Tháng Chín đã qua, lũ thu bắt đầu dâng cao. Ven Ly Giang mưa lớn kéo dài mấy ngày liền, mực nước không ngừng dâng lên, nguy cơ vỡ đê tràn bờ đã hiện rõ.
Trị thủy là việc lâu dài. Triều đình đã trưng tập mười vạn dân phu cùng quân thủ thành các nơi, hiện nay hơn một nửa đều đang tập trung ở Kinh Lăng để nạo vét lòng sông. Đến mùa thu, các châu quận khác dọc Ly Giang đều thiếu nhân lực, lại không kịp chuẩn bị đối phó, khó tránh khỏi lúng túng. Chính vào lúc này, năng lực trị thủy của quan Thủ bị các châu mới thực sự được thể hiện. Phàm kẻ nào ngày thường để tâm đến an nguy của dân chúng, ắt đã sớm có sự chuẩn bị: hoặc chăm lo khơi thông lòng sông, hoặc dự trữ đầy đủ lương thảo t/h/u/ố/c men. Dù nước lũ dâng gấp, họ vẫn giữ được bình an trong địa hạt. Đặc biệt là Mạch Lăng, An Thanh vùng Quan Châu, nước lớn tràn qua mà bình yên vô sự, rõ ràng ngày thường đã dốc đủ công phu khơi thông lòng sông. Tống Duấn xem xong tấu sớ của Lưỡng Hà Đốc Đạo, liền hạ chỉ ban thưởng trọng hậu, từ bang chủ các bang cho đến Lưỡng Hà Đốc Đạo, đều được khen thưởng.
Nước lũ mùa thu dần rút, các bang bắt đầu chuẩn bị cho kỳ khảo hạch hương nghị năm năm một lần. Chế độ tuyển quan này bổ khuyết cho phép tuyển quan dựa vào phẩm cấp của con cháu thế gia, do Tư Lệ tại các thành trì địa phương chủ trì, tiến cử những người tài giỏi xuất thân hàn môn vào phẩm. Sau khi được định phẩm, họ cũng như con cháu thế gia, căn cứ vào phẩm cấp mà được bổ nhiệm chức quan.
Mạch Lăng, Quan Châu. Nhà của thủy lại Lục Đức Hải.
Ngoài cửa sổ mưa phùn rả rích mấy ngày liền. Đêm đã khuya, trong phòng ánh nến lay động.
Lục Đức Hải đọc lại lá thư trong tay, khẽ thở dài, đưa tờ giấy vào lửa đốt cháy.
Ánh nến bùng lên, soi sáng căn phòng chật hẹp cùng khuôn mặt đen gầy, tiều tụy vì phong sương của Lục Đức Hải.
Lá thư này đến từ hoàng thành, là chút hy vọng cuối cùng của hắn.
Hắn bị giáng chức về quê, liền làm một viên lại nhỏ ở nha môn phủ Mạch Lăng, chuyên coi việc trị thủy. Triều đình dốc sức trị thủy, liên tiếp ban xuống những đạo sắc lệnh thúc giục gấp gáp, truyền đến tận nơi nhỏ bé như Mạch Lăng, cũng chỉ là điều động viên lại, mỗi ngày đến bờ sông tuần tra. Hắn vốn là quan từ triều đình giáng xuống, ở vùng quê Mạch Lăng lại có tiếng là người hiền hậu, Thủ bị đối với hắn rất khách khí, cũng không phái việc gì, mặc hắn lĩnh không một phần bổng lộc. Năm đó trị thủy cứu tế dọc ven Ly Giang, hắn từng theo làm một phen dữ dội, đối với việc khơi thông lòng sông, nạo vét bùn cát, hắn cũng tích lũy được không ít kinh nghiệm. Sau khi nhậm chức dọc sông đi mấy vòng, liền nhìn ra lòng sông bùn cát ứ đọng, nếu không nạo vét, sang năm mùa thu nếu có mưa lớn, Mạch Lăng ắt gặp đại họa.
Hắn lập tức tìm đến Thủ bị, khẩn khoản xin đứng ra lo việc trị thủy. Năm đầu vừa qua một trận lũ, trong làng vô số dân lưu tán, lại có lượng lớn nhà mất ruộng, nhân lực không thiếu. Thủ bị vui vẻ mặc kệ, liền cấp một khoản tiền, giao hết cho hắn lo liệu.
