2. Làng quê miền Bắc đầu đông năm 1983.
Gió bắc thổi mạnh, rít qua từng ngóc ngách.
Cây cối khô khốc trơ trọi cành lá.
Người dân trong làng mặc những chiếc áo bông cũ kỹ vá chằng vá đụp, co ro đi lại.
Tại chợ huyện, mặt hàng than đá và củi đốt bắt đầu trở nên khan hiếm.
Khương Tuệ chầm chậm đi qua khu chợ nhỏ, đôi mắt sắc bén quan sát từng sạp hàng.
Cô âm thầm ghi nhớ giá than và lương thực đang nhích lên từng ngày.
"Năm nay lạnh sớm quá, kiểu này mùa đông gay go rồi." Người dân xung quanh bàn tán.
"Phải đấy, nhà tôi cũng đang tính gom ít củi."
Giá than đá hiện tại đã tăng nhẹ, nhưng chưa đến mức quá cao.
Khương Tuệ bước tới một sạp hàng, hỏi vài câu về nguồn cung, phương thức vận chuyển và kho bãi.
Người bán than nhìn bộ quần áo vải thô của cô, tưởng cô chỉ hỏi cho vui nên xua tay qua loa.
Khương Tuệ không để tâm, cô đã có thông tin mình cần. Nguồn cung của huyện phụ thuộc hoàn toàn vào đường vận chuyển độc đạo, nếu tuyết lớn chắc chắn sẽ đứt hàng.
Hơn nữa, năm 1983 là thời kỳ kinh tế đang chuyển dịch, nhưng chính quyền quản lý thị trường vẫn kiểm soát rất gắt gao với nhu yếu phẩm. Than đá là mặt hàng dễ bị siết c.h.ặ.t nhất khi thiên tai xảy ra.
Khương Tuệ bình tĩnh nhìn xe than rời chợ.
Cô không vội mua, trong lòng đã loại than đá khỏi kế hoạch đầu tiên.
Cùng lúc đó, tại nhà Tần Trình.
Căn nhà tuy không giàu sang nhưng được quét dọn rất sạch sẽ.
Tài sản quan trọng nhất của họ lúc này là một khoản tiền tiết kiệm và chiếc xe tải nhỏ của Tần Trình.
Lâm Tiểu Hồng đứng trong phòng, đếm đi đếm lại số tiền mặt trong hòm gỗ.
Cô ta quay sang Tần Trình, giọng đầy vẻ ra lệnh:
"Anh đem toàn bộ tiền đi mua than, gạo và lương thực về đây cho em."
Tần Trình cau mày, đặt chiếc cờ lê xuống bàn: "Sao phải gom nhiều như vậy?"
Lâm Tiểu Hồng hếch cằm, mặt đầy vẻ tự tin: "Em chắc chắn năm nay sẽ có đại tuyết."
Tần Trình lắc đầu, tính tình anh vốn thực tế: "Mùa đông lạnh là bình thường, không nên làm càn, liều lĩnh lúc này không tốt đâu."
Lâm Tiểu Hồng tức giận giậm chân, nói anh không biết nắm bắt thời cơ.
Cô ta đè thấp giọng, dùng vẻ mặt thần bí tuyên bố một câu:
“Năm nay sẽ có đại tuyết. Ai có than trong tay, người đó chính là vua.”
Tần Trình nhìn vợ mới cưới.
Dù trong lòng đầy nghi ngờ, anh vẫn bị sự chắc chắn điên cuồng của cô ta làm cho d.a.o động.
Tiền tiết kiệm của nhà họ Tần không đủ để gom lượng than khổng lồ mà Lâm Tiểu Hồng muốn.
Cô ta dứt khoát kéo Tần Trình đến gặp một chủ nợ vay nặng lãi trong huyện.
Căn phòng tối tăm, nồng nặc mùi t.h.u.ố.c lá, trên bàn bày giấy nợ viết tay. Không khí vô cùng mờ ám.
Tần Trình nhìn tờ giấy nợ, khẽ kéo áo vợ: "Lãi suất ở đây cao quá, chúng ta về đi."
Lâm Tiểu Hồng hất tay anh ra, lườm một cái: "Chỉ cần qua mùa tuyết này, tiền lời sẽ gấp nhiều lần số này, anh sợ cái gì!"
