Khi bản báo cáo của Kinh Triệu Doãn được đưa vào cung, Tiêu Chấp vừa mới phê xong cuốn tấu chương thứ mười một.
Nội thị đặt phong thư lên góc bàn, hắn mở ra xem, liếc mắt đọc lướt một lượt.
Thẩm Yến Thanh, mười bảy tuổi, tam công t.ử của phủ Thừa tướng, si ngốc, đêm mùng ba tháng chín trèo tường sau bỏ đi, tự xưng là đi bắt dế, chạy về phía đông, không bắt được, sau đó tự mình quay về.
Tiêu Chấp đặt tờ giấy lên mặt bàn, ngón tay đè lên góc giấy, không buông ra.
Trèo tường sau. Chạy về phía đông.
Đêm mùng ba tháng chín.
Thời gian con mèo xuất hiện. Hướng con mèo đến.
Phía đông.
Hắn cầm miếng đệm mềm kia lên — mặt lụa, lông mèo đã sớm không còn, nhưng vết hằn vẫn còn — nhéo nhéo, đặt xuống.
“Người đâu.”
Nội thị cúi người.
“Đêm mùng ba tháng chín, quanh tòa nhà phía đông hoàng thành, có ai nhìn thấy một thiếu niên si ngốc đi qua không?”
“… Bẩm bệ hạ, thị vệ trực đêm đó nói, đầu đông ngõ hẻm có một bóng người lướt qua, không nhìn rõ là người lớn hay trẻ con, cũng không nhìn rõ mặt, chỉ thấy mặc một thân y phục màu nhạt, đi về phía tây — sau đó thì nhìn thấy mèo.”
Đi về phía tây.
Mèo đến từ phía đông.
Bóng người đó đến từ phía đông.
Cùng một ngõ hẻm, cùng một hướng, cùng một giờ khắc.
Ngón tay Tiêu Chấp gõ nhẹ lên mép bàn một cái.
“Hình vẽ của Thẩm Yến Thanh, có không?”
“Phủ Thừa tướng chưa từng vẽ hình cho tam công t.ử — thứ t.ử si ngốc, không vào gia phả, không vẽ hình.”
“Đi vẽ một bức.”
“… Bệ hạ, vẽ thế nào?”
“Tìm một họa sư, đến biệt viện phủ Thừa tướng, nói là vẽ chân dung lưu niệm cho tam công t.ử, phu nhân ở chính viện sẽ không ngăn cản.”
Mi mắt nội thị giật một cái, không dám hỏi thêm.
“… Vâng.”
Hình vẽ được đưa vào cung là ba ngày sau.
Họa sư là một người lão luyện, được sự ngầm đồng ý của phu nhân chính viện mà vào biệt viện, nói muốn vẽ một bức hình cho tam công t.ử để lưu niệm. Thẩm Yến Thanh ngồi xổm trong sân nhìn kiến, Phúc Thuận kéo hắn dậy, ấn xuống ghế ngồi gần một canh giờ.
Hắn không chịu ngồi yên. Lúc thì nghiêng đầu, lúc thì cúi đầu, lúc thì đưa tay với tới chén trà trên bàn, họa sư bảo hắn nhìn bên này hắn nhìn bên kia, họa sư bảo hắn đừng động hắn lại động, họa sư lau mồ hôi trên trán ba lần.
Bức hình cuối cùng ra đời méo mó — ngũ quan thì đầy đủ, nhưng ánh mắt tán loạn, khóe miệng hơi hé mở, tóc chỉ dùng một cây trâm gỗ cài qua loa, vài sợi tóc vụn rủ bên tai, cả người nhìn ngốc nghếch, như chưa tỉnh ngủ.
Tiêu Chấp nhìn bức họa hồi lâu.
Mười bảy tuổi. Gầy. Cằm nhọn. Mắt không lớn, nhưng dáng đẹp, đuôi mắt hơi rũ xuống, không cười cũng như đang cười. Môi mỏng, khóe miệng có một đường cong nhàn nhạt, như trời sinh đã mang chút ý cười — hoặc chỉ là không có sức mím c.h.ặ.t.
Hắn lật mặt sau bức hình xem.
Ghi chú của họa sư: mặt trắng, thân cao hơn sáu thước, thể trạng hơi gầy, đốt thứ hai ngón trỏ tay trái có một vết sẹo cũ.
Tiêu Chấp cầm bức hình soi ánh cửa sổ nhìn lại một lần.
Đôi mắt đó.
Tán loạn, trống rỗng, nhưng —
Hắn nhớ đến đôi mắt màu hổ phách của con mèo kia.
Tròn tròn, đồng t.ử co thành sợi chỉ, dưới ánh trăng sáng như lưu ly.
Không giống.
Hoàn toàn không giống.
Một người, một mèo, sao có thể là một được?
Tiêu Chấp úp bức hình xuống mặt bàn.
“Đi tra vết sẹo trên ngón trỏ tay trái của Thẩm Yến Thanh, từ đâu mà có.”
“… Vâng.”
Thẩm Yến Thanh phát hiện có gì đó không đúng là vào ngày thứ hai sau khi hình vẽ hoàn thành.
Không phải chuyện hình vẽ — hắn không biết hình vẽ đã vào cung. Mà là biệt viện có một gương mặt lạ.
Không phải người của chính viện, không phải người của quan phủ, mà là một người đàn ông trung niên mặc áo vải xám, đeo hòm t.h.u.ố.c, nói là đại phu phu nhân mời, đến khám thân thể cho tam công t.ử.