Khi đó đang là mùa nước cạn, hắn liền tổ chức dân đinh, hăng hái bắt đầu nạo vét bùn đáy, mở rộng lòng sông. Ngờ đâu công trình làm được hơn nửa, đột nhiên truyền đến tin tức, triều đình muốn trưng dân đến Kinh Lăng đắp đê, ngay cả quân giữ các thành cũng điều đi. Bên đó trả công cao, lại do triều đình đứng ra bảo đảm, nghe nói ăn ở đều có sắp xếp, có thể làm ba năm năm. Sơ sơ tính toán, ba năm tích góp tiền công đủ mua hai mẫu ruộng tốt, mọi người lập tức hưởng ứng, bỏ việc trong tay mà đi, việc ở Mạch Lăng liền không ai làm.
Lòng sông mới thông một nửa, bùn đáy đào ra chất thành núi vẫn còn đống trong nước. Hắn muốn khóc mà không có nước mắt, từng nhà đến cầu xin, van nài hương dân trì hoãn một tháng, ít nhất dọn sạch lòng sông rồi hãy đi, không thì năm nay nếu có thủy triều lớn, đê đập không chịu nổi. Nhưng năm nay có thủy triều lớn hay không khó nói, lệnh triệu tập của triều đình gấp như lửa, bỏ lỡ cơ hội thì không còn nữa. Mọi người đều bãi công, thu dọn hành lý chuẩn bị đến Kinh Lăng. Bất đắc dĩ, hắn đành tìm đến Thủ bị, khẩn cầu phủ nha lấy danh nghĩa lao dịch, cưỡng ép giữ người lại.
Tin này vừa truyền ra, hắn lập tức thành súc sinh không bằng ch/ó lợn, ai ai cũng mắng c/h/ử/i. Mọi người hận hắn chặn đường tài lộc, xông vào nhà hắn đập phá một trận, lại vây phủ nha đòi tìm hắn tính sổ. Thủ bị sợ xảy ra án mạng, vội vàng bỏ ý định, khuyên hắn buông tay. Hắn nhìn bãi cạn đập hẹp chưa xong, đỉnh lũ vừa đến chính là địa ngục, sao có thể buông tay? Ngày hôm đó mọi người kéo nhau đến Kinh Lăng, một mình hắn vác xẻng sắt xách sọt tre ngược dòng mà đi, thề rằng dù chỉ một người, cũng phải dọn sạch bùn trong lòng sông.
Giữa bãi sông mênh m/ô/n/g, một mình hắn chẳng khác nào con kiến nhỏ nhoi. Bùn đáy chất cao như núi, hắn đã tính, mỗi ngày làm việc bảy tám canh giờ thì đến mùa nước lớn, có lẽ sẽ nạo vét được hơn nửa đoạn lòng sông. Hơn nửa cũng đủ rồi, đủ để bảo đảm nước đến sẽ đi theo lòng sông, không còn tràn lan vô bờ, phá hủy đê đập khó khăn lắm mới xây được. Một mình hắn làm vất vả, ăn ngủ đều trên đập, đầu tóc rối bù, trông chẳng khác nào một kẻ điên. Trẻ con trong làng không hiểu chuyện, liền đến xem kẻ điên, vây quanh hắn đùa nghịch.
Dần dà, có vài đứa trẻ bắt đầu giúp hắn làm việc. Hương dân tuy hận hắn từng cưỡng giữ đàn ông, nhưng cũng biết trị thủy khơi bùn là việc tốt cho mọi người, con nhà mình bằng lòng đi làm, người mẹ cũng không cản, còn đưa cơm trưa. Về sau, ngay cả người lớn khi rảnh rỗi, cũng vui vẻ đến giúp hắn xúc một xẻng bùn. Hắn mưa gió không nghỉ, ngày ngày khổ làm, có hôm nắng gắt, ngất xỉu trong bùn nước, được người ta khiêng về nhà nghỉ. Hắn buồn bực vì mình lỡ mất thời gian, hôm sau sớm tinh mơ đã đến bờ sông, lại thấy hàng ngàn hương dân.
