1
Trời vừa hửng sáng, phụ thân mới ra khỏi cửa vào triều, một vị nội thị trông khá có thể diện đã đến Tạ phủ.
Hắn nói mình phụng mệnh quan gia đến tìm một người.
Trong phủ lập tức náo loạn, đám tỷ muội vội vàng cài hoa, chỉnh trang y phục, chen lấn xô đẩy nhau nấp sau bình phong nhìn trộm.
Ta vẫn còn buồn ngủ đến mức không mở nổi mắt, A Chỉ bỗng siết c/h/ặ/t t/a/y ta, đau đến nỗi ta lập tức tỉnh táo.
Bên ngoài bình phong, vị nội thị ấy ôn tồn kể rõ nguyên do với tổ mẫu:
“…Mấy tháng nay, quan gia luôn mơ thấy cùng một nữ t/ử. Trong mộng, hai người tâm đầu ý hợp, về sau nữ t/ử ấy tiến cung, còn sinh hạ một nữ nhi.”
Hắn ngừng một lát, lại nói:
“Nhưng quan gia ngày ngày bận trăm công nghìn việc, dần dần lạnh nhạt với nàng. Đến khi người ngoảnh đầu nhìn lại, nàng đã lâm bệnh qua đời, tuổi đời còn trẻ mà đã chẳng còn.”
Tổ mẫu nghe đến nín thở, nội thị mới tiếp lời:
“Vốn dĩ chuyện trong mộng không đủ làm căn cứ, nhưng quan gia lại vì chuyện này mà ăn không ngon, ngủ không yên, đành sai chúng nô tài đi khắp nơi tìm kiếm.”
Một cuộn tranh được từ từ trải ra trên bàn, hắn chỉ vào người trong tranh, hỏi:
“Nghe nói quý phủ có một vị cô nương, chẳng những sở hữu mặt ngọc như thế này, mà cổ tay trái còn vừa khéo có một nốt ruồi hình trăng khuyết, không biết có thật hay không?”
Tổ mẫu cúi người quan sát kỹ.
Sau bình phong, ánh mắt mọi người đã sớm đổ dồn về phía nhị tỷ tỷ đang đứng bên cửa sổ.
Nàng mặc áo màu vàng nhạt, trên cổ đang đeo một chiếc ngọc khấu bình an bằng bạch ngọc.
Nàng do dự xắn tay áo lên, quả nhiên bên trong cổ tay có một vết nhỏ hình trăng khuyết.
Nội thị nhận được lời xác nhận chắc chắn, vui mừng khôn xiết trở về cung phục mệnh.
Xe ngựa của hắn đã đi xa, tổ mẫu vẫn còn chưa hoàn hồn.
Đám tỷ muội ùa tới, tranh nhau xem bức họa được để lại, A Chỉ cũng kéo ta đến gần.
Trong tranh là cảnh vườn ngự uyển vào mùa xuân, một nữ t/ử ăn vận lộng lẫy đang bế vị công chúa nhỏ tuổi, tay còn lại cầm miếng bạch ngọc đùa với đứa trẻ.
Dung mạo nữ t/ử khuất trong vùng sáng tối, nhưng dấu trăng khuyết nơi cổ tay lại được vẽ vô cùng rõ ràng.
Ta chỉ liếc nhìn một cái rồi lui ra.
Trong phòng đã tràn ngập tiếng chúc mừng, tổ mẫu và đích mẫu mỗi người một bên ôm lấy nhị tỷ tỷ, đám bà t/ử thi nhau nói những lời cát tường.
A Chỉ ngưỡng mộ đến mức hai mắt sáng rực:
“Nghe nói quan gia trẻ tuổi tuấn tú, trong cung ngoài hoàng hậu ra cũng chỉ có một vị tài nhân phẩm cấp không cao.”
Nàng lại khẽ huých ta một cái:
“Nếu nhị tỷ tỷ thật sự tiến cung, sau này sẽ được hưởng vinh hoa phú quý bất tận.”
