04
Cái Tết này, ta không thể trái lòng mà nói rằng mình đã trôi qua rất vui vẻ.
Một cái Tết nhà tan cửa nát, cốt nhục chia lìa, sao có thể vui vẻ được?
Nhìn vẻ bình tĩnh và nụ cười mà Mã nãi nãi gắng gượng duy trì trên mặt, nghe hai đứa trẻ vô tình để lộ nỗi nhớ những tháng ngày xưa trong lời nói, lòng ta lúc nào cũng âm thầm buồn bã.
Thế nào gọi là cửa ải cuối năm?
Tình cảnh trước mắt chính là như vậy.
Chỉ là bất kể ban đêm có khóc cạn nước mắt thế nào, trời sáng rồi, cuộc sống vẫn phải tiếp tục như thường.
Chớp mắt đã đến mùng sáu tháng Giêng, cả nhà chúng ta lại bắt đầu một năm bận rộn.
Bà nội sửa y phục, làm mặt giày, khâu khâu vá vá cho chín người trong nhà; cha ta tranh thủ lúc chưa đến vụ xuân canh, vào núi đốn gỗ, đục đá, gánh đất; mẹ ta vừa trông Đông Bảo vừa lo liệu hai bữa cơm mỗi ngày; Thu Muội dẫn An Chi phụ trách cho gà con ăn; Chi An bắt đầu chuẩn bị cho những ngày sắp tới ở thư viện.
Còn ta lại phải gánh hàng lên trấn bán bánh vừng.
Về phần Mã nãi nãi—
Từ khi sinh ra, Mã nãi nãi đã là một vị thiên kim tiểu thư, mọi chuyện đều có nha hoàn bà t.ử hầu hạ, chưa từng tự tay làm gì. Vì vậy, bà thật sự chẳng biết làm gì cả, ngay cả việc may vá đơn giản nhất cũng không biết.
“Haiz, ta sống thành một lão phế vật rồi!”
Bà thường ngồi trên ụ đá trong sân, thở dài thườn thượt.
Ta ngồi xổm bên lò nướng bánh, vừa làm vừa cười tìm việc cho bà:
“Mã nãi nãi, người còn biết công thức món ăn nào vừa dễ làm vừa ngon không? Sang xuân, con muốn bán thêm vài món, để khách đổi khẩu vị, tiện thể kiếm thêm ít bạc.”
“Có chứ!”
Hai mắt Mã nãi nãi lập tức sáng lên:
“Mã nãi nãi của con những chuyện khác thì không được, nhưng nói đến chuyện ăn uống vẫn có chút bản lĩnh!”
Ta vội vàng gật đầu thật mạnh, lấy lòng:
“Đúng vậy, đúng vậy! Người chính là mỹ thực gia của thôn Đào Thủy mà! Vậy phiền người nghĩ giúp con vài món, ngày mai con sẽ thử làm.”
“Chuyện này có gì khó, cứ chờ đấy!”
Lời còn chưa dứt, Mã nãi nãi đã lập tức phấn chấn tinh thần, trở vào phòng viết công thức món ăn.
Trong tháng Giêng, người trên trấn ít ra ngoài nên việc buôn bán của ta không được tốt lắm, mỗi ngày chỉ miễn cưỡng kiếm được hai ba mươi văn tiền.
Nhưng cha ta lại làm việc vô cùng hăng say. Chưa đầy nửa tháng, gỗ tròn, đá và đất vàng đã chiếm hết nửa khoảng sân nhà ta.
Ta lén hỏi bà nội: “Cha con định làm gì vậy?”
Bà nội bĩu môi, nhưng khóe miệng lại cong lên:
“Con lừa bướng ấy không biết nghe ở đâu rằng nam hài và nữ hài qua bảy tuổi thì không thể ngủ chung một phòng nữa, nên đang định xây nhà đấy!”
“Xây nhà?”
Bà nội chỉ vào khoảng đất trống bên cạnh nhà:
“Ngay chỗ kia! Cha con muốn xây ba gian phòng cho ba bà cháu Mã nãi nãi ở.”
