc đến nhất định phải nằm ở đâu đó trong tập sách này, cô bé khao khát muốn biết rốt cuộc ‘Em yêu anh’ là như thế nào.
Thấy cô bé lật trang loạn xạ, Chương Vọng Sinh bảo: “Đọc từ đầu đi, em làm gì thế?”
Cuốn sách rất dày, bìa in hình một ông lão râu dài, chắc hẳn là Tolstoy. Nam Bắc thở dài một tiếng: “Vâng, thế thì đọc từ đầu vậy.”
Mới xem được một lúc, Nam Bắc đã nhỏ giọng phàn nàn: “Nhiều người quá anh ơi, tên họ cứ lạ lẫm thế nào ấy, em chẳng nhớ nổi.”
Chương Vọng Sinh xoa mái tóc mềm mại của cô bé, bảo: “Đừng sợ, anh em mình làm mấy cái thẻ, ghi tên từng nhân vật xuất hiện ra, họ tên là gì, là người như thế nào, dần dần sẽ không thấy rối nữa đâu.”
Công việc này mang lại cho hai anh em thử thách và niềm vui cực lớn, là một sự thỏa mãn thuần túy từ lao động trí óc. Nam Bắc đứng bên cạnh cắt những mảnh giấy nhỏ đều chằn chặn, Chương Vọng Sinh cầm b.út ghi lại tên các nhân vật.
“T.ử tước Mortemart là một thanh niên có diện mạo tuấn tú, phong thái lịch lãm.” Nam Bắc đọc tới câu này, mím môi cười nhìn Chương Vọng Sinh. Cô bé cảm thấy anh ba mình cũng giống hệt như vậy. Nhưng ngay sau đó, tâm trí cô bé lại bị cuốn vào món bít tết bò nóng hổi, cô kinh ngạc khi thấy người trong sách có thể được ăn bít tết.
Thế nhưng, dòng suy nghĩ của cô bé cuối cùng lại dừng chân ở câu này: “Một bộ trang phục dạ hội màu trắng thêu họa tiết hoa thường xuân và rêu… bờ vai trắng muốt, mái tóc bóng mượt và những viên kim cương quý giá…”
Nam Bắc không thể tưởng tượng nổi đó là một vẻ đẹp như thế nào. Cô bé thấy ngưỡng mộ đến phát điên, lòng bồn chồn chẳng yên. Nhìn lại mình xem đang mặc cái gì đây? Cô bé muốn được diện đồ đẹp, nhưng thứ đẹp đẽ nhất cô từng thấy chỉ là chiếc váy liền thân của chị Phương Phương.
Đến cả một chiếc váy liền thân cô bé cũng không có.
“Anh ba, tại sao Helen lại có thể mặc đẹp như thế?” Nam Bắc lẩm bẩm hỏi.
Chương Vọng Sinh chẳng mấy để tâm đến cách ăn mặc của nhân vật, cậu đọc kỹ từng chữ trong những đoạn đối thoại, cố gắng thấu hiểu và suy ngẫm. Ngón tay cậu luôn bám sát theo từng dòng chữ, chưa từng rời đi.
“Vì cô ấy là quý tộc.”
“Thành phố mình có quý tộc không anh?”
“Không, chúng ta không có quý tộc, tất cả mọi người đều bình đẳng như nhau.”
Nam Bắc bĩu môi: “Nói dối, cán bộ đi họp thì được ăn bánh nướng cuộn trứng xào ớt xanh, còn xã viên thì chẳng bao giờ thấy, thế mà gọi là giống nhau à?”
Chương Vọng Sinh cứng họng chẳng biết nói gì. Con người với con người chẳng thể nào hoàn toàn giống nhau được. Cậu cũng từng trăn trở về điều này, cái ngày mà tất cả mọi người đều được ăn no mặc ấm, có được cuộc sống hạnh phúc bình yên, rốt cuộc nó nằm ở đâu, cậu chẳng rõ nữa.
“Mấy lời này nói ở nhà thôi, ra ngoài đừng có nhắc tới nhé.”
“Em hiểu mà.”
Nam Bắc mân mê hình minh họa, yêu c.h.ế.t đi được những chiếc váy bồng bềnh như thế. Chương Vọng Sinh cầm b.út lên, phác họa lại một chiếc váy theo hình minh họa cho em gái. Cô bé thích đến nỗi cứ hôn lên bức vẽ mãi, rồi bảo: “Sau này chắc chắn em sẽ được mặc chiếc váy đẹp như thế.”
