Hậu quả của việc “đắp đê bằng lòng dân” là sáng hôm sau, cả đám chúng tôi phải vác chổi quét sạch khu học xá phía Đông dưới cái nắng hanh hao đầu đông.
Thẩm Trình vừa quét vừa ngẩng mặt lên trời cười hề hề, trông hệt như kẻ trúng tà. Cứ mỗi lần có môn sinh lớp khác đi ngang qua, hắn lại ho khan một tiếng, chống chổi đứng thẳng lưng làm bộ trầm ngâm: "Các ngươi có biết tại sao nước sông lại chảy về chỗ trũng không? Vì lòng dân ở đó ấm."
Chu T/ử An đi bên cạnh phụ họa rôm rả: "Đúng thế! Bậc kỳ tài Thẩm huynh đã khai sáng cho cả viện quy đấy!"
Đám học trò xung quanh nhìn hai tên đó bằng ánh mắt như nhìn hai kẻ trốn trại.
Riêng tôi thì cắm cúi quét lá rụng, mồ hôi rịn ra làm dải vải nẹp n/g/ự/c cọ xát đến rát bỏng. Trong đầu tôi lúc này chỉ có đúng một bài toán: Còn đúng sáu ngày.
Phu t/ử Trương đã công khai tuyên chiến: Đích thân ông niêm phong ra đề. Nếu mười tám đứa này trượt, tôi sẽ bị trục xuất khỏi viện ngay lập tức, đồng nghĩa với việc đứt nguồn tiền t/h/u/ố/c của cha và trò cải nam trang này sẽ biến thành án rơi đầu nếu bị truy cứu đến cùng.
Giữa trưa, khi đám học trò rủ nhau xuống phòng ăn chen chúc giành chân giò luộc, tôi trèo lên một góc hành lang gác sách vắng người, ngồi xổm sau giá gỗ đựng hồ sơ cũ.
Dân luyện thi chuyên nghiệp đều hiểu: Học tủ từng chữ là tự sát, muốn sống sót thì phải nắm được quy luật ra đề của giám khảo.
Tôi lôi từ trong tráp ra cuốn sổ tay cũ kỹ của Lâm T/ử Hạo thật, lật giở từng trang ghi chép về các kỳ khảo sát ba năm qua của Thanh Vân Học Phủ. Phu t/ử Trương là người kiêu ngạo về học vấn, nhưng một người từng dâng Thực Chính Luận bị vùi dập suốt mười lăm năm sẽ luôn bị giằng xé: ông vừa phải dùng vỏ bọc kinh điển Nho gia để giữ thể diện học viện, vừa khao khát thử thách học trò bằng những bài toán va chạm thực tế khốc liệt nhất.
Tôi lấy mẩu than vạch một đường ranh giới trên nền gỗ: Một bên là Kinh điển, một bên là Mâu thuẫn lợi ích.
"Xoẹt."
Một tiếng động khẽ khàng sau lưng. Tôi giật mình quay phắt lại, đập vào mắt là đôi ủng da đen bóng nạm bạc.
Lục Hành Chi chẳng biết đã đứng dựa vào giá sách từ lúc nào. Hắn không nhìn tôi, ánh mắt rủ xuống lười biếng nhìn đống hồ sơ bụi bặm dưới sàn, tay vân vê một chiếc ngọc bội màu mực:
"Ngồi xó này lật giấy vụn, tính tìm bí kíp đỗ đạt trong mấy bài văn mẫu của các tiền bối đã xanh cỏ à?"
"Không dám làm phiền Lục công t/ử thanh tịnh." Tôi nhanh tay gạt mẩu than củi vào ống tay áo, đứng dậy toan thu dọn sách vở. "Kẻ nghèo hèn muốn qua ải thì phải chịu khó bới giấy tìm đường thôi."
Lục Hành Chi khẽ nhếch mép, ý cười không chạm tới đáy mắt. Hắn bước lướt qua tôi, giọng nói trầm thấp mang theo sự trào phúng sắc lạnh đặc trưng của kẻ quen nhìn đời bằng đao kiếm:
"Thời buổi này thiên hạ sắp loạn cào cào, ngoài cổng thành lính tuần tra còn phải rút đao xua đuổi đám đói rách tranh nhau từng hạt muối hạt gạo. Vậy mà trong này có kẻ vẫn nghĩ mấy dòng mực nho nhã trên giấy cứu nổi mạng mình."
Hắn dừng lại bên lan can, không quay đầu, buông lại một câu lửng lơ:
"Có công ngồi bới đống giấy mốc này, chi bằng ra cổng viện mà ngửi xem ngoài phố đang tanh mùi gì."
Dứt lời, hắn thong thả bước xuống cầu thang, tà áo đen lướt qua góc cột rồi biến mất hút.
Tôi đứng chôn chân tại chỗ giữa làn gió lùa lạnh buốt của gác sách.
Bên ngoài đang tao loạn vì miếng ăn, cổng thành binh đao canh giữ... Một lão già gai góc như Phu t/ử Trương liệu có còn tâm trạng để ra một đề bài ngâm vịnh mây gió thái bình?