Ta mỉm cười, khẽ đáp: “…Đúng vậy.”
Một bước lên trời, nghe quả thực không tệ.
2
Ta vẫn luôn thích bốn chữ “xuất nhân đầu địa”. (trở nên nổi bật, hơn người)
Nghe thôi đã thấy hãnh diện ngẩng cao đầu, từ đó một bước lên mây, không còn phải vấy bùn lầy chốn phàm tục.
Kiếp trước, ta dốc hết sức mình để leo lên cao, kết quả lại ứng nghiệm đúng giấc mộng của quan gia: hồng nhan sớm tàn, tuổi đời còn trẻ đã ch/ ếc.
Kết cục như vậy được người đời gọi là hồng nhan bạc mệnh, nghe qua dường như chẳng có bao nhiêu đau đớn, chỉ còn lại một tầng bi thương để người ta cảm thán, tiếc thương.
Ta cười lạnh trong lòng, không nghĩ đến chuyện kiếp trước nữa, cũng chẳng định tranh cãi với nhị tỷ tỷ.
Mọi người đã nhận định nàng chính là người trong mộng, vậy thì cứ để nàng là người ấy.
Cả hoàng cung lẫn Tạ gia đều vui mừng, ta vừa khéo có thể nhân lúc bọn họ bận rộn lo liệu chuyện tiến cung mà tự tìm cho mình một tiền đồ khác.
Tạ gia vốn quê ở Ngô Giang, tuy là dòng dõi thi thư lễ nghĩa, nhưng cũng chẳng được xem là phú quý.
Tổ phụ và tổ mẫu có nhiều con cái, gia sản bị chia nhỏ thành nhiều phần, phần lớn còn được để lại cho mấy chi ở Ngô Giang.
Thuở trẻ, con đường làm quan của phụ thân gặp nhiều trắc trở, tiền bạc kiếm được vẫn luôn không đủ nuôi sống thê t/ử và các nữ nhi.
Mãi đến năm kia, khi được thăng chức làm quan ở kinh thành, cuộc sống của nhị phòng mới dần khá giả.
Kinh thành lại thịnh hành tục gả con gái phải chuẩn bị của hồi môn hậu hĩnh.
Trong nhà có năm nữ nhi, đại tỷ tỷ đã xuất giá, hôn sự của bốn người còn lại đều chưa có nơi gửi gắm.
Chỉ dựa vào bổng lộc của phụ thân, duy trì phủ đệ và nuôi sống cả nhà thì còn được, nhưng muốn chuẩn bị mấy phần của hồi môn cũng đủ khiến ông đau đầu.
Nếu nhị tỷ tỷ có thể tiến cung, chẳng những không cần chuẩn bị của hồi môn, mà còn nhận được ban thưởng từ trong cung, phụ thân đương nhiên sẽ trút được gánh nặng lớn.
Đại tỷ tỷ và nhị tỷ tỷ, hai vị đích nữ đều đã có nơi có chốn, hôn sự của những thứ nữ còn lại cứ giao cho đích mẫu lo liệu là được.
Bà đang bận rộn xoay quanh nhị tỷ tỷ đến mức chân không chạm đất, căn bản chẳng còn tâm trí để ý đến chúng ta.
Hôm ấy, mưa vừa tạnh, ta cầm mũ che mặt và ô trở về phòng, quanh mép giày dính đầy bùn nước.
A Chỉ buồn bực nằm bò trên bàn, ngón tay nghịch chiếc chong ch/óng nhỏ trong khay gỗ.
Nàng ngẩng đầu nhìn ta, hỏi: “Dạo gần đây tỷ cứ chạy ra ngoài suốt, rốt cuộc bận chuyện gì vậy?”