Đêm ấy cô bé ôm bức tranh đi ngủ, khóe miệng cong cong, hàng mi khẽ rung rinh dưới ánh đèn như cánh bướm đêm. Chương Vọng Sinh thì lại chẳng thấy buồn ngủ chút nào. Thật yên tĩnh quá, bên ngoài gió thổi qua lá hòe xào xạc, dế mèn trốn trong bụi cỏ cũng chẳng buồn ngủ, cứ kêu vang báo hiệu mùa hè.
Cậu hoàn toàn đắm chìm vào một thế giới mới lạ. Thỉnh thoảng cậu lại bị một câu văn nào đó lay động tâm can, khiến cả người sững lại không cử động.
“Mỗi người đều có hai phương diện của cuộc đời: một là đời sống cá nhân, đời sống cá nhân càng ít theo đuổi tư lợi bao nhiêu thì nó càng tự do bấy nhiêu; hai là đời sống tập thể tự nhiên, trong phương diện này anh ta phải tuân thủ những quy luật đã định.”
Cậu chép lại đoạn văn đó vào sổ tay, để rồi khi chép xong, nó đã in sâu vào tâm trí cậu, không sao xua đi được. Những suy nghĩ vẩn vơ, m.ô.n.g lung bấy lâu nay của cậu đã được người ta dùng những ngôn từ chính xác nhất viết ra rồi.
Đêm đen như mực, chỉ có bóng núi mờ mờ nhấp nhô trong màn đêm. Cả vùng Nguyệt Hòe Thụ, giờ chỉ còn một ngọn đèn đang sáng.
Thức trắng cả đêm nhưng hôm sau Chương Vọng Sinh vẫn rất hăng hái. Buổi trưa đi làm về, cậu dắt Nam Bắc ra cửa hàng cung ứng để mua vải. Nam Bắc thích màu xanh lá, màu xanh của nụ hoa hòe vừa chớm nở.
“Anh ba, sao anh mua nhiều vải thế?” Nam Bắc giờ đã không cần phải kiễng chân nữa, dáng người cô bé đã cao hơn, bắt đầu có nét thanh mảnh thiếu nữ rồi.
Chương Vọng Sinh bảo: “Để may cho em một chiếc váy liền thân.”
Nam Bắc vô cùng ngạc nhiên và vui sướng: “Cho em ạ? Nhờ ai may thế anh?”
Chương Vọng Sinh đáp: “Nhờ chị Tuyết Liên, chị ấy có máy khâu và biết may đo quần áo.”
Nam Bắc vui mừng khôn xiết. Những viên kẹo xanh đỏ tím vàng ở cửa hàng cung ứng dù có ngọt ngào đến mấy cũng chẳng thể sánh bằng sự cám dỗ của một chiếc váy liền thân.
Cô bé đi theo Chương Vọng Sinh sang nhà Tuyết Liên. Cô lấy thước dây ra đo kích thước cho Nam Bắc. Cô bé dang tay ra, vẻ mặt đầy tự hào nhìn anh ba, Chương Vọng Sinh nhìn cô bé mỉm cười.
Đứa con trai nhỏ cạnh đó cứ nghịch ngợm phá phách, Tuyết Liên xua nó đi: “Sửu Sửu, ra chỗ khác chơi đi con. Nào, ra xem chuồng gà có quả trứng nào chưa.”
Sửu Sửu không chịu đi, cứ quấn quýt trong phòng.
Tuyết Liên liếc thấy chiếc áo sơ mi Chương Vọng Sinh đang mặc quá cũ rồi. Cổ áo, cổ tay đều đã sờn rách hết cả, túi áo thì chắp một mảnh vá. Đây vốn là chiếc áo tươm tất nhất mà Chương Vọng Triều để lại, chất vải dacron hiếm hoi ở vùng nông thôn, ai mặc vào cũng thấy oách lắm, nhưng tuổi đời của chiếc áo này thật sự đã quá lâu rồi.
“Vọng Sinh này, tiện thể em đang ở đây, để chị đo cho em luôn nhé. Chị cứ ghi lại kích thước, hôm nào em mua được vải thì chị may cho em một cái áo mới.” Đo xong cho Nam Bắc, Tuyết Liên quay sang nói với cậu.