Chủ nợ ngồi phía sau bàn nhe hàm răng vàng khè, nhận ra hai vợ chồng đang nóng ruột liền cố ý nâng cao điều kiện vay.
Tần Trình nắm c.h.ặ.t cây b.út đứng im, bản năng người lính khiến anh cảm thấy chuyện này không ổn.
Lâm Tiểu Hồng đứng bên cạnh thúc giục, trách anh nhát gan, bỏ lỡ cơ hội phát tài lớn.
Tần Trình thở dài, cuối cùng ký giấy nợ trong tâm trạng vô cùng nặng nề.
Lâm Tiểu Hồng cầm cọc tiền vay, đôi mắt sáng rực lên vì tham lam.
Tần Trình nhìn chữ ký của mình trên giấy nợ, lòng lạnh ngắt.
Sau khi có tiền, Lâm Tiểu Hồng lập tức cho xe chở than đá về đổ đầy kho nhà họ Tần.
Sáng hôm sau, cô ta cố tình diện quần áo mới, đi thong thả ra khu vực giếng làng và chợ nhỏ đầu thôn.
Đây là nơi những người phụ nữ tụ tập giặt giũ, tin tức trong làng lan đi rất nhanh từ đây.
Lâm Tiểu Hồng đứng giữa đám đông, lớn tiếng khoe khoang:
"Tôi nói cho các bà biết, năm nay sẽ có đại nạn đấy, ai không tích trữ than củi từ bây giờ thì c.h.ế.t rét ráng chịu!"
Một người phụ nữ dừng tay giặt, ngẩng đầu hỏi: "Sao cô Hồng biết chắc thế?"
Lâm Tiểu Hồng úp mở cười thần bí: "Tôi đương nhiên có cách nhìn thời thế của tôi."
Mấy người dân làng nghe vậy bắt đầu hoang mang, vội vã tính chuyện mua than tích trữ.
Nhưng cũng có vài người bĩu môi, cười cô ta mới cưới đã nói chuyện xui xẻo, mê tín dị đoan.
Lâm Tiểu Hồng không giận, cô ta rất tận hưởng cảm giác mình thông minh hơn tất cả đám người ngu muội này.
Cô ta cố ý nhấn mạnh nhà họ Tần đã chuẩn bị đủ than, sau này ai muốn mua thì phải đến cầu xin cô ta.
Tin đồn “nhà Tần Trình gom than chờ đại tuyết” lan khắp làng chỉ trong một buổi chiều.
Khương Tuệ lúc này đang đi bộ khảo sát một căn nhà kho bỏ hoang ở đầu làng.
Gió lạnh thổi bụi đất bay mù mịt trên đường, trên tay cô là cuốn sổ nhỏ ghi chép số liệu.
Lâm Tiểu Hồng từ xa đi tới, nhìn thấy Khương Tuệ đi một mình liền chủ động chặn đường.
Cô ta khoanh tay trước n.g.ự.c, ánh mắt đầy vẻ chế giễu:
"Ồ, chị họ đấy à? Ly hôn xong đi nhặt rác ngoài đường thế này, cuộc sống chắc khó khăn lắm nhỉ?"
Khương Tuệ dừng bước, thản nhiên nhìn cô ta, không nói một lời.
Lâm Tiểu Hồng càng được đà lấn tới, cười khẩy: "Tần Trình nhà tôi biết kiếm tiền lắm, nhà họ Tần sắp phát tài lớn rồi. Chị nhìn xem, chị bỏ lỡ phúc khí lớn nhất đời mình rồi đấy."
Vài người dân làng đi ngang qua cũng dừng lại hóng chuyện, xì xào bàn tán về hai người.
Lâm Tiểu Hồng muốn nhìn thấy sự đau khổ, hối hận trên gương mặt Khương Tuệ.
Nhưng Khương Tuệ không hề tức giận, cô nhìn thẳng vào cô em họ tham lam, hỏi ngược lại bằng giọng bình thản: "Cô có chắc thứ cô cướp được từ tay người khác là phúc không?"
Lâm Tiểu Hồng cười nhạo cô ghen tỵ: "Để xem mùa đông này ai cười ai khóc!"
Khương Tuệ chỉ nhàn nhạt để lại một câu:
“Phúc của cô thì cô giữ c.h.ặ.t. Tôi không nhặt.”
Nói rồi, cô dứt khoát bước qua người Lâm Tiểu Hồng.