Ta đứng dưới mái hiên, giũ nước trên ô, thuận miệng đáp:
“Đến phía tây thành thăm dưỡng mẫu. Mưa xuân lạnh lẽo, vết thương cũ của bà ấy lại tái phát, ta mang ít t/h/u/ố/c qua cho bà.”
A Chỉ sững người, chiếc chong ch/óng trong tay đổ xuống khay gỗ.
Nàng nhíu mày hỏi: “Sao tỷ vẫn còn qua lại với bà ấy?”
3
Nếu cứ thuận theo quỹ đạo của kiếp trước, lúc này đáng lẽ ta phải hùa theo A Chỉ, cũng lộ ra vài phần chán ghét.
Khi ấy, dường như ta đã cho rằng, chỉ cần mình khinh thường người đã nuôi nấng mình trước, thì bản thân sẽ càng giống một cô nương Tạ gia hơn.
Trong mắt người đời, những nghệ nhân biểu diễn ở *ngõa tứ vốn đã có thân phận thấp kém, nữ t/ử trong số đó lại càng dễ chuốc lấy lời đàm tiếu.
(*ngõa tứ: khu vui chơi, giải trí và biểu diễn nghệ thuật dân gian ở các đô thị Trung Quốc thời xưa, đặc biệt thịnh hành vào thời Tống.)
Đi dây, diễn tạp kịch, đấu vật, chẳng có nghề nào không phải lộ diện trước bàn dân thiên hạ.
Nhưng hôm nay, ta không muốn nói những lời trái lòng nữa, chỉ cúi đầu sắp xếp gói t/h/u/ố/c:
“Tiết xuân lạnh buốt, vết thương cũ của bà ấy tái phát, ta dù sao cũng phải đến thăm.”
A Chỉ theo ta vào phòng, nghiêm túc khuyên nhủ: “Sai một tên tiểu tư mang qua đó chẳng phải là được rồi sao?”
Nàng kéo tay áo ta, lại nói:
“Linh Huy, chúng ta đều đã đến tuổi bàn chuyện hôn sự. Tỷ đừng hồ đồ, qua lại quá thân thiết với hạng người như vậy.”
Ta đặt đồ trong tay xuống, hỏi nàng: “Hạng người như thế nào?”
Bị ta nhìn chằm chằm, A Chỉ có chút mất tự nhiên, vội giải thích: “Tỷ đừng nhìn muội như thế, muội… biết sau khi tỷ bị bắt cóc, chính bà ấy đã nuôi tỷ khôn lớn.”
Nàng càng hạ thấp giọng:
“Nhưng… dù sao bà ấy cũng là người phải xuất đầu lộ diện ở ngõa tứ. Một năm qua, tỷ trở về phủ cũng từng tham dự yến tiệc, những vị phu nhân ấy có ánh mắt đ/á/n/h giá người khác thế nào, lẽ nào tỷ không thấy?”
Nàng xoắn chiếc khăn tay, càng nói càng lo lắng thay ta: “Bọn họ vừa nghe đến hai chữ thứ xuất, sắc mặt lập tức lạnh nhạt.”
“Công t/ử hay cô nương nhà nào mà thường xuyên lui tới ngõa tứ, cũng sẽ bị bọn họ lấy quạt tròn che miệng cười nhạo, nói nhà đó chẳng có gia giáo.”
“Lần trước, nhị tỷ tỷ chẳng qua chỉ mặc một chiếc váy màu hồng đào, bọn họ đã bàn tán rằng màu sắc ấy lẳng lơ, chỉ có đám người hát xướng trên sân khấu mới thích mặc…”
A Chỉ thở dài, khẽ kéo ống tay áo ta: “Khi thân thế của tỷ vừa truyền ra ngoài, ai mà chẳng biết tỷ có một dưỡng mẫu chuyên biểu diễn tạp nghệ?”
“Suốt một năm qua, tỷ vẫn luôn tránh mặt bà ấy, khó khăn lắm những lời đàm tiếu mới ít đi đôi chút.”