“Con muốn b.ú mẹ, b.ú mẹ cơ!” Sửu Sửu bắt đầu mè nheo. Tuyết Liên giả vờ định đ.á.n.h nó, Nam Bắc thấy vậy liền cầm lấy cái chổi làm từ thân cây cao lương rồi bảo: “Sửu Sửu, chị cho em cưỡi ngựa nhong nhong nhé, đi nào, ta ra ngoài sân chơi.”
Hai đứa trẻ hò hét chạy biến ra ngoài sân.
Chương Vọng Sinh bỗng thấy lúng túng, bảo không cần may áo mới đâu.
Tuyết Liên đã bắt tay vào làm rồi, cô quàng thước dây quanh eo cậu, dịu dàng nói: “Em cũng sắp đến tuổi hỏi vợ rồi, không thể chỉ biết thương mỗi Nam Bắc được. Em nhìn xem, cứ ăn mặc thế này thì ai buồn theo em?”
Mặt Chương Vọng Sinh nóng bừng lên. Cậu cảm thấy bàn tay cô như những dây leo thường xuân vậy, cậu chưa từng thấy loài cây đó ngoài đời, nhưng trong đầu cậu cứ mường tượng dây leo là phải như thế, nó cứ thế quấn lấy cơ thể cậu. Cậu đứng đờ người ra, chẳng biết phải từ chối cô thế nào.
Eo cậu rất thon, bắp thịt đã trở nên săn chắc và tràn đầy sức mạnh. Khung xương và da thịt của một chàng trai trẻ đang độ trưởng thành, hòa lẫn với mùi mồ hôi nhè nhẹ. Tuyết Liên đã lâu lắm rồi không chạm vào đàn ông. Lúc định đo kích thước cho Chương Vọng Sinh, cô chưa hề coi cậu là một người đàn ông, nhưng khi bàn tay chạm tới bả vai cậu, cô chợt nhận ra cậu đã thực sự là một người đàn ông rồi.
Ánh nắng xuyên qua cửa sổ, rải lên mu bàn chân. Những chiếc lá hòe xanh ngắt ngoài kia khẽ đung đưa lặng lẽ.
Quá trình đo đạc ấy thật sự là một sự giày vò đối với Chương Vọng Sinh, cảm giác như đã trôi qua nhiều năm dài. Khi Tuyết Liên buông thước dây ra, mặt cô cũng đỏ bừng, cô khẽ mỉm cười với cậu: “Vọng Sinh này, em sắp cao bằng anh Vọng Triều rồi đấy.”
Khóe miệng Chương Vọng Sinh khẽ động đậy nhưng không nói nên lời. Cậu rảo bước ra sân gọi Nam Bắc. Cô bé đang chơi đùa đến mức mặt mũi đỏ gay, Sửu Sửu vốn tính khí thất thường, cứ đuổi theo định đ.á.n.h cô bé, khiến cô phải chạy quanh quanh khắp sân.
“Anh ba, anh đo xong rồi ạ?” Nam Bắc nhận ra cả gò má lẫn tai của Chương Vọng Sinh đều đỏ rực. Cô bé thấy lạ lắm, anh có bị ai đuổi đ.á.n.h đâu, chỉ là đo quần áo thôi mà.
Trên đường về, Nam Bắc cứ liến thoắng không ngừng.
“Anh ba, anh nói xem tại sao chị Tuyết Liên lại biết may vá giỏi như thế?”
“Anh ba, chị Tuyết Liên cũng biết may đồ nam cơ à? Chị ấy định may cho anh kiểu gì vậy?”
Chương Vọng Sinh cảm thấy lòng dạ có chút phiền muộn, chỉ đáp lại qua loa rồi bảo: “Trường trung học của công xã bắt đầu tuyển sinh bình thường trở lại rồi, em phải tiếp tục đi học thôi.” Ba năm qua, trường trung học của công xã vốn đã ngừng tuyển sinh, năm nay nghe nói bộ máy bắt đầu hoạt động lại.
Nam Bắc chẳng mấy mặn mà: “Ai dạy chúng em cơ chứ? Các thầy đều bị đưa đi lao động cả rồi. Em chẳng muốn nghe cô chủ nhiệm hội phụ nữ lên lớp đâu, chẳng có gì thú vị cả, cô ấy còn chẳng biết nhiều bằng em!”
