3
Tây viện không hề hoang tàn đổ nát như ta tưởng tượng.
Mái hiên được sửa sang ngay ngắn, trong sân trồng vài cây lựu. Trong phòng chính bày đầy những chiếc rương gỗ, chiếc nào chiếc nấy đều được khóa kỹ.
Cô tổ mẫu ném cho ta một xâu chìa khóa.
“Sắp xếp theo năm đi.”
Ta mở chiếc rương đầu tiên ra, bên trong toàn là những sổ sách bằng giấy đã ngả sang màu vàng ố.
Mỗi trang đều viết tên người.
Ta lật xem vài tờ.
“Những người này là ai vậy ạ?”
“Kỳ Tuế Nữ của các đời trước.”
Ngón tay ta khựng lại.
Cô tổ mẫu đã ngồi xuống bên cửa sổ, cúi đầu bóc quả óc ch.ó.
Ta tiếp tục lật về phía sau.
Trên giấy ngoài họ tên và ngày tháng năm sinh, còn ghi chép rõ số tuổi khi vào viện, chế độ ăn uống mỗi ngày và những thay đổi của cơ thể.
Có cô gái bắt đầu bị rụng tóc vào năm thứ hai.
Có người không thể đứng vững được nữa.
Còn có một cô bé mười hai tuổi, trong thời kỳ giữ tĩnh lặng đã tự c.ắ.n bị thương chính mình, chỉ vì mong được đưa ra khỏi Thừa Chỉ Viện.
Trang cuối cùng viết: Thất lễ, gia tộc đón về.
Bên cạnh có thêm một hàng chữ nhỏ.
Về phủ ba ngày thì qua đời.
Ta khép cuốn sổ lại.
“Tại sao những chuyện này lại không có ai biết đến ạ?”
Cô tổ mẫu đặt quả óc ch.ó xuống.
“Bởi vì bá tánh chỉ muốn biết mùa màng năm nay có tốt hay không. Các thế gia chỉ để ý xem có nhận được phong thưởng hay không. Còn những cô gái trong viện phải chịu đựng đau khổ thế nào, chẳng có ai muốn nghe cả.”
Ta nhìn bà.
“Người cũng từng làm Kỳ Tuế Nữ sao?”
Bà không trả lời.
Ta chú ý thấy lúc đi lại, chân phải của bà có chút không được linh hoạt.
Kiếp trước khi ta ở trong Thừa Chỉ Viện, đầu gối cũng từng có một thời gian dài không thể co duỗi được.
Tế quan nói, đó là do lòng ta chưa đủ thành kính.
Cô tổ mẫu nhặt một miếng nhân quả óc ch.ó, thong thả ăn.
“Từ ngày mai, ngày nào cháu cũng qua đây.”
“Vẫn là thu dọn rương cũ ạ?”
“Ăn cơm trước đã.”
Ta nghe không hiểu.
Bà ngước mắt lên nói: “Cháu gầy quá. Cơm nước nhà họ Cố không nuôi sống nổi người, chỗ của ta thì có thể.”
Ngày hôm sau, ta đến Tây viện.
Trên bàn bày một bát cháo nóng hổi, hai đĩa thức ăn thanh đạm, còn có bánh bao thịt vừa mới hấp chín.
Ta ngồi im không động đũa.
Cô tổ mẫu nhíu mày: “Muốn ta đút cho ăn à?”
Ta cầm bánh bao lên c.ắ.n một miếng.
Lúc này bà mới lộ vẻ hài lòng.
Suốt nửa năm tiếp theo, ngày nào ta cũng ăn bữa sáng ở Tây viện.
Ăn xong thì đi sắp xếp những cuốn sổ cũ.
Cô tổ mẫu không dạy ta cầm kỳ thi họa, cũng chẳng hỏi ta sau này muốn gả cho người như thế nào.
Bà chỉ yêu cầu ta phải đọc thật rõ ràng từng cái tên một.
Khi đọc đến tên của những cô gái đã khuất, bà sẽ bảo ta dừng lại, rồi đọc lại một lần nữa.
“Đã sống trên đời một phen, tổng phải có người nhớ rõ bọn họ tên là gì chứ.”
4
Khi tỷ tỷ vào viện được ba tháng, Cố gia đón nhận đợt ban thưởng đầu tiên.