Nàng nhìn ta bằng ánh mắt đầy lo lắng, hỏi: “Sao… bây giờ tỷ lại đến tìm bà ấy?”
Ta biết nàng thật lòng lo nghĩ cho ta.
Thói đời nhân tình vốn là như vậy, kiếp trước ta cũng từng sống theo sắc mặt của tất cả mọi người.
Nhưng… trong chiếc khăn tay cũ giấu trong tay áo ta, vẫn còn bọc một đôi khuyên tai đính đá thạch lựu mà dưỡng mẫu nhất quyết nhét vào tay ta trước lúc ta rời đi.
Chỉ một lớp vàng mỏng manh, cùng hai viên đá đỏ sẫm, chẳng biết bà phải ngã bao nhiêu lần trên sân khấu, chịu bao nhiêu tiếng la ó chê bai mới đổi được.
Kiếp trước, những món đồ quý giá hơn thứ này gấp trăm lần chất đầy hộp trang sức trong cung.
Ta chưa từng cảm thấy có gì đáng quý.
Vậy mà giờ đây, khi nắm đôi khuyên tai này trong tay, sống mũi ta lại từng cơn cay xè.
Cuối cùng ta cũng chịu thừa nhận, ta chỉ là quá nhớ bà.
Nhớ đến mức không còn muốn vì cái tiền đồ hư vô mờ mịt của mình mà xa lánh bà thêm lần nào nữa.
4
A Chỉ không có những vướng bận như ta.
Sinh mẫu của nàng và sinh mẫu của ta đều đã qua đời, vì tiền đồ của bản thân, nàng chỉ có thể tìm mọi cách lấy lòng đích mẫu và nhị tỷ tỷ.
Khi từ chính viện trở về, vẻ kinh ngạc trên mặt nàng vẫn chưa tan. Vừa ngồi xuống bên cạnh ta, nàng đã hỏi dồn dập như trút đậu:
“Linh Huy, tỷ có biết quan gia đã ban cho nhị tỷ tỷ bao nhiêu thứ tốt không?”
Mưa dầm liên miên mấy ngày, trong phòng tối tăm. Ta chuyển án thư đến bên cửa sổ, vừa đọc sách, vừa trải giấy bên cạnh để sao chép, chỉ thuận miệng đáp: “Vậy sao?”
A Chỉ ngồi xuống, bẻ ngón tay đếm cho ta nghe:
“Nghiên Đoan trắng hình lá chuối, đàn cầm chân nhạn bằng phỉ thúy, cả bộ đồ sứ màu thiên thanh… còn có một chiếc hộp dẹt bằng gỗ t/ử đàn.”
“Ban đầu muội cứ tưởng trong hộp đựng danh thiếp, mở ra mới phát hiện bên trong là một con diều hình hạc trắng!”
Ngòi b/út của ta thoáng khựng lại trên giấy.
A Chỉ không nhịn được cười:
“Ai mà chẳng biết nhị tỷ tỷ sợ chim ch/óc, sâu bọ nhất? Vậy mà quan gia lại cố tình tặng nàng một con diều hình hạc trắng… Chẳng lẽ thứ này cũng từng xuất hiện trong mộng?”
Ta tiếp tục hạ b/út, thản nhiên đáp: “Ai mà biết được.”
Nói xong những chuyện ấy, chính nàng cũng cảm thấy chẳng còn thú vị.
Dẫu sao, những món ban thưởng quý giá đến đâu cũng chẳng phải dành cho nàng, thế là nàng chống cằm nhìn ta viết chữ:
“Nữ t/ử lại không thể tham gia khoa cử, tỷ suốt ngày đọc đọc viết viết như thế, có gì thú vị chứ?”
Ta cố ý bắt chước giọng điệu của tiên sinh để trêu nàng: “Trong sách có ẩn giấu đường đi. Đọc thêm vài trang, biết đâu lại tìm được một con đường thuộc về riêng mình.”