Ả bắt đầu kể từ cuộc đời thăng trầm của Giả Nghị.
Sau đó lại viện dẫn "Tiêu Phiên Sách" của Triều Thác ra để so sánh, phân tích rằng Giả Nghị chủ trương 'phân chia', còn Triều Thác lại chủ trương 'tước bỏ'.
Thanh âm của ả trong trẻo như suối reo đập vào ghềnh đá, mạch lạc rõ ràng, điển cố điển tích dẫn ra đều dễ như trở bàn tay.
Khi nhắc tới bài "Điểu phú" của Giả Nghị, ảthuận miệng ngâm nga hai câu: 'Trời đất là lò lửa, tạo hóa là thợ rèn'.
Ánh mắt của mấy vị hoàng t/ử gần như dính c/h/ặ/t lên người ả.
Thái phó không ngừng gật đầu, lộ rõ vẻ tán thưởng khôn nguôi.
Ta chỉ lặng lẽ ngồi đó, bình thản nhìn ả thao thao bất tuyệt.
Ả nói quả thực rất hay.
Những ngày qua ta ngày đêm khổ đọc, đem thiên "Trị An Sách" kia nghiền ngẫm tới lui không dưới hai mươi lần.
Năm sinh năm mất của Giả Nghị, từng chức quan từng đảm nhiệm, bối cảnh sáng tác của từng bài phú, ta đều cẩn thận chép từng chữ một ra giấy, dán kín lên bức tường nơi đầu giường, trước khi ngủ học thuộc, tỉnh dậy lại nhẩm đọc, thuộc đến mức ngay cả trong giấc mơ cũng đang chép phạt.
Lời chú giải của ta viết dày cộm thành một xấp, từ việc 'đáng để khóc than điều thứ nhất' cho tới 'đáng phải rơi lệ điều thứ hai', từng điển tích đều tra rõ ngọn nguồn, từng lời bình luận đều đúc kết từ tâm can.
Sự cần cù nỗ lực của ta, khi ứng lên người Tạ Đinh Lan lại biến thành tài học tăng lên gấp bội.
Những đêm dài thức trắng của ta, những ngọn b/út mài mòn vẹt, những trang sách giở đến rách nát, giờ phút này đây đều đang tuôn ra từ cánh môi ả, hóa thành những ánh mắt kinh diễm thán phục của cả phòng học.
Thế nhưng ta chẳng hề vội vã.
Ta nâng chén trà lên nhấp một ngụm nhỏ, thầm đếm ngược trong lòng.
Một, hai, ba...
Chiếc đồng hồ Tây vang lên một tiếng chuông trong trẻo.
Bụng của Tạ Đinh Lan bỗng phát ra một tiếng ùng ục trầm đục.
Giọng nói của ả khựng lại, c/ắ/n c/h/ặ/t răng, cố sức nói tiếp:
"Kế sách này của Giả sinh, mấu chốt thi hành nằm ở hai chữ 'chúng kiến'..."
Giọng ả bỗng v/út cao thêm một bậc, tựa như muốn lấy âm lượng để át đi thứ gì đó.
Pụt...
Pụt pụt...
Bụng ả vẫn không ngừng sôi réo ầm ĩ.
Thái t/ử khẽ cau mày:
"Tạ tiểu thư, hay là nàng đi trước..."
Sắc mặt Tạ Đinh Lan thoắt cái trắng bệch như tờ giấy, giọng ả run rẩy kịch liệt:
"Thái phó... học sinh... học sinh cảm thấy thân thể không khỏe, kính xin... kính xin cho phép tạm lui ra ngoài một lát!"
Ả hốt hoảng cắm đầu tháo chạy ra ngoài.
Cả gian phòng học bỗng chìm vào yên ắng trong chớp mắt.
Tứ hoàng t/ử không nhịn được nữa, bật ra một tiếng cười khì.
