Bà cười vừa đúng mức.
Thân thiết nhưng không quá giới hạn, nhiệt tình nhưng giữ khoảng cách.
Bà ở lại hôn lễ khoảng một tiếng rồi rời đi trước, nói Tiểu Ngoan ở nhà vẫn chưa được cho ăn.
Khi đi đến cửa, bà quay đầu nhìn chú rể đang phát biểu trên sân khấu một cái, cười một chút, xoay người đẩy cửa kính phòng tiệc ra.
Bố tôi ở lại đến khi tiệc tan.
Khi tan tiệc, người đi gần hết, một mình ông ngồi bên chiếc bàn trống đó, trước mặt vẫn là ly rượu chưa uống xong.
Nhân viên phục vụ bắt đầu dọn bàn, ông mới chậm rãi đứng dậy, chỉnh lại bộ vest nhăn nhúm, nhìn về hướng mẹ tôi từng ngồi.
Nơi đó đã trống, ghế bị nhân viên phục vụ đẩy vào dưới bàn, trên mặt bàn chỉ còn vài chiếc ly đã dùng và khăn giấy bị vò nhăn.
Tôi đứng ở cửa đợi ông.
Khi ông đi đến, bước chân hơi loạng choạng, không biết là vì uống rượu hay trong lòng có chuyện.
Khi đi đến trước mặt tôi, ông bỗng dừng lại, nhìn chiếc đèn pha lê giữa đại sảnh, như tự nói với mình một câu.
“Hôm nay mẹ con mặc đẹp thật.”
Khi nói câu này, biểu cảm trên mặt ông là điều tôi chưa từng thấy.
Không phải ghen tị, không phải hối hận, mà là một loại mất mát nhận ra quá muộn.
Giống như một người đi trên đường, đi rất xa rồi mới phát hiện mình đã đ.á.n.h rơi thứ quan trọng nhất ở điểm xuất phát.
Ông đã đi quá xa, không quay về được nữa.
Vài tháng sau, ngay trước Tết, mẹ tôi gửi một tin nhắn trong nhóm.
Bà nói năm nay bà sẽ ăn Tết ở Hải Nam.
Kèm theo tin nhắn là một tấm ảnh tự chụp tại sảnh chờ sân bay. Bà đeo chiếc kính râm mới mua và mặc chiếc váy liền được sửa từ bộ sườn xám màu xanh đậm kia.
Bà nói bà sửa ngắn vạt sườn xám, như vậy mặc ở Hải Nam sẽ mát hơn.
Bà gửi ảnh tự chụp trong nhóm, hỏi tấm này có đẹp không, tôi và em trai đồng thời trả lời đẹp.
Bà gửi ba biểu tượng che miệng cười.
Cùng lúc đó, bố tôi một mình ngồi trong phòng khách, trước mặt là một bát sủi cảo đông lạnh.
Ngoài cửa sổ có người b.ắ.n pháo hoa, tiếng pháo nối nhau vang lên, trong tivi là Xuân vãn, trên bàn trà là chiếc ly rượu đã cạn.
Chương mười bốn: Nhật ký của bà.
Mùa thu năm 2023, mẹ tôi tròn năm mươi chín tuổi.
Tôi và em trai bàn nhau sẽ cùng tổ chức cho bà một sinh nhật ra trò.
Cả đời bà chẳng có mấy lần đón sinh nhật chính thức.
Trước đây mỗi năm sinh nhật đều là một mình bà làm một bàn đầy món, chúng tôi ăn xong phủi m.ô.n.g đi, một mình bà dọn đến nửa đêm.
Năm nay khác, năm nay chúng tôi để bà không cần làm gì cả, món ăn chúng tôi gọi, bát chúng tôi rửa, bà chỉ việc ngồi ăn.
Em trai tôi đặt một chiếc bánh kem, đặc biệt dặn tiệm bánh dùng mứt vẽ một bông mẫu đơn trên tấm bảng chocolate.
Bông hoa đó nhìn không giống mẫu đơn lắm, ngược lại giống một đám mây màu đỏ, nhưng khi nó bưng ra thì vẻ mặt rất tự hào.
Tôi mua một đôi bông tai vàng mà bà đã nhắc rất lâu, bà đeo lên soi gương nửa ngày, trái nhìn phải nhìn, ngượng ngùng cười nói quá quý, nhưng soi nửa ngày vẫn không tháo xuống.
Dì hai tôi cũng vừa đi Hải Nam về, tặng bà một chuỗi vòng làm từ vỏ sò nhặt trên bãi biển, còn đùa rằng vỏ sò bên bờ Nam Hải thì cũng có thể gọi là “ngọc trai Nam Hải”.
Nơi ăn cơm đặt ở nhà hàng món Hàng Châu bà thích nhất, chúng tôi không gọi ai khác, chỉ có ba mẹ con.
Món ăn lên đủ, nến được thắp, chúng tôi bảo bà ước.
Bà nhắm mắt nghĩ rất lâu, khóe miệng mang theo chút ý cười nhàn nhạt.
Nghĩ tròn gần một phút, sau đó mở mắt, thổi tắt nến một hơi.
Dáng vẻ bà thổi nến đặc biệt gọn gàng, tôi nhìn bên cạnh, cảm thấy hình như bà cũng thổi bay luôn điều gì đó đã nén trong lòng trước kia.
“Mẹ, con và chị muốn nói với mẹ vài lời.”