Người già, trẻ nhỏ, phụ nữ. Đàn ông đều đến Kinh Lăng kiếm tiền rồi, còn lại những kẻ yếu già trẻ nhỏ, sáng sớm tụ tập trên đê đập, cầm xẻng sắt, đeo sọt, đợi hắn. Thủ bị cởi quan phục, nữ nhân xắn tay áo, ai nấy đều sẵn lòng cùng hắn liều mình chống chọi với dòng sông.
Hắn rưng rưng nước mắt. Ngày hôm đó, dường như trở lại thời khí phách phấn chấn, l/ồ/ng n/g/ự/c tràn đầy chí lớn dâng trào, chỉ mong bằng chút sức mọn của mình, góp phần đem lại thái bình cho muôn dân, khiến thiên t/ử được an lòng. Hắn dẫn mọi người làm mấy tháng, khơi thông lòng sông, đào bùn gia cố đê đập, cuối cùng, hắn cùng mọi người chỉnh đốn xong việc trị thủy trong địa phận Mạch Lăng. Đợi đến khi lũ thu lại đến, bãi cạn thành sông lớn, các nơi ven Ly Giang đều gặp tai họa, chỉ có nơi này yên ổn. Vì lòng sông thông suốt, ngay cả quận An Thanh thượng du cũng bảo vệ được. Tin tức báo lên triều đình, thiên t/ử quả nhiên khen thưởng, thánh dụ truyền khắp chín bang, điểm danh khen ngợi các thần t/ử trị lý có phương.
Ân thưởng của thiên t/ử, tất nhiên không đến lượt một viên lại nhỏ như hắn lĩnh. Ngay cả Thủ bị trong thành, cũng chỉ được cấp trên vài câu nói dịu dàng. Hắn sớm biết quan trường như vậy, lòng bình thản, không để tâm, Thủ bị lại bất bình thay hắn, trong kỳ khảo hạch hương nghị, báo tên hắn lên.
Năm đó hắn không biết hiểm ác quan trường, vì cứu tế, ép lương bức thương đắc tội không ít quý nhân, đối với thăng chức sớm đã c/h/ế/t tâm. Vốn tưởng tên mình nhiều lắm lên đến quận liền có người cản trở, ngờ đâu một đường thông suốt, lại trực tiếp qua được ải hương nghị này, gọi hắn vào bang khảo hạch kinh luân. Hắn đối với chính cục sớm đã thông hiểu, lại thực sự làm việc, bụng đầy mưu lược. Trong đám khảo hạch, nổi bật hẳn lên, đến lúc luận phẩm, các hạng mục đều đạt giáp đẳng, thành tích nổi bật hơn người.
Tài năng như vậy, ngay cả bang chủ cũng kinh động. Năm ấy, hắn từng tận lực cứu tế, cứu dân, bang chủ cũng có nghe nói, quý trọng tính tình cương trực, ngay thẳng của hắn, liền gọi đến mặt trao đổi cơ mật, hứa sẽ đích thân bảo cử, giúp hắn một tay. Có lý lịch đẹp, lại được ủng hộ nhân mạch hùng hậu, đến lúc này, hắn không khỏi nhiệt huyết lại dâng, lén ôm chí lớn hồng đồ. Bang chủ biết dã tâm hắn, nói cho hắn biết muốn vào triều phải bình được nhất phẩm, trước mắt khó nhất, là tìm một thế gia nhất phẩm bằng lòng ra phẩm khoán tiến cử.
Như loại khảo hạch vào phẩm này, cuối cùng quyết định phẩm cấp, thường không phải tài năng bản thân, mà là một tấm phẩm khoán của thế gia. Thế gia bình phẩm và hạ phẩm vui vẻ lôi kéo nhân tài, cầu một tấm phẩm khoán không khó, nhưng thế gia thượng phẩm thì khác. Đại tộc nhất phẩm căn bản không cần ngoại tính đầu nhập, nếu mạo nhiên ra khoán tiến cử, sau này xảy ra sơ suất gì, còn rơi vào lời ong tiếng ve. Vì thế tự quý lông cánh, rất ít khi phát phẩm khoán ra ngoài. Bang chủ bản thân chính là nhất phẩm, trầm ngâm cân nhắc các mối quan hệ trong nhà một lượt, cuối cùng mặt mày khó xử, nói cho hắn biết thực sự không dễ.
