Ta là thiên kim ruột thịt lưu lạc bên ngoài của nhà họ Thẩm, gia đình giàu nhất thành Vĩnh An. Trên đường nhà họ Thẩm đón ta về, một toán sơn tặc bất ngờ xông ra.
Chúng đòi tiền, đòi người, còn muốn lấy mạng.
Đúng lúc tưởng chắc chắn phải c.h.ế.t, ta gặp một vị tiên nhân.
Tiên nhân nói cho ta biết một bí mật.
Cành liễu trong tay nàng khẽ vung lên.
01
Mặt trời và mặt trăng, mùa hạ và mùa đông, tuổi thơ và tuổi già, tất cả quấn lấy nhau như vòng xoắn.
Ta nhìn thấy chính mình.
Ta rụt rè bước vào nhà họ Thẩm.
Như bao người nhà quê khác, ta ngạc nhiên, thấp thỏm và sợ hãi ngắm nhìn mọi thứ xa hoa tráng lệ ấy.
Nhà họ Thẩm làm nghề chế hương. Khắp thiên hạ, chỉ họ mới chế được hương Phù Vân mà hoàng gia hết mực yêu thích.
Trong phủ họ Thẩm ngập tràn hương thơm nồng nàn.
Ta tham lam hít thở, để những làn hương cao quý ấy lấp đầy l.ồ.ng n.g.ự.c nhỏ bé của mình.
Ta chẳng có gì trong tay, thô kệch dốt nát, không biết chữ, không biết gảy đàn, cũng chẳng hiểu cách đối nhân xử thế.
Người mẹ hiền từ ôm ta, nước mắt bà thường rơi xuống đỉnh đầu ta.
Còn cha và anh trai ta chỉ quan tâm đến Thẩm Hoài Ngọc, cô con gái được họ nhận nuôi về sau.
Nàng xinh đẹp, hiểu chuyện, văn chương xuất chúng.
Họ nhìn nàng với ánh mắt hài lòng, như ngắm một chiếc bình sứ quý giá.
Về sau, nàng gả cho con trai trưởng của thành chủ Vĩnh An.
Còn ta chỉ có thể gả cho một thương nhân.
Phu quân trăng hoa, ham c.ờ b.ạ.c. Thiếp thất trong nhà ngày càng đông, ruộng đất lại ngày càng ít.
Sau đó, ngay cả các nàng thiếp cũng bị bán đi, chúng ta chuyển từ căn nhà lớn sang một sân viện nhỏ.
Hắn bắt đầu uống rượu, say rồi lại đ.á.n.h ta.
Đứa con trong bụng ta vì thế mà mất.
Khi ấy, người mẹ duy nhất thương yêu ta đã qua đời.
Ta cầu xin cha cho mình về nhà, nhưng chỉ nhận được một câu: “Nhẫn nhịn rồi sẽ qua thôi.”
02
Lúc này, ta ngã ngồi dưới đất. Tiên nhân vẫn ở phía đối diện: “Tự đứng dậy đi.”
Ta làm theo: “Đa tạ tiên sư cứu mạng.”
Nàng nói: “Ngươi có thể gọi ta là Tinh Vệ.”
Ta lập tức đổi cách gọi.
Nàng nói với ta: “Những gì ngươi vừa nhìn thấy chính là số phận của ngươi.”
Ta hoảng hốt vô cùng: “Vậy con phải làm thế nào mới thay đổi được số phận ấy?”
Nàng nhìn ta: “Có được những gì trước đây ngươi chưa có, làm những việc trước đây ngươi không làm.”
Ta ngơ ngác gật đầu, rồi lại lắc đầu.
Thấy ta quá ngốc, nàng giải thích: “Điều đã biết thì học cho tinh thông, điều chưa biết thì học cho biết. Tự lập tự cường, đi tranh, đi giành.”
“Tranh với ai, giành với ai ạ?”
“Tranh giành với những người ngươi đã nhìn thấy.”
“Là Thẩm Hoài Ngọc sao?”
Nàng bật cười: “Ngươi có biết tranh giành với Thẩm Hoài Ngọc thì sẽ nhận được gì không?”
Ta lắc đầu: “Con không biết. Người có thể cho con xem không?”
Nàng phẩy tay: “Đợi về đến nhà, ngươi sẽ tự thấy.”
03
Xe ngựa xóc mạnh, ta choàng tỉnh.
Không có sơn tặc, cũng không có Tinh Vệ.
Mọi thứ vẫn như thường. Ta kết thúc hơn mười năm sống làm con dâu nuôi từ bé, đến trước cổng nhà họ Thẩm.
Là mơ sao?
Triệu cô cô bên cạnh đỡ lấy ta: “Cô nương, đến lúc xuống xe rồi.”
Ta mơ màng gật đầu, chống tay lên cửa sổ xe định đứng dậy. Chợt một cành liễu xanh biếc trượt xuống bên tay ta.
Giờ đang là mùa đông.
Cành liễu từ đâu ra?
Đó là cành liễu trong mơ, cành liễu trong tay Tinh Vệ.