Ngũ hoàng t/ử vội lấy cuốn sách che kín mặt, nhưng bờ vai lại run rẩy kịch liệt vì nín cười.
Thái t/ử vẫn giữ nguyên nét mặt không đổi, chỉ thu ánh mắt từ phía cánh cửa trở lại, đặt lên người Thái phó.
Ta đứng dậy, đoan trang hành lễ với Thái phó:
"Học sinh Tạ Uyển Nhi, xin được tiếp tục những lời còn dang dở của muội muội."
Vừa rồi Tạ Đinh Lan đã giảng giải xong chỗ tinh diệu trong sách luận của Giả Nghị. Những lời ấy vốn dĩ từ trong đầu ta mà ra, lặp lại thêm một lần cũng chẳng có chút ý nghĩa nào.
Bởi vậy, ta đổi sang một góc nhìn khác.
"Sách lược này của Giả sinh, ảo diệu ở hai chữ 'chúng kiến'."
Ta từ tốn mở lời: "Thế nhưng học sinh lại cho rằng, kế sách này có thể thi hành dưới thời Văn Đế, chứ vị tất đã dùng được vào thời Vũ Đế."
Đôi mày rậm đen nhánh của Thái t/ử hơi nhướng lên.
"Thời Văn Đế, tập đoàn công thần bám rễ sâu nơi triều đình, khi ấy các chư hầu vương quốc chiếm cứ hơn nửa giang sơn, nước Tề có bảy mươi hai thành, nước Ngô hơn năm mươi thành, nước Sở hơn bốn mươi thành. Giả sinh lấy kế sách 'lập nhiều chư hầu để giảm bớt thế lực' làm gốc, thực chất chính là phép nấu ếch trong nước ấm, triệt tiêu quyền hành của chư hầu vào hư vô. Sự tinh diệu của sách lược này không nằm ở chỗ tước đoạt, mà ở chỗ phân chia; không nằm ở chỗ cưỡng đoạt, mà ở chỗ hóa giải."
"Thế nhưng đến thời Vũ Đế, công thần khai quốc đã điêu tàn gần hết, chư hầu sau loạn Bảy nước cũng đã nguyên khí đại thương. Lúc bấy giờ thế cục thiên hạ đã đổi dời, việc Chủ Phụ Yển dâng Thôi Ân lệnh chẳng qua chỉ là thuận theo thời thế mà đổi tên kế sách của Giả sinh để tái thực thi. Cho nên học sinh cho rằng, nỗi bi kịch của Giả sinh không phải là kế sách không được dùng, mà là do sinh chẳng phùng thời."
Bàn tay đang vuốt râu của Thái phó chẳng biết đã ngừng lại từ lúc nào.
"Tạ đại tiểu thư, ngươi từng đọc qua «Diêm Thiết Luận»?"
"Học sinh chỉ mới đọc sơ lược."
"Thế còn «Sử Ký · Bình Chuẩn Thư»?"
"Từng lật xem qua vài lần."
"«Hán Thư · Thực Hóa Chí» thì sao?"
"Học sinh có đối chiếu cùng «Bình Chuẩn Thư» để nghiền ngẫm."
Thái phó bỗng quay sang nhìn Thái t/ử.
"Điện hạ thấy thế nào?"
Thái t/ử bèn cất lời hỏi ta:
"Tạ cô nương vừa nói Giả sinh nhìn xa trông rộng quá mức. Bổn cung muốn hỏi nhìn quá xa như vậy, rốt cuộc là phúc, hay là họa?"
"Câu hỏi này của Điện hạ, thần nữ không đáp được."
"Vì sao?"
"Bởi lẽ thần nữ sống chưa đủ lâu. Đợi đến khi thần nữ sống tới độ tuổi của Giả sinh năm ấy, e rằng mới thấu suốt được."
Đôi mắt phượng kiêu kỳ của Thái t/ử cuối cùng cũng cong lên ý cười.