Chương Vọng Sinh khẽ kéo tay cô bé: “Em nói khẽ thôi.”
Nam Bắc hạ giọng xuống: “Thì em nói thật mà.”
Chương Vọng Sinh im lặng trước lời nói thật lòng ấy. Nhưng nếu không đi học, Nam Bắc mới mười một tuổi, một khi bỏ học thì cũng chỉ giống như những đứa trẻ khác: đi nhặt phân, cắt cỏ, chăn cừu, nô đùa, cho thỏ của đội sản xuất ăn… Rồi đến năm mười tám, mười chín tuổi, người ta lại dạm hỏi gả chồng… rồi sinh con, lại đi làm để kiếm công điểm.
Cuộc đời ấy dường như dài dằng dặc không thấy điểm dừng, nhưng cũng lại có thể nhìn thấu chỉ trong một cái liếc mắt.
“Có lẽ sẽ có thầy cô mới, cứ đi học xem sao đã.” Chương Vọng Sinh giờ là chủ gia đình, cậu quyết định thế nào thì là thế nấy.
Nam Bắc vẫn muốn tranh luận thêm: “Nhưng anh cũng dạy em được mà, đâu nhất thiết phải học ở trường?”
Chương Vọng Sinh đáp: “Môi trường khác nhau, ở trường có thầy có bạn.”
Đã quyết định cho cô bé đi học lại, Chương Vọng Sinh bắt đầu chuẩn bị. Cậu tìm đến thợ mộc, nhờ họ đóng giúp một chiếc ghế cao, Nam Bắc đã lớn rồi, chiếc ghế đẩu nhỏ trước đây không còn phù hợp nữa.
Bên ngoài, tiếng ve sầu kêu ran khiến người ta nhức cả tai, lá cây hòe xanh thẫm tỏa bóng mát rượi. Đang độ giữa hè, chỉ cần cử động một chút là mồ hôi vã ra như tắm. Sửu Sửu chạy sang nhà cậu báo rằng quần áo đã may xong, bảo hai anh em sang lấy.
Chương Vọng Sinh đang ngồi dưới gốc cây nguyệt hòe, hoàn toàn đắm chìm vào những trang sách. Cậu đọc rất chậm, nhấm nháp từng chữ một như trâu bò gặm cỏ, chẳng chút vội vàng. Sửu Sửu chạy đến bên cạnh hét lớn, mồ hôi nhễ nhại, Chương Vọng Sinh ngẩng đầu lên đáp: “Lát nữa anh bảo Nam Bắc sang lấy.”
Cậu đứng dậy, lấy con cào cào tết bằng lá từ lâu không ai chơi tặng cho Sửu Sửu: “Đi chơi đi.” Sửu Sửu ở trần, chỉ thắt chiếc yếm thêu hình con hổ, hét lên một tiếng rồi chạy biến.
Thời điểm tam hạ* là bận rộn nhất. Thu hoạch lúa mì là cuộc chiến tranh giành đồ ăn với miệng rồng. Lúa thu về phải tuốt vỏ, phơi khô, nhập kho, bận đến tối tăm mặt mũi. Chương Vọng Sinh gần như chẳng có lúc nào xem sách, hễ có chút thời gian rảnh rỗi là cậu lại lập tức rơi vào thế giới của những con chữ.
*Tam hạ chỉ ba việc mùa hè: thu hoạch, gieo trồng, quản lý.
Tủ sách cũ của gia đình chủ yếu là văn học cổ điển. Đây là lần đầu tiên cậu tiếp xúc với tiểu thuyết Nga, vậy mới biết trên đời còn có những con người như thế, những sự việc như thế, thật không tưởng nhưng cũng cực kỳ mới mẻ và xúc động. Cậu bắt đầu yêu thích nhân vật nữ chính Natasha, đó là một cô gái vô cùng thuần khiết và hoạt bát, rất giống với Nam Bắc.
“Anh ba!” Nam Bắc từ bên ngoài chạy về. Trường học đang nghỉ, cô bé suốt ngày ở công xã lao động cùng người lớn. Cô bé còn nhỏ, chưa phải sức lao động chính nên làm một lúc mệt là lại chạy đi chơi, lúc thì ra bờ sông câu cá bống, lúc thì ra bãi cỏ ven sông hái cỏ xanh về cho thỏ ở đội sản xuất ăn.