Lục Đức Hải năm đó ở Ngự Thư Phòng, cũng kết giao được mấy vị hảo hữu. Lúc này trong lòng vẫn ôm một tia hy vọng, liền cáo từ ra ngoài, quay đầu viết thư cho mấy vị hảo hữu cầu xin. Khổ đợi hơn mười ngày, hồi âm dần đến, có người uyển chuyển từ chối, có người im lặng không nói. Chỉ có một vị bằng hữu nói nhà mình không được, nhưng có thể hỏi thăm nhà khác, sẽ cố hết sức. Hắn ngóng trông, đem toàn bộ kỳ vọng đặt lên vị bằng hữu này, mãi đến ngày nộp sổ sách vẫn không thể định xuống. Hắn không có cách nào, liền khẩn cầu bang chủ thông dung, tự mình cầm sổ sách về Mạch Lăng trước, đợi hồi âm đến, kèm phẩm khoán lập tức gửi tới. Bang chủ khuyên hắn lấy bình phẩm nhập sĩ, hắn vẫn cố chấp, nhất quyết đặt cược vào vị bằng hữu ấy, nếu không được vào triều, thà về quê làm lại.
Hắn ngày ngày thấp thỏm, mỏi mòn chờ đợi gần nửa tháng, thư của bằng hữu mới chậm rãi đến. Dẫn khoán nhất phẩm là một miếng ngọc bài, cách phong thư là có thể sờ ra, thư của bằng hữu vừa cầm trong tay, hắn lập tức hiểu rằng hy vọng của mình e rằng đã tan thành mây khói.
Vị bằng hữu ấy quả thực đã tận lực chạy vạy giúp hắn. Nay không công mà về, có lẽ số phận hắn đã định như vậy.
Lục Đức Hải đốt thư của bằng hữu, lại đem thư từ qua lại mấy ngày nay với trong bang đều đốt sạch.
Ngoài cửa sổ tiếng mưa dần lớn, chân trời mơ hồ sấm rền, một tia chớp giáng xuống, trắng lóa ch/ói mắt, dọa Lục Đức Hải giật mình, mới phát hiện mình bất tri bất giác, tro giấy đã phủ kín mặt bàn, ngay cả khi nào cháy đến tay áo cũng không biết.
Hắn hoảng hốt nhảy dậy, dập tắt lửa thừa, lại đẩy cửa sổ ra, để hơi nước ẩm lạnh ngoài trời tràn vào. Cửa sổ vừa mở, liền thấy dưới cửa sổ đặt một gói nhỏ bọc lá chuối, mở ra bên trong là một nắm anh đào đỏ mọng, nửa ngâm trong nước mưa.
Hương dân đưa ít đặc sản đến nhà cho hắn ăn, đã là chuyện thường. Lục Đức Hải liền đứng bên cửa sổ, mặc cho mưa đêm phủ lên người, chậm rãi ăn hết nắm anh đào.
Thôi vậy. Hắn nhận mệnh.
Bạn vua như bạn hổ, hắn ở hoàng thành dốc hết tâm sức, trằn trọc phấn đấu, thánh thượng nổi trận lôi đình giáng xuống, chẳng phải vẫn tước đoạt nửa đời tâm huyết? Cuối cùng chỉ cho một câu đ/á/n/h giá khắc nghiệt, nói hắn một vật nhỏ bé, không thể chứa sông biển.
Không nhìn gian khó của hắn, không nhìn thành tích của hắn, không cho hắn thời gian, không cho hắn cơ hội. Thánh thượng nghiêm khắc ít ân, bản thân đã không đủ tài cán, hà tất còn phải dấn thân vào chốn quan trường hiểm ác?
Chi bằng ở lại Mạch Lăng. Nay hắn được tôn kính rộng rãi, ngay cả Thủ bị cũng nhường ba phần. Ở đây chăm chỉ cày cấy, cũng coi như một sự nghiệp.
Chỉ là ý khó bình.