“Ta khỏe mà, khám gì chứ.” Thẩm Yến Thanh ngồi xổm trên ngưỡng cửa, không chịu đứng dậy.
“Tam công t.ử, phu nhân có lòng tốt, ngài cả ngày ở biệt viện, gió thổi nắng chiếu, để đại phu khám một chút, phu nhân cũng yên tâm.” Thúy Lũ đứng bên cạnh cười hì hì, lần này không vào tiền sảnh, đứng ở cổng sân chờ.
“Không khám.”
“Tam công t.ử —”
Phúc Thuận ở phía sau kéo hắn: “Tam công t.ử, để đại phu khám một cái đi, chỉ bắt mạch thôi, không đau.”
Thẩm Yến Thanh bị kéo lôi ấn xuống ghế ngồi, đưa tay ra. Đại phu đặt ngón tay lên mạch hắn, ba ngón tay ấn lên cổ tay, ấn một lúc, lại đổi tay kia.
Ấn rất lâu.
Thẩm Yến Thanh nghiêng đầu nhìn ông ta: “Ta sắp c.h.ế.t rồi phải không?”
Tay đại phu khựng lại một cái, khóe miệng giật giật: “… Tam công t.ử nói đùa, mạch tượng bình ổn, chỉ là khí huyết hơi hư, kê một thang t.h.u.ố.c bổ điều dưỡng là được.”
“Ồ.”
Đại phu lại xem tay hắn — ngón trỏ tay trái, đốt thứ hai, vết sẹo đó, để lại từ năm xưa, màu nhạt hơn da xung quanh một chút, một đường mảnh.
“Vết sẹo này —”
“Va đấy.” Thẩm Yến Thanh rụt tay về, “Hồi nhỏ va đấy.”
“… Ồ.”
Đại phu không hỏi thêm, kê phương t.h.u.ố.c, cáo từ rời đi.
Thúy Lũ tiễn ra, quay về nói với Phúc Thuận hai câu, rồi cũng đi.
Thẩm Yến Thanh ngồi trên ghế, cúi đầu nhìn vết sẹo trên ngón trỏ tay trái mình.
Không phải va.
Là năm hắn lên năm, lần đầu hắn biến thành mèo, không biết biến về thế nào, ngồi xổm trên tường suốt một đêm, lúc trời gần sáng hoảng lên, từ trên tường nhảy xuống, nhảy không vững, tay chống xuống đất, đá sỏi cứa. Lúc đó còn không biết khống chế, biến về xong vết thương vẫn còn, để lại sẹo.
Hắn sờ vết sẹo đó, thô ráp, cứng.
Tiêu Chấp nhận được báo cáo của đại phu là vào chiều tối cùng ngày.
“Đốt thứ hai ngón trỏ tay trái có vết sẹo cũ, nghe nói là do va chạm thời thơ ấu, mạch tượng bình ổn, khí huyết hơi hư, nhưng không có gì đáng ngại — nguyên văn lời đại phu là ‘đứa bé này tiên thiên bất túc, nuôi dưỡng thô sơ, không ngốc cũng sắp ngốc’.”
Tiên thiên bất túc.
Nuôi dưỡng thô sơ.
Không ngốc cũng sắp ngốc.
Tiêu Chấp đặt báo cáo xuống, cầm bức hình lên nhìn lại một lần.
Đôi mắt tán loạn đó.
Đường cong khóe miệng đó.
Cây trâm gỗ cài qua loa ấy.
Hắn bỗng nhớ đến nhiệt độ nóng bỏng nơi vành tai con mèo kia khi cọ vào lòng bàn tay hắn.
Không thể nào.
Hắn đặt bức hình xuống.
Nhưng đêm hôm đó hắn ngủ không ngon.
Không phải mất ngủ — hắn ít khi mất ngủ, buồn ngủ thì ngủ, không kén chỗ. Mà là sau khi nhắm mắt, cục trắng nhỏ trên cổ tay lại quay về, tiếng ngáy nhỏ xíu, ch.óp tai hồng hồng, cọ vào lòng bàn tay hắn một cái rồi lại rụt về.
Hắn mở mắt, nhìn mặt bàn trống không.
Không có gì cả.
Bước ngoặt xuất hiện vào bảy ngày sau.
Tiêu Chấp đi tế tổ ở Thái Miếu, trên đường hồi cung, đoàn xe đi qua con phố phía đông hoàng thành. Hắn ngồi trong xe ngựa, vén nửa rèm cho thoáng, khóe mắt lướt qua đầu ngõ —
Một thiếu niên mặc bào nguyệt bạch ngồi xổm dưới chân tường, đang dùng cành cây chọc ổ kiến.
Không phải nhìn, mà là chọc. Đầu cành chọc vào miệng ổ kiến, kiến ùn ùn tràn ra, hắn nghiêng đầu nhìn, nhìn một lúc lại đổi sang ổ khác chọc, vui không biết chán.
Xe ngựa của Tiêu Chấp chậm lại một nhịp.
Hắn nhìn thấy thiếu niên kia ngẩng đầu lên, ánh nắng đổ lên mặt — cằm nhọn, tóc vụn rủ bên tai, khóe miệng hơi hé mở, ánh mắt tán loạn, nhưng khi chọc kiến ngón tay rất linh hoạt, đầu cành chọc vừa chuẩn vừa nhẹ, không chọc c.h.ế.t một con kiến nào.
Là người trong bức hình đó.
Thẩm Yến Thanh.
Tiêu Chấp buông rèm xuống.
“Đi chậm một chút.” Hắn nói.
Xe ngựa chậm lại, đi