Nam Bắc đội một vòng hoa dại trên đầu, lao v.út vào nhà như một con chim sẻ nhỏ linh động. Phía sau cô bé là con Hắc Tử, con ch.ó này cứ thỉnh thoảng lại chạy sang nhà họ Chương chơi, giờ đã quen hơi bén tiếng.
Chương Vọng Sinh nghe tiếng cô bé bèn nhìn sang, bỗng nhiên cậu hiểu ra câu văn miêu tả về Natasha: “Nàng đang ở cái lứa tuổi đáng yêu mà bảo là trẻ con thì không còn là trẻ con nữa, mà nói là thiếu nữ thì cũng chưa hẳn là thiếu nữ.”
“Chị Tuyết Liên…” Chương Vọng Sinh chưa nói hết câu, Nam Bắc đã chụp vòng hoa lên đầu cậu, cười khúc khích: “Anh ba trông xinh như cô dâu ấy!”
Chương Vọng Sinh mỉm cười gỡ vòng hoa xuống: “Váy may xong rồi, em sang đó lấy đi.”
Nam Bắc chạy lại chum nước múc một gáo uống ực một hơi: “Anh đi cùng em đi.”
Chương Vọng Sinh đặt cuốn sách xuống, đứng dậy: “Anh còn phải nấu cơm. Em đi một mình cũng được mà, có phải không biết đường đâu.” Cậu cúi xuống xoa đầu con Hắc Tử: “Cho mi miếng khoai khô này, mau về nhà đi.”
Con ch.ó này dường như bẩm sinh đã thân thiết với nhà họ Chương, cứ như người vậy, thỉnh thoảng lại biết sang thăm hàng xóm.
Nam Bắc biết anh mình về nhà là lại ôm lấy cuốn sách nên quên cả nấu cơm, cô bé không ép nữa, quệt miệng một cái rồi chạy vù ra ngoài.
Giữa trưa nắng gắt, da đầu như muốn chảy mỡ. Nam Bắc đi nhanh quá nên bị vấp ngã, đầu gối trầy da. Cô bé nhổ bãi nước bọt, xoa xoa mấy cái rồi lại tiếp tục bước đi.
Tuyết Liên đang đứng bên giếng rửa rau. Mảnh vườn riêng của nhà cô trồng được rất nhiều rau, chăm sóc rất khéo, cà tím ớt xanh đầy một giỏ. Xã viên Trương Vĩ Dân đi ngang qua, tiện tay vơ lấy một quả dưa chuột: “Chà, nhìn quả dưa này sức sống thật đấy, tươi mơn mởn y như cô Tuyết Liên vậy, cô chăm kiểu gì mà khéo thế?”
Trương Vĩ Dân vừa gặm dưa vừa đưa mắt nhìn quét qua người Tuyết Liên từ trên xuống dưới. Anh ta vốn là kẻ mồm mép rẻ tiền, chuyên đời thích nói lời lả lơi với con gái và phụ nữ trẻ, chẳng ai thèm chấp.
Thấy anh ta cúi xuống định lục lọi thêm trong giỏ, Tuyết Liên chê tay anh ta bẩn, khẽ đập vào cánh tay anh ta: “Ơ kìa, làm cái gì đấy? Một quả dưa chưa đủ cho anh à?”
Trương Vĩ Dân cười hi hả: “Chưa đủ, phải hái được quả dưa non này mới đủ.”
Tuyết Liên cũng chẳng giận. Đàn ông ở Nguyệt Hòe Thụ thấy cô là góa phụ thì ngoài miệng lúc nào cũng muốn chiếm chút lợi lộc. Lúc đầu cô cũng bực, sau mới thấy bực cũng chẳng giải quyết được gì.
“Gớm, anh Vĩ Dân cứ nói quá, tôi có non mấy cũng chẳng bằng con gái nhà anh đâu.” Tuyết Liên mỉm cười bưng giỏ lên. Trương Vĩ Dân cũng cười, đợi cô đi ngang qua thì đưa tay vỗ m.ô.n.g cô một cái. Tuyết Liên quay đầu lại cười lạnh: “Nghiện nặng thế cơ à anh Vĩ Dân? Nửa đêm chắc anh phải mò ra đội sản xuất mà tòm tem với mấy con nái sề mất thôi?”