“Ồ, bạc có đủ không?”
“Đủ. Hai mươi lượng bạc lần trước, trừ tiền mua thịt khô, da cáo và những khoản lặt vặt khác thì còn mười một lượng. Cha con nói chờ hết tháng Giêng sẽ nhờ vài hán t.ử thân quen trong thôn đến giúp xây nhà. Nếu không phải tháng Giêng kiêng động thổ trong nhà, e rằng ngày mai ông ấy đã bắt đầu xây rồi.”
Ta cười: “Ôi chao, cha con bị sao vậy? Sao cứ như biến thành một người khác thế?”
Bà nội vừa tức vừa buồn cười, đưa tay véo mặt ta:
“Có ai nói cha mình như thế không?! Cha con ấy à, đầu óc tuy không được thông minh, nhưng lòng dạ không xấu.”
Ta: “…”
Bà nội! Có ai nói con trai mình như vậy không?!
Ngày mười sáu tháng Giêng, ta chính thức đưa Chi An bảy tuổi vào thư viện Cô Trúc.
Thư viện Cô Trúc là thư viện duy nhất ở trấn Đào Nguyên. Bề ngoài trông khá cũ kỹ, nhưng ở địa phương chúng ta lại có danh tiếng không nhỏ.
Từ thôn Đào Thủy đến trấn Đào Nguyên tổng cộng mười sáu dặm. Trong thôn có một vị Triệu đại thúc, mỗi sáng đều đ.á.n.h xe chở người lên trấn, tối lại chở về, cả đi lẫn về chỉ mất một văn tiền.
Nếu là phu xe trẻ tuổi, ta thật sự không dám để Chi An ngồi xe, nhưng nếu là Triệu đại thúc thì ta vô cùng yên tâm.
Bởi Triệu đại thúc đ.á.n.h xe bò chậm đến mức không thể chậm hơn. Ông vừa đ.á.n.h xe vừa nhặt phân, dọc đường bất kể là phân bò, phân lừa, phân ngựa hay phân la, ông đeo sọt phân sau lưng, tuyệt đối không bỏ sót thứ nào.
Đối với người nhà quê, phân là báu vật, không có thứ gì làm phân bón tốt hơn nó.
Chi An ngồi trên xe bò, còn ta gánh hàng đi bên cạnh. Đôi khi trên xe ít người, Triệu đại thúc sẽ cười hề hề chất phác, hất cằm về phía ta:
“Xuân Muội à, con cũng lên xe ngồi đi.”
Đều là người cùng làng cùng xóm, ta đương nhiên không từ chối, chỉ là mỗi lần đều lấy hai chiếc bánh vừng trong giỏ đưa cho Triệu đại thúc.
Triệu đại thúc sống không dễ dàng. Các con trai của ông sau khi thành thân đều đã phân gia, con dâu lại không ai chịu phụng dưỡng cha mẹ chồng sức khỏe không tốt. Không còn cách nào khác, Triệu đại thúc chỉ có thể lê đôi chân già yếu, dựa vào việc đ.á.n.h xe bò và nhặt phân để sống qua ngày.
Thật ra ta muốn để Chi An ở lại thư viện hơn, như vậy cũng không cần sáng đi tối về, bôn ba qua lại.
Nhưng Chi An tuổi còn nhỏ, lại có suy nghĩ của riêng mình.
“Đại tỷ tỷ, đệ muốn mỗi ngày học được gì thì về nhà dạy lại cho An Chi và Thu Muội.”
Thư viện Cô Trúc không nhận nữ đệ t.ử, nhà ta lại không mời nổi tiên sinh dạy học tại nhà. Tâm tư này của Chi An đúng là một công đôi việc.
An Chi và Thu Muội tuy là nữ hài, người đời cũng nói nữ t.ử không có tài mới là đức.
Nhưng ta nghĩ, những lời nhảm nhí ấy vẫn không nên tin thì hơn.