Lâm Tiểu Hồng tức tối nhìn theo bóng lưng cô, trong lòng vô cùng khó chịu vì không thấy được vẻ thất bại của Khương Tuệ.
Khương Tuệ đi thẳng đến căn nhà kho cũ bỏ hoang ở đầu làng để gặp chủ kho.
Nơi này mái ngói đã dột nát, tường gạch loang lổ mốc meo, nền đất ẩm ướt, chẳng ai thèm ngó ngàng tới.
Nhưng Khương Tuệ lại chọn nó vì vị trí nằm ngay sát đường vận chuyển lớn, gần các cánh ruộng và cách nguồn nước không xa.
"Cô Tuệ à, cô thuê cái kho rách này làm gì? Chỗ này bỏ hoang mười năm nay rồi." Ông chủ kho ái ngại mở cửa.
Khương Tuệ không giải thích, cô bước vào trong cẩn thận kiểm tra mái nhà, nền đất, khoảng sân phơi rộng rãi và lối ra vào.
Cô quay sang hỏi rõ giá thuê, thời hạn hợp đồng và quyền tự ý sửa chữa cấu trúc bên trong.
Ông chủ kho ngạc nhiên vì một cô gái trẻ lại hỏi những điều khoản kinh doanh rất kỹ lưỡng.
Khương Tuệ đưa ra một mức giá thuê rất thấp nhưng hợp lý, rồi dứt khoát ký tên vào giấy tờ.
"Đúng là đồ ngốc, cái chỗ này chẳng ai dùng mà cũng bỏ tiền thuê." Ông chủ kho cầm tiền, lầm bầm.
Khương Tuệ đứng trước cánh cửa gỗ mục nát, tay cầm chùm chìa khóa sắt.
Trong mắt cô không có một chút chán ghét nào, vị trí này rất phù hợp để cô làm xưởng sản xuất đầu tiên.
Ngay ngày hôm sau, Khương Tuệ bắt đầu hành động.
Cô đi khắp các sân phơi sau vụ gặt, ruộng đã gặt sạch và các xưởng mộc nhỏ để thu mua vỏ trấu, rơm rạ và mùn cưa bỏ đi.
Người dân nông thôn lúc này đang dọn dẹp rác nông nghiệp, thường chỉ gom lại rồi đốt bỏ ngay tại đồng vì vướng chỗ.
"Cô Tuệ, cô mua mấy thứ bỏ đi này làm gì? Có điên mới tốn tiền mua trấu vụn." Một người nông dân ngơ ngác.
Khương Tuệ mỉm cười, trả giá rất thấp nhưng đưa tiền mặt ngay tại chỗ: "Tôi mua có việc, các bác cứ gom hết vào bao cho tôi."
Người dân thấy phế phẩm vứt đi tự nhiên đổi được tiền mặt thì vui vẻ bán ngay.
Cô còn thuê vài đứa trẻ trong làng gom rơm vụn, trả công bằng kẹo đường hoặc vài hào lẻ.
Cô tiếp tục đến các xưởng mộc gom mùn cưa, tự tay bốc thử một nắm để kiểm tra độ khô, độ vụn và lượng tạp chất bên trong.
Dân làng đứng xem đều cười lớn, chế giễu cô ly hôn xong phát điên, đi nhặt rác thải đầy kho.
Khương Tuệ hoàn toàn không bận tâm. Trong mắt cô, thứ không ai cần mới có biên độ lợi nhuận cao nhất vì chi phí nguyên liệu gần như bằng không.
Đống phế phẩm trong kho ngày càng cao, còn lời chế giễu ngoài làng cũng ngày càng nhiều.
Đêm xuống, trong căn kho cũ lạnh lẽo. Ngọn đèn dầu đặt trên bàn gỗ phát ra ánh sáng tù mù.
Khương Tuệ ngồi một mình trước cuốn sổ ghi chép, tay cầm b.út chì tính toán kỹ lưỡng các rủi ro pháp lý của thị trường hiện tại.
Cô bắt đầu tính toán: Giá than hiện tại có thể tăng mạnh khi tuyết lớn, nhưng rủi ro tồn kho và vận chuyển quá lớn.
Hơn nữa, chính phủ thời kỳ này cực kỳ nghiêm khắc với hành vi đầu cơ tích trữ nhu yếu phẩm trong thiên tai.
Than đá chính là một “miếng mồi có móc câu”, tham lam c.ắ.n vào chắc chắn sẽ c.h.ế.t pháp lý.