Không cam tâm.
Hắn hận mình ôm chí lớn ngút trời, lại chẳng có nơi để thi triển.
Hắn thở dài, đang định đóng cửa sổ, lại đột nhiên sững sờ.
Trong màn mưa, hắn thấy nơi xa có một điểm sáng, đang với tốc độ cực nhanh lao về phía này. Nhà cửa quanh đó đều dựng bằng tre nứa, chẳng có gì che chắn t/ử tế, đứng bên cửa sổ, hắn nhìn rõ một người một ngựa đang phi nước đại trên đường.
Đột nhiên một tia sét, x/é to/ạc bầu trời đêm đen kịt. Thần quang bùng nổ, bóng hình kia ngược sáng lao nhanh, là trang phục đường dài mệt mỏi. Hắn đội mũ trùm lên đầu, nước mưa đổ xuống, liền b/ắ/n tung tóe quanh thân, vẽ ra một tầng ánh nước mờ sương. Con ngựa cao lớn dưới thân hắn, cơ bắp căng cứng, phi nước đại, mồ hôi ướt đẫm thân mình, hơi nóng bốc lên giữa màn mưa lạnh.
Lục Đức Hải sững sờ.
Người như vậy, ngựa như vậy, hắn nhận ra.
Đó là Nguyên vệ trước ngự bên cạnh thiên t/ử, người mang mật lệnh của hoàng đế, kẻ giữ lửa của chín bang.
Hắn ngẩn ngơ nhìn, mãi đến khi vị Nguyên vệ kia tung người xuống ngựa, vào cửa lớn mới hiểu ra, vội vàng ra đón. Trong mưa lớn vị Nguyên vệ trước ngự kia ngay cả nhà cũng không vào, đứng dưới hiên, hắn lấy từ trong n/g/ự/c áo ra một chiếc hộp gỗ đen, hai tay dâng lên giao cho hắn, áy náy nói: "Suốt thời gian qua, ta vẫn bận thu xếp mọi việc, khiến việc đưa đến chậm trễ. Mong ngài thứ lỗi."
Lục Đức Hải vội vàng quỳ xuống, nhận lấy hộp. Lòng hắn rối bời, không biết bản thân bây giờ như vậy, còn có tư cách gì phụng mật chỉ. Đợi Nguyên vệ trước ngự đi rồi, hắn lập tức mở hộp.
Mật chỉ đế vương, xưa nay là một cuộn trục. Đèn dưới hiên lờ mờ, hắn liếc nhìn, lại thấy là một cái hộp rỗng, lập tức hoảng, lật hộp lại, chỉ nghe "đang" một tiếng giòn vang, có thứ gì rơi xuống đất. Hắn vội vàng nhặt lên, ghé đến đèn xem.
Là một tấm dẫn khoán nhất phẩm.
Lục Đức Hải sững người. Nhất thời hoảng hốt không chỗ dung thân, như vừa chịu một đòn nặng nề, hắn không sao hoàn hồn. Hắn cầm miếng ngọc bài lạnh buốt, trong đầu trống rỗng, cảm thấy mình như đang trong mơ.
Đột nhiên lại một tia chớp, chiếu sáng bốn phía thông suốt. Tiếp đó một tiếng sấm lớn cuồn cuộn lăn qua, vang dội trời đất.
Mưa lớn như trút. Hắn lòng chấn động dữ dội, nhớ lại lời thánh thượng từng nói với hắn.
"Một vật nhỏ bé, không thể chứa sông biển. Ngươi nếu giấu đại hiền năng, ắt có lúc khuông phụ."
Giọng nói ấy trang nghiêm vĩ ngạn, liên tục vang vọng trong tâm trí hắn. Lục Đức Hải đột nhiên tỉnh ngộ, khoảnh khắc như bị rút hết sức lực toàn thân, chậm rãi ngồi sụp xuống đất. Hắn run rẩy, nắm c/h/ặ/t ngọc bài đưa đến bên môi, điên cuồng c/ắ/n.
"Ngươi nếu giấu đại hiền năng, ắt có lúc khuông phụ."
Lời thánh thượng thực sự muốn nói với hắn, hóa ra ở đây.