Em trai tôi đặt đũa xuống, hiếm khi thu lại dáng vẻ cà lơ phất phơ.
Sau khi làm bố, nó thay đổi rất nhiều, không còn ồn ào hấp tấp nữa, nói chuyện có trình tự, ánh mắt cũng trầm ổn hơn.
Thằng nhóc hư hỏng trước kia nằm ườn trên sofa chơi game, tất vứt bừa, xin tiền mẹ tôi, dường như trong chớp mắt đã biến thành một người khác.
“Mẹ.”
Nó đặt hai tay lên đầu gối, giống một học sinh tiểu học đang nhận lỗi trước mặt giáo viên.
“Khi mẹ ly hôn năm đó, con mắng mẹ bày chuyện vô ích. Con nói rất nhiều lời khó nghe, nói mẹ làm mất mặt, nói đầu óc mẹ có vấn đề, nói mẹ hại con không tìm được người yêu. Khi đó con chỉ nghĩ đến bản thân, cảm thấy mẹ khiến con mất mặt, khiến con không ngẩng đầu được trước mặt bạn bè. Con chưa từng nghĩ vì sao mẹ muốn đi. Con không biết mỗi ngày mẹ sống thế nào trong căn nhà đó, con không biết mẹ đã chịu ấm ức bao nhiêu năm.”
Giọng nó hơi run, vành mắt bắt đầu đỏ lên.
“Sau này con tự lập gia đình, có con, khi vợ con ở cữ, con xin nghỉ một tháng ở nhà ở bên cô ấy. Một tháng đó con chỉ giặt tã, nấu cơm thôi mà đã mệt muốn c.h.ế.t. Có một đêm đứa bé quấy khóc, con bế nó đi vòng quanh phòng khách dỗ đến ba giờ sáng, vừa buồn ngủ vừa mệt, cơn giận bốc hết lên, con buột miệng than với vợ con một câu: sao em không dậy dỗ một chút? Vợ con không nói gì, chỉ nhìn con một cái, sau đó tự mình bế con vào phòng ngủ, đóng cửa lại. Ngay khoảnh khắc đó, con đột nhiên nghĩ đến mẹ. Con nghĩ đến mỗi sáng mẹ dậy lúc năm giờ rưỡi nấu cơm cho chúng con, nghĩ đến mùa đông rét buốt mẹ ngâm tay trong nước đá giặt quần áo cho chúng con, nghĩ đến mẹ sốt ba mươi tám độ mà vẫn bò dậy nấu bát mì cho bố. Vợ con sinh con rồi chăm đứa bé mới một tháng đã mệt đến như vậy, mẹ chăm chúng con hai mươi bảy năm, chưa từng có ai giúp mẹ. Vợ con sẽ nổi giận với con, còn mẹ ngay cả nổi giận cũng không biết.”
Nó cúi đầu, giọng càng lúc càng thấp.
“Mẹ, con xin lỗi. Câu xin lỗi đó con đã nghẹn trong lòng mấy năm, hôm nay cuối cùng cũng nói trực tiếp với mẹ.”
Khi nó nói xong, hốc mắt đã đỏ hoe, nhưng không khóc.
Nó đã trưởng thành rồi.
Mẹ tôi đưa tay, vỗ vỗ mu bàn tay nó, không nói không sao, cũng không nói đều đã qua rồi.
Bà chỉ gật đầu, môi mím lại, trong mắt có ánh sáng.
Đến lượt tôi mở miệng, nước mắt tôi đã rơi trước.
“Mẹ, trước kia con luôn cảm thấy mẹ làm gì cũng là nên làm. Mẹ nấu cơm là nên làm, giặt quần áo là nên làm, chăm sóc bố là nên làm. Những năm đó mẹ ở nhà mệt thành thế nào, con nhìn cũng không thấy. Lúc mẹ đòi ly hôn, trong lòng con thật ra oán mẹ, con cũng cảm thấy tuổi đã cao rồi còn bày chuyện gì nữa, yên ổn sống qua ngày không được sao. Nhưng con chưa từng nghĩ, mẹ đã dùng hai mươi bảy năm mới góp đủ dũng khí để nói ra câu đó. Trong hai mươi bảy năm ấy, mẹ chưa từng vì mình mà lựa chọn một lần.”
Tôi dùng khăn giấy xì mũi, nước mắt thấm ướt một mảng khăn giấy.
Em trai tôi đẩy cốc nước về phía tôi.
“Mẹ, bây giờ con cũng đã lập gia đình, mỗi ngày tan làm về phải nấu cơm rửa bát giặt quần áo dọn nhà, mệt đến mức chạm gối là ngủ. Con mới phát hiện, những việc trước kia mẹ làm không phải là ‘không có gì ghê gớm’, mà là quá ghê gớm. Mẹ đã dành tất cả những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho chúng con, vậy mà chúng con ngay cả một câu cảm ơn cũng chưa từng nói.”
Tôi khóc đến không nói tiếp được.
Mẹ tôi đứng dậy từ phía đối diện, vòng qua bàn đi đến bên cạnh tôi, ôm tôi vào lòng.
Trên người bà có một mùi hương hoa hồng, nhàn nhạt, rất trong rất nhẹ, không giống mùi dầu khói trên người bà trước kia.
Mùi hương trên người bà trước kia là khói dầu xào nấu trong bếp, là mùi kiềm của bột giặt, là mùi nước rửa chén dính lại sau nhiều năm lau rửa bếp.