Nam Bắc từ xa đã nhìn thấy Tuyết Liên và Trương Vĩ Dân có nói có cười. Khi thấy chị Tuyết Liên bị Trương Vĩ Dân vỗ m.ô.n.g mà chị vẫn cười lại với anh ta, Nam Bắc vô cùng kinh ngạc. Hai người kia chẳng ai nhìn thấy Nam Bắc, giữa trưa nắng ai nấy đều bận rộn đỏ lửa nấu cơm.
“Tôi chỉ chờ được tòm tem với cô thôi.” Trương Vĩ Dân mặt dày đáp lại. Tuyết Liên há miệng mắng: “Về mà tòm tem với mẹ anh ấy.”
Nam Bắc nghe thấy hai người đối đáp mà sững sờ cả người. Đây là chị Tuyết Liên sao? Những lời như vậy cô bé đã nghe từ nhỏ, đám đàn ông đàn bà ở đây hễ c.h.ử.i nhau là lại lôi chuyện giường chiếu ra nói, c.h.ử.i chẳng nể nang mặt mũi gì cả, rất thô tục. Nhưng chị Tuyết Liên vốn không phải người như vậy.
Cô bé không biết chị đã thay đổi từ khi nào.
“Chị Tuyết Liên, em sang lấy váy ạ.” Nam Bắc gọi to. Tuyết Liên thấy cô bé bèn vuốt lại mái tóc, lập tức trở lại dáng vẻ mà Nam Bắc vẫn quen thuộc, cô mỉm cười thân thiện: “Em ăn cơm chưa? Nếu chưa thì ăn ở nhà chị luôn đi.”
Nam Bắc liếc nhìn bóng Trương Vĩ Dân vừa đi xa, nói: “Anh ba em đang nấu ở nhà rồi ạ.”
Tuyết Liên dẫn cô bé vào nhà, bảo cô bé mặc chiếc áo lót nhỏ vào rồi thử váy. Tuyết Liên vừa nhìn đã thấy Nam Bắc vốn dĩ có nét xinh xẻo, giờ diện đồ vào thì đúng là đẹp không sao tả xiết. Thật là lạ lùng, cái năm cô bé mới đến Nguyệt Hòe Thụ trông còn như một đứa trẻ ăn mày nhem nhuốc, vậy mà trải qua mấy mùa xuân tươi đông tàn, Nam Bắc đã trổ mã xinh đẹp đến thế này rồi.
“Xinh quá cơ.” Tuyết Liên vừa khen vừa vô cùng hài lòng với tay nghề của mình.
Nam Bắc lập tức quên ngay cảm giác khó chịu lúc nãy. Cô bé vui lắm, lờ mờ nhận ra mình cũng thật xinh đẹp, cô bé vội vã muốn về nhà khoe với Chương Vọng Sinh.
Nhưng vừa ra đến đường, cô bé bỗng cảm thấy thời tiết hôm nay thật rực rỡ như mùa xuân. Thỉnh thoảng gặp một ai đó, cô bé cảm giác người ta đang nhìn mình, và sự thật đúng là họ đang nhìn thật. Trong công xã chưa có ai mặc chiếc váy liền thân thế này cả, trông cô bé thực sự giống như một chú bướm xanh xinh đẹp.
Nam Bắc bỗng không vội về nhà nữa. Cô bé đổi hướng, đi về phía phố chính, lượn một vòng qua cửa hàng cung ứng. Nhân viên bán hàng ngày thường vốn kiêu ngạo, thấy Nam Bắc cũng phải cất tiếng hỏi: “Chà, Nam Bắc đấy à? Vải trên người em chẳng phải là tấm vải anh ba em mới mua hôm bữa sao?”
Nam Bắc khẽ mỉm cười: “Vâng, em nhờ chị Tuyết Liên may theo mẫu váy mới.”
Người bán hàng nói: “Giống mẫu váy của Lưu Phương Phương nhỉ? Đẹp thật đấy.”
Nam Bắc vẫn chỉ mỉm cười không nói gì, cô bé đi dạo một vòng quanh tủ kính rồi mới bước ra khỏi cửa hàng quay về nhà.
Chương Vọng Sinh ở nhà đợi mãi không thấy em gái đâu, vừa ra cửa định bụng đi tìm thì đã thấy một cái bóng xanh mướt đi tới.
“Anh ba!”
Nam Bắc đến gần, chờ đợi Chương Vọng Sinh khen ngợi mình. Chương Vọng Sinh nhìn vài cái rồi bảo: “Được đấy, mau vào ăn cơm đi.”