Hắn lại chỉ nhớ nửa câu đầu, và ngày ngày vì thế mà ảm đạm thương tâm.
Thiên t/ử ngồi nghiêm trong thâm cung, chính sự bận rộn biết bao, dù tay mắt thông trời, lấy đâu ra nhàn rỗi để đoái hoài một kẻ nhỏ bé như hắn? Câu nói kia, hắn chỉ cho là nói suông, trong lòng không tin.
Thiên đạo sáng láng, sao lại không tin!
Lục Đức Hải hai tay run rẩy, đem miếng ngọc bài lạnh buốt kia siết c/h/ặ/t vào n/g/ự/c, đột nhiên nhớ ra lời vị Nguyên vệ trước ngự vừa nói.
"Suốt thời gian qua, ta vẫn bận thu xếp mọi việc, khiến việc đưa đến chậm trễ."
Phải rồi. Trách sao lại thuận lợi như vậy. Từ khi khảo hạch được báo lên, đối với người khác, mỗi bước đều là ải. Riêng hắn lại thuận thuận lợi lợi, một chút sóng gió cũng không có.
Từ khi thi khoa cử vào điện Kim Loan, hắn liền thuận. Cực thuận.
Vừa được thụ quan, liền ban Ngự Thư Phòng hành tẩu, có cơ hội tiếp xúc chính sự. Vừa làm Tham Chính chưa được hai ngày, quê nhà phát nước, hắn thuận lý thành chương được phái ra ngoài. Việc khó làm, thánh thượng liền trao binh quyền cho hắn. Vừa lập được chút công lao, con đường thăng tiến đã lập tức rộng mở. Kinh lược đốc sự và Khu Mật Viện tranh chấp, lẫn nhau tố cáo liên lụy vô số, hắn lại đúng lúc manh nha vừa hiện liền bị đày đi xa. Nay chính cục ổn định, trị thủy vừa có chút công lao, con đường vào triều lại trải sẵn trước mắt.
Hắn cứ ngỡ mình thật sự tài cán hơn người, không ngờ thánh thượng một đường hộ trì.
Thấy hắn khó khăn, liền kéo một tay. Thấy hắn sinh lòng kiêu ngạo, liền kịp thời gõ cho hắn một hồi cảnh tỉnh. Thấy hắn lực bất tòng tâm, khó ứng phó, liền phái về quê, cho thời gian để hắn tích lũy lại. Ân cần đến thế, thấu hiểu đến thế. Hắn vẫn cho rằng thánh thượng ở nơi cao xa, bản thân khó lòng chạm tới, liền không tin bản thân xa tận Mạch Lăng lại có thánh quyến chiếu cố.
Thiên t/ử đại đức, nuôi dưỡng vạn dân, như mặt trời mặt trăng trên không, chỗ nào không nhận ân huệ? Sao hắn lại không tin!
Lục Đức Hải thất thần lạc phách, hướng về phía hoàng thành, chậm rãi bước vào mưa lớn.
Mưa lớn như roi, quất mạnh lên người hắn, rửa sạch ô trọc thế gian, mang đến một trận nóng rát, run rẩy sảng khoái. Hắn càng đi càng nhanh, trên con đường lớn kia thỏa thích chạy, mưa xối xả trùm kín đầu mặt, khiến hắn không sao mở mắt, gần như nghẹt thở. Hắn chạy về phía hoàng thành, bằng lòng cứ như vậy không màng thân mình, dốc toàn lực bôn phó. Chạy dọc con đường lớn dẫn về hoàng thành, hắn đến bên bờ sông, sóng sông cuồn cuộn, tiếng triều như núi. Trong mưa lớn hắn dang hai tay, ngửa nhìn trời đêm, thấy sấm sét lại nổi, chớp giật x/é to/ạc bầu trời đêm. Hắn nhớ lại thời gian mình cầm binh quyền, một tiếng hô trăm ứng cứu vạn dân đắc ý, cũng nhớ lại ngày mình bị tước quan chức, chật vật ra khỏi cung. Hắn gào thét khản cổ, hô lớn một tiếng "Bệ hạ", liền quỳ sụp trong mưa khóc òa.
Quả nhiên lôi đình mưa móc, đều là ân vua!