Cô chuyển sang tính toán dòng tiền của phế phẩm nông nghiệp.
Chi phí nguyên liệu gần như bằng không, nguồn cung rộng lớn, hoàn toàn không thuộc nhóm hàng hóa bị nhà nước siết c.h.ặ.t.
Nếu cô chế biến đống vỏ trấu, mùn cưa này thành một loại sản phẩm mới, cô không phải kẻ đầu cơ mà là nhà sản xuất hợp pháp.
Cô quyết định sẽ sản xuất chất đốt thay thế.
Khương Tuệ càng tính toán càng chắc chắn.
Lâm Tiểu Hồng chỉ có ký ức về thiên tai của kiếp trước, nhưng hoàn toàn mù tịt về chính sách vĩ mô và phản ứng của thị trường thực tế.
Khương Tuệ gạch bỏ hai chữ “than đá”, dứt khoát khoanh tròn dòng chữ “viên củi sinh học”.
Sự việc nhà họ Tần gom than và Khương Tuệ gom rác trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi nhất tại các quán nước đầu làng.
"Con Hồng nhà họ Tần gom than như sắp tận thế ấy, đúng là tham lam." Một người đàn ông chậc lưỡi.
"Cái con Tuệ ly hôn xong đi nhặt rác đầy kho, đúng là phát điên rồi." Người bên cạnh cười hô hố.
"Một người tham, một người điên, đúng là cặp bài trùng!" Đám đông đồng thanh cười rộ lên.
Lâm Tiểu Hồng đi ngang qua quán nước, nghe thấy lời bàn tán thì không hề giận dữ.
Cô ta nghĩ bụng vài tuần nữa bão tuyết đổ xuống thì đám người ngu xuẩn này sẽ phải quỳ gối cầu xin cô ta.
Khương Tuệ lúc này ôm một ôm bao tải đi qua đường làng, cô nghe rõ mồn một những lời chế giễu hướng về mình nhưng sắc mặt không hề thay đổi.
Dân làng hỏi cô nhặt mấy thứ đó làm gì, cô chỉ đáp qua loa rằng chuẩn bị qua mùa đông.
Sự im lặng của cô càng khiến người khác cười nhiều hơn.
Lâm Tiểu Hồng hưởng thụ cảm giác nắm giữ bí mật tối cao, còn Khương Tuệ thì không cần ai phải hiểu sớm.
Tạo nên hai cực đối lập rõ rệt: Lâm Tiểu Hồng gom thứ ai cũng cần; Khương Tuệ gom thứ ai cũng bỏ.
Trong tiếng cười của dân làng, kho than nhà Tần và kho phế phẩm của Khương Tuệ đều ngày một đầy lên.
Chiều muộn, ánh nắng cuối ngày yếu ớt rơi trên mái nhà kho cũ đầu làng.
Khương Tuệ đứng bên trong, cẩn thận kiểm kê lại toàn bộ số lượng nguyên liệu đã thu gom được.
Những bao vỏ trấu, mùn cưa và rơm rạ được cô phân loại thành từng khu vực khô ráo rõ rệt.
Cô bước tới, bốc một nắm vỏ trấu lên tay, bóp nhẹ để kiểm tra độ khô tiêu chuẩn rồi ghi chép số lượng vào sổ.
Bên ngoài cửa kho, một luồng gió bắc cực mạnh bất ngờ thổi qua, báo hiệu mùa đông khắc nghiệt đang thực sự áp sát.
Khương Tuệ nhìn về hướng nhà họ Tần ở cuối làng, nơi những cánh cửa kho than đá đang được Lâm Tiểu Hồng khóa c.h.ặ.t bằng mấy lớp xích sắt.
Cô không hề lo lắng vì mình không có một viên than nào trong tay.
Cô biết bản thân đã tìm được một con đường kinh doanh hoàn hảo hơn nhiều.
Đôi mắt Khương Tuệ sáng lên sự tự tin và hưng phấn kín đáo của một người đã nhìn thấy cơ hội trước khi người khác hiểu ra.
“Than đá cháy được. Nhưng thứ bị vứt bỏ, nếu dùng đúng cách, cũng có thể sưởi ấm cả một mùa đông.”
Khương Tuệ dứt khoát kéo cánh cửa kho cũ lại, tiếng khóa sắt vang lên khô khốc.