Nam Bắc hơi thất vọng, níu tay cậu lại: “Anh ba, váy em không đẹp ạ?”
Chương Vọng Sinh cười: “Đẹp chứ, màu sắc hay kiểu dáng đều đẹp cả.”
Nam Bắc hỏi: “Vậy anh nói xem, em đẹp hay chị Tuyết Liên đẹp?”
Xã viên ai cũng bảo con gái ở Nguyệt Hòe Thụ chẳng ai sánh nổi với Tuyết Liên.
Chương Vọng Sinh đáp: “Thế mà cũng so? Chị Tuyết Liên là người lớn, em mới bao nhiêu tuổi?”
Nam Bắc không phục: “Sao lại không so được, bọn em đều là phái nữ mà.”
Cô bé cứ bám lấy Chương Vọng Sinh bắt phải phân cao thấp cho bằng được. Chương Vọng Sinh đành phải phối hợp, nhìn cô bé từ trên xuống dưới một lượt, bảo cô xoay một vòng. Nam Bắc cứ cười mãi, tận tình phô diễn vẻ đẹp của mình.
“Em đẹp hơn.”
“Anh ba, không phải anh đang nịnh đầm em hay nói dối em đấy chứ?”
Chương Vọng Sinh bật cười: “Thế thì anh bảo chị Tuyết Liên đẹp hơn nhé.”
Nam Bắc giậm chân: “Không được!”
Chương Vọng Sinh giục cô bé mau vào ăn cơm, mâm cơm đã bày sẵn trên phiến đá dưới gốc cây nguyệt hòe trước cửa.
Bữa trưa có món cà chua xanh xào, cay xè lưỡi khiến Nam Bắc vừa ăn vừa hà hơi. Cô bé đã thay bộ váy mới ra rồi, không thể để thức ăn làm bẩn váy được.
Chiếc váy này bao giờ thì mặc được nhỉ? Buổi tối sau khi tắm rửa xong, cô bé lại mặc vào. Chương Vọng Sinh hỏi cô có định đi chơi không, nhưng trời tối mịt thế này mặc ra ngoài cũng chẳng ai thấy. Nam Bắc đứng đó thở dài: “Thôi ạ, mặc ra ngoài giờ này chẳng khác gì áo gấm đi đêm.”
Chương Vọng Sinh còn đang bận rộn tính sổ sách. Sắp đến mùa gieo trồng ngô rồi, hai ngày tới cậu phải cùng chú sáu Mã và mấy cán bộ nữa phát hạt giống cho bà con.
Cậu nghe cô bé thở dài thì mỉm cười thầm lặng.
Nam Bắc bèn ngồi xuống cạnh cậu đọc tiếp cuốn Chiến tranh và Hòa bình. Tốc độ đọc của hai anh em giờ đã khác nhau, thỉnh thoảng mới cùng đọc chung một đoạn, bình thường thì ai rảnh người đó đọc.
“Natasha bất ngờ nhảy lên một chậu hoa lớn, đứng cao hơn anh, hai tay ôm lấy cổ anh… và đặt lên môi anh một nụ hôn.”
Nam Bắc đọc tới đoạn này thì tim đập thình thịch. Một nụ hôn là như nào? Cô bé đọc đi đọc lại đoạn văn một lần nữa, tưởng tượng động tác của Natasha và cuộc đối thoại của cô ấy với Boris.
Những lời miêu tả ấy khiến lòng cô bé nảy sinh những cảm xúc lạ lẫm, diệu kỳ.
Trong nhà không ai nói câu nào. Cửa chính mở toang, gió đêm hiu hiu thổi vào khiến ngọn đèn dầu cứ chao nghiêng. Nam Bắc nhìn bóng đèn một hồi rồi ngẩn ngơ. Cô bé lặng lẽ ngắm nhìn Chương Vọng Sinh, sống mũi, chiếc cằm của anh ba nhìn nghiêng giống như bóng núi dưới ánh trăng, nhấp nhô một dải.
Cô bé đột nhiên đứng dậy đi tới ôm lấy cổ cậu. Chương Vọng Sinh bị cô bé làm cho giật mình, tay vẫn cầm b.út, cậu đưa tay ra sau xoa xoa má cô bé, mắt vẫn không rời khỏi cuốn sổ ghi chép.
“Ngoan nào, anh còn chưa tính xong sổ sách.”