...
Giờ Tuất, tại gian nhà hoang sau học xá.
Nơi này vẫn chưa có danh phận chính thức, cánh cửa gỗ vỡ đôi đêm qua chỉ được chằng tạm bằng mấy sợi dây thừng và một khúc gỗ gác ngang. Nhưng tối nay, mười tám công t/ử ngồi nghiêm chỉnh khác thường.
Biết đám này chữ nghĩa không vào đầu nhưng lại cực kỳ nhạy bén với tiền tài và đòn roi, tôi không thèm giảng kinh luân đạo lý sáo rỗng. Tôi chơi bài "Thực chiến giật gân".
Tôi lấy phấn trắng vẽ một vòng tròn to giữa sàn đất, đặt vào đó một xửng bánh bao nhân thịt nóng hổi bốc khói nghi ngút.
"Luật chơi rất đơn giản:" Tôi cầm chiếc thước gỗ gõ chát một tiếng xuống bàn. "Ta nêu một tình huống khủng hoảng dân sinh, ai bật ra giải pháp đúng bộ khung ba bước nhanh nhất, một cái bánh bao thuộc về kẻ đó. Trả lời ngu ngốc, nộp phạt mười cái thụt đầu trước cửa phòng."
Mắt đám thiếu gia lập tức sáng như đèn pha. Đám này nhà chẳng thiếu cao lương mỹ vị, nhưng vừa quét sân cả buổi chiều, bụng đói meo mốc meo, mùi bánh bao thịt mỡ hành bốc lên lúc này thơm hơn bất kỳ bài thơ nào!
"Chu T/ử An! Nếu mùa đông giá rét, hàng hóa thiết yếu khan hiếm, nhà giàu găm hàng tăng giá gấp năm lần khiến dân nghèo c/h/ế/t đói ngoài đường, quan huyện nên hạ lệnh tịch thu toàn bộ chia cho dân không?!"
Chu T/ử An giơ tay nhanh như chớp: "Tịch thu ngay lập tức! Chém đầu bọn gian thương!"
"Ngu! Mười cái thụt dầu!" Tôi gõ thước đuổi hắn ra góc phòng. "Tịch thu cưỡng chế thì hôm sau không một lái buôn nào dám chở hàng vào huyện nữa, cả huyện cùng c/h/ế/t đói à?! Thẩm Trình!"
Thẩm Trình bị quát làm giật nảy mình, cuống cuồng vắt hết kinh nghiệm buôn vải của gia đình ra gào lên:
"Không được tịch thu! Quan phủ phải mở kho dự trữ bán ra với giá bình ổn thấp hơn một chút để kìm giá thị trường! Đồng thời tuyên bố miễn phí thuế cầu phà cho các thuyền buôn từ tỉnh ngoài vào. Thương lái thấy hàng đổ về nhiều sẽ sợ lỗ mà tự động xả kho giảm giá!"
"Chuẩn! Thưởng một cái bánh bao!"
Thẩm Trình chộp lấy cái bánh bao nóng hổi, c/ắ/n ngập một miếng to, vừa nhai phồm phàm vừa nhìn đám bạn cười khì khì trêu ngươi.
Cả phòng phát điên, tranh nhau giơ tay giải quyết tình huống. Đứa nào buồn ngủ rũ rượi, tôi bắt ngậm một lát gừng sống cay xè lưỡi; Chu T/ử An thậm chí còn tự buộc túm tóc mình lên xà nhà theo kiểu "treo đầu lên xà", nhưng cứ hễ gật gù một cái là dây giật ngược lên la oai oái khiến cả phòng cười bò.
Lục Hành Chi vẫn ngồi ở góc tối sau cột gỗ. Hắn chẳng buồn đụng vào mấy trò tranh giành con nít ấy, nhưng đôi mắt sâu thẳm thỉnh thoảng lại dừng trên tấm bảng gỗ tôi vẽ chi tiết về các trạm tiếp tế đường sông và đường bộ. Hắn không nói một lời, chỉ có ánh nhìn là bớt đi vài phần sắc nhọn, thêm vào một sự cân nhắc trầm ngâm.
...
Nhưng đời không như là mơ. Đến đêm thứ tư, sự hào hứng ban đầu bắt đầu bị cơn mệt mỏi thể xác nghiền nát vụn.
Canh hai điểm. Cả gian phòng ngập trong mùi dầu đèn khét lẹt và tiếng ngáp ngắn ngáp dài.
"Keng!"
Một tiếng động ch/ói tai vang lên. Tiền Vạn Kim — con trai phú thương buôn muối ở Giang Nam, kẻ béo tốt và lười nhác nhất hội — ném phăng cây b/út lông xuống bàn, mực b/ắ/n tung tóe lên trang giấy trắng. Hắn ôm đầu, gục mặt xuống bàn gào lên:
"Ta không học nữa đâu! Học cái quái gì mà mệt hơn cả phu khuân vác ngoài bến tàu thế này! Tay ta sưng vù không cầm nổi đũa rồi!"