Gấm vóc, đồ vàng, còn có một tấm hoành phi ngự ban.
Phụ thân bày tiệc linh đình ở sảnh chính suốt ba ngày liền.
Bác khách không ngớt lời khen ngợi tỷ tỷ.
Có người nói Cố gia dạy dỗ con cái có phương pháp.
Có người cung kính gọi tỷ tỷ từ trước là quý nữ phúc trạch thâm hậu.
Mẫu thân nghe vậy thì mặt mày rạng rỡ.
Vào ngày mùng một được đến thăm nuôi, bà mang theo những bộ xiêm y và trang sức mới may đến Thừa Chỉ Viện.
Nhưng tất cả đều bị chặn lại ngoài cửa.
Tế quan nói, Kỳ Tuế Nữ không được chạm vào những vật xa xỉ.
Lúc mẫu thân trở về vẫn luôn nói đỡ cho họ.
“Đây là quy củ, Châu nhi đã vào trong đó thì nên giữ cho thật thanh tịnh.”
Ta hỏi bà: “Tỷ tỷ có gầy đi không ạ?”
Mẫu thân ngẩn người ra một lúc.
“Hình như là có gầy đi một chút.”
“Tỷ ấy có nói gì không ạ?”
“Tế quan cứ luôn đứng ngay bên cạnh, nó thì nói được cái gì chứ?”
Ta không hỏi thêm nữa.
Đêm hôm đó, tỷ tỷ nhờ người lén gửi cho ta một mảnh giấy nhỏ.
Trên đó chỉ có một câu duy nhất.
Đừng đắc ý, ta chịu đựng được.
Ta đưa mảnh giấy cho cô tổ mẫu.
Bà xem xong liền ném thẳng vào chậu than.
“Nó đang ganh đua với cháu đấy.”
“Cháu biết ạ.”
“Cháu có muốn cứu nó không?”
Ta im lặng một hồi.
“Cháu từng khuyên tỷ ấy rồi.”
Cô tổ mẫu nhìn mảnh giấy đang cháy trong lửa, thần sắc bình thản.
“Kẻ cứng đầu khuyên không tỉnh, thì cũng không thể giương mắt nhìn nó đi vào cõi c.h.ế.t.”
“Kiếp trước tỷ ấy từng g.i.ế.c cháu.”
Đây là lần đầu tiên ta nói ra chuyện trọng sinh.
Cô tổ mẫu không hề kinh ngạc, cũng chẳng truy hỏi thêm.
Bà chỉ ngước mắt lên.
“Cho nên sao?”
Ta siết c.h.ặ.t ống tay áo.
“Cháu không muốn cứu tỷ ấy.”
Khi nói ra câu này, cõi lòng ta ngược lại lại nhẹ nhõm đi phần nào.
Cô tổ mẫu gật đầu.
“Vậy thì tạm thời không cứu.”
Ta không ngờ bà lại trả lời như vậy.
Bà tự rót cho mình một chén trà.
“Cháu không nợ nó. Đợi đến ngày nào cháu muốn làm thì hãy làm. Nếu cứ luôn không muốn, cũng không cần phải miễn cưỡng bản thân.”
Ta lý nhí hỏi: “Người không bảo cháu là kẻ lòng dạ độc ác sao?”
“Kẻ lòng dạ độc ác sẽ không vì chuyện này mà trằn trọc mất ngủ.”
Bà nhìn thẳng vào mắt ta.
“Phải tự vớt mình lên khỏi mặt nước trước, mới có tư cách nghĩ đến chuyện cứu người trên bờ.”
Ta cúi đầu xuống.
Đêm hôm đó, lần đầu tiên ta không nằm mơ thấy hồ băng lạnh giá nữa.
5
Mùa xuân năm thứ hai, Thượng Kinh đổ mưa liền tù tì suốt nửa tháng trời.
Mấy ngôi nhà của bá tánh ở phía nam thành bị ngập nước.
Người dân bắt đầu bàn tán xôn xao, bảo rằng lòng thành của Kỳ Tuế Nữ chưa đủ thâm sâu.
Cố gia hoảng hốt.
Phụ thân dẫn theo tộc nhân vội vã chạy đến Thừa Chỉ Viện, yêu cầu tỷ tỷ phải tăng kỳ hạn cầu nguyện thêm bảy ngày.