Nam Bắc bướng bỉnh xoay mặt cậu lại. Chương Vọng Sinh bất lực mỉm cười: “Em làm gì thế?”
Nam Bắc không nói gì, cô bé bắt chước Natasha, khẽ chạm môi vào môi cậu một cái, vô cùng thuần khiết. Chương Vọng Sinh không ngờ cô bé lại làm vậy, vừa nắm lấy cánh tay cô bé thì Nam Bắc đã hỏi: “Anh có yêu em không?”
Chương Vọng Sinh đã quen với việc hồi nhỏ cô bé cứ vớ được ai là nào thơm nào hôn, bôi đầy nước dãi lên mặt. Cậu thấy buồn cười, bảo: “Em đọc tiểu thuyết nhiều quá rồi phải không?”
Nam Bắc vẫn kiên trì hỏi: “Anh có yêu em không?”
Đây chính là câu mà Natasha mười hai tuổi đã hỏi Boris, chỉ là một cô bé con thấy trò chơi này thú vị mà thôi, ít nhất thì Chương Vọng Sinh cũng nghĩ như vậy. Cậu cười nói: “Đừng nghịch nữa.”
“Anh phải nói là đợi vài năm nữa anh sẽ cầu hôn em chứ.” Nam Bắc hậm hực đính chính.
Chương Vọng Sinh chẳng có hứng thú diễn kịch nước ngoài với cô bé, cậu cũng đang muốn tranh thủ xem sách.
“Được rồi, được rồi, để anh tính xong chỗ sổ sách này đã được không hả?”
Lòng Nam Bắc có chút xao động. Cô bé cảm thấy mình đang làm một việc rất lãng mạn từ này cô học được từ đám thanh niên tri thức.
Trước khi đi ngủ, cô bé chợt nhớ đến chuyện của chị Tuyết Liên, lại chạy đến bên Chương Vọng Sinh nói: “Em bảo này, hôm nay em thấy anh Trương Vĩ Dân vỗ m.ô.n.g chị Tuyết Liên, chị ấy còn cười rồi sau đó mắng anh ta nữa. Chị Tuyết Liên chẳng giống lúc bình thường tí nào cả.”
Chương Vọng Sinh đang lật sách làm ghi chú, cậu ngẩng mặt lên nhìn Nam Bắc. Trên gương mặt cậu dần hiện lên vẻ u sầu và cả sự xót xa. Chị Tuyết Liên là góa phụ, cảnh ngộ của góa phụ cậu hiểu rất rõ. Bình thường đám thanh niên trai tráng trong công xã bàn tán gì sau lưng chị, cậu chưa bao giờ tham gia vào.
Đêm ấy, cậu trằn trọc mãi không ngủ được, không chỉ vì lý do trời nóng.
Mùa hè bận rộn, trên sân bãi lúc nào cũng có người.
Nam Bắc nhìn thấy Lý Đại Thành. Anh ta đang hớn hở nói chuyện với ai đó, nước bọt văng tung tóe. Anh ta trông thật xấu xí, Nam Bắc thầm nghĩ.
Trên sân bãi có rất đông người, Mã Lan cũng có mặt. Cô dường như cố ý giữ khoảng cách với Chương Vọng Sinh, ở những nơi công cộng tuyệt đối không dễ dàng bắt chuyện với cậu, dáng vẻ vô cùng đoan trang. Mã Lan tình cờ chạm mắt với Nam Bắc liền mỉm cười một cái. Nam Bắc bắt đầu suy nghĩ vẩn vơ, mấy người phụ nữ bên cạnh trêu cô bé: “Nam Bắc này, sau này Mã Lan chắc chắn sẽ thành chị dâu của cháu đấy.”
Nam Bắc ghét nhất là nghe những lời như vậy, cô bé lạnh mặt, chẳng thèm đáp lời.
Một lúc sau, trong đám đông bỗng rộ lên tiếng xôn xao. Có người đang c.h.ử.i nhau, Nam Bắc vội vàng đứng dậy chạy tới xem.
“Đừng đi.” Mã Lan níu cô bé lại: “Trẻ con xem cái đó làm gì?”
Nam Bắc vùng ra, trong lòng tự nhủ: Em cứ thích xem náo nhiệt đấy.
Hóa ra là vợ của Trương Vĩ Dân đang cãi nhau tay đôi với Tuyết Liên.