Cả phòng bỗng chốc im bặt. Chu T/ử An và mấy tên khác đang gà gật cũng ngẩng đầu lên, ánh mắt d/a/o động rõ rệt. Sự nản chí như một ngọn lửa gặp gió, chỉ cần một kẻ khơi mào là cả đám lập tức muốn buông xuôi.
Tiền Vạn Kim hậm hực lôi túi tiền trên thắt lưng ném cộp xuống bàn: "Dù sao nhà ta cũng đầy tiền, cùng lắm thì bị đuổi học về nhà làm con buôn, ăn sung mặc sướng cả đời, hà cớ gì phải chui rúc ở cái xó chuột này chịu tội?!"
Tôi không giận dữ, chỉ thong thả bước lại gần, cầm lấy túi tiền của Tiền Vạn Kim ném ngược lại vào n/g/ự/c hắn:
"Tiền thiếu gia muốn về? Cửa không khóa, ngài cứ tự nhiên."
Tiền Vạn Kim ngẩn ra, không ngờ tôi lại dễ dãi như vậy. Hắn vừa nhổm m/ô/n/g định đứng dậy thì giọng nói lạnh tanh của tôi lại vang lên:
"Nhưng trước khi bước ra khỏi cửa, ngài thử nhớ lại xem: Mùa xuân năm ngoái, nhị thúc của ngài từ Giang Nam dẫn theo đứa con thứ lên kinh thành làm gì?"
Mặt Tiền Vạn Kim giật b/ắ/n một cái, bước chân khựng lại giữa chừng.
Tôi khoanh tay, từng lời từng chữ như d/a/o cạo cứa vào tim hắn:
"Nhị thúc của ngài dâng ba vạn lượng bạc cho phủ Tổng đốc, xin một chân tú tài cho đứa em họ của ngài. Cả họ Tiền ai cũng biết ngài chỉ là một tên béo vô dụng dựa hơi phụ thân. Ngày hôm nay ngài bị dán cáo thị đuổi học khỏi Thanh Vân Học Phủ, ngày mai cả kinh thành sẽ đồn ầm lên rằng đích t/ử nhà họ Tiền là một đống bùn nhão không trát nổi tường. Nhị thúc của ngài sẽ lập tức mượn cớ đó ép phụ thân ngài nhường quyền quản lý toàn bộ kho muối Giang Nam cho đứa con thứ đỗ đạt kia!"
"Ngươi... ngươi nói bậy!" Tiền Vạn Kim lắp bắp, nhưng mặt hắn đã cắt không còn một giọt m/á/u.
"Ta nói bậy hay đó là sự thật mà ngài sợ nhất?" Tôi bước tới, cúi sát mặt hắn: "Ngài nghĩ về nhà sẽ được làm phú ông ăn sung mặc sướng? Đợi đến khi nhị phòng nắm trọn quyền hành trong tộc, một kẻ phế vật bị đuổi học như ngài... đến một bát yến sào cũng phải ngửa tay nhìn sắc mặt đứa em họ mà xin!"
Thẩm Trình ngồi bên cạnh cũng đập bàn đ/á/n/h 'rầm' một cái, nghiến răng c/h/ử/i đổng:
"Mẹ kiếp Tiền béo! Ngươi có phải đàn ông không hả?! Bọn ta thức ba đêm trắng mắt, ngươi nản thì cút một mình đi, đừng có làm hỏng phong thủy của cả phòng! Về nhà mà dâng kho muối cho thằng em họ ngươi nuốt!"
Tiền Vạn Kim đứng chôn chân tại chỗ, hai bàn tay mập mạp siết c/h/ặ/t lấy túi tiền đến mức khớp xương trắng bệch. Nỗi sợ hãi và sự nhục nhã hiện rõ mồn một trong mắt hắn.
Một khoảng im lặng ngột ngạt bao trùm. Mấy tên công t/ử ban nãy vừa có ý định buông xuôi vội vàng rụt cổ lại, cuống cuồng nhặt b/út lông lên, giả vờ cắm đầu mài mực. Không ai dám hó hé nửa lời nữa.
Cái giá của sự lười biếng không phải là vài roi đòn, mà là sự sụp đổ của toàn bộ tương lai và danh dự của chính bản thân trong gia tộc!
Nửa khắc trôi qua trong căng thẳng, Tiền Vạn Kim hít sâu một hơi, bờ vai run rẩy hạ xuống. Hắn cúi đầu, lẳng lặng nhặt cây b/út lông dưới đất lên, lấy tay áo lau sạch vết mực trên bàn rồi ngồi phịch xuống ghế:
"Đưa... đưa đề tiếp theo cho ta! Lão t/ử không tin bản thân lại thua một thằng con thứ!"
Tôi khẽ thở phào trong lòng, ngước mắt lên thì bắt gặp Lục Hành Chi ở góc phòng đang nhìn tôi, ánh mắt tối tăm sâu thẳm nhưng khóe môi khẽ nhúc nhích như đang tự hỏi rốt cuộc tôi lấy đâu ra sự am hiểu tường tận về các ngóc ngách tranh đoạt gia tộc như thế.