Ta nắm lấy nó, giấu vào tay áo.
Chẳng lẽ đó không phải giấc mơ?
Rõ ràng đây là lần đầu ta đến phủ họ Thẩm, vậy mà từng ngọn cây, ngọn cỏ đều quen thuộc đến thế.
Chúng hiện ra hệt như trong ảo cảnh: cổng thùy hoa, hành lang, hồ nước ngổn ngang những thân sen khô.
Ta theo Triệu cô cô vào chính đường. Cha và mẹ ngồi ở ghế chủ vị, hai gương mặt tựa như đã từng quen biết.
Phía dưới là anh trai ta, Thẩm Tuyết Đường, và Thẩm Hoài Ngọc.
Ta thấp thỏm hành lễ. Mẹ kéo ta vào lòng, bật khóc.
Mọi thứ đều giống hệt trong ảo cảnh.
Ta cũng nép vào lòng bà, rơi nước mắt.
Ta có tên của riêng mình: Thẩm Lệnh Ngọc.
Đêm ấy, ta ngủ trên giường mẹ.
Bà kéo áo ta ra, kiểm tra cơ thể ta từng chút một.
Những vết sẹo cũ ấy là do mẹ nuôi đ.á.n.h.
Những vết chai dày ấy là do làm lụng mà thành.
Bà vuốt ve chúng, nước mắt tuôn thành một dòng sông đau buồn.
Bà vừa khóc vừa kể, năm ta lên ba đã bị bọn buôn người bắt đi trong đêm Tết Nguyên tiêu rực rỡ đèn hoa ra sao.
Ta biết bà thật lòng thương ta, thật lòng áy náy, thật lòng đau buồn.
Nhưng cũng chỉ có thế.
Bà không thể làm chủ nhà họ Thẩm, thậm chí không thể làm chủ chính mình.
Ta trằn trọc không ngủ được.
Trong lòng không ngừng nghĩ đến ảo cảnh Tinh Vệ đã dệt nên.
Ta không muốn một cuộc đời như vậy.
Gả cho một người đàn ông chẳng làm nên trò trống gì, làm người quán xuyến nhà cửa cho hắn, bị hắn phớt lờ, bị hắn hành hạ, bị hắn liên lụy.
Nghĩ đến t.h.a.i nhi đã thành hình bị phu quân đá mất, bụng dưới ta âm ỉ đau.
Ta co người lại, nghiến răng, lặp đi lặp lại trong lòng lời chỉ dạy của Tinh Vệ.
“Điều đã biết thì học cho tinh thông, điều chưa biết thì học cho biết. Tự lập tự cường, đi tranh, đi giành.”
04
Ngày hôm sau, ta bắt đầu học cùng Thẩm Hoài Ngọc.
Trong ảo cảnh cũng như vậy.
Thẩm Hoài Ngọc đã đi học nhiều năm, đã nổi danh là tài nữ.
Còn ta chẳng biết mấy chữ, làm sao theo kịp nàng?
Chỉ học vài ngày, ta đã kiếm cớ bỏ học.
Trong ảo cảnh ấy, chúng ta không thân quen.
Đứng trước nàng, ta thật khó tránh cảm giác tự ti, vì thế chỉ có thể lánh đi.
Nhưng bây giờ, nàng mỉm cười với ta.
Nàng xinh đẹp, da trắng như tuyết, tóc đen nhánh, mặc áo đỏ đào, tươi tắn như mùa xuân.
Nàng kéo tay ta: “Chị đừng sợ, Tiền nương t.ử tốt lắm.”
Ta gật đầu, vừa hay nhìn thấy bàn tay mềm mại của nàng.
Còn tay ta?
Mùa đông giặt quần áo trong dòng sông lạnh, mùa hè đi cắt cỏ luật thảo.
Tay ta thô ráp, đen vàng, khớp xương gồ lên, còn chẳng bằng tay tiểu đồng trong phủ.
Ta phải tranh giành với một người như thế sao?
Việc học của ta chẳng suôn sẻ.
Nhưng không sao.
Trong đời ta có quá nhiều chuyện chẳng suôn sẻ, đây chỉ là chuyện nhỏ nhặt nhất.
Ngày nào ta cũng dậy từ lúc gà gáy, đêm nào cũng chong đèn đọc sách. Bắt đầu từ Thiên tự văn, ta học nhận từng chữ một.
Đôi tay thô ráp chẳng chịu nghe lời, chữ viết xiêu xiêu vẹo vẹo.
Viết xong một tờ, ta lại ném một tờ vào chậu than.
Việc học không được như ý ta.
Dù đã biết nhiều chữ, nhưng cứ ghép chúng với chữ khác là ta lại chẳng hiểu nghĩa.
Tiền nương t.ử quả thật kiên nhẫn, dịu dàng như Thẩm Hoài Ngọc nói.
Nhưng bà không ở trong phủ, muốn hỏi bà cũng không tiện.
Mẹ quanh năm ăn chay niệm Phật, mỗi ngày tụng kinh ngồi thiền, ta cũng không tiện quấy rầy.
Vậy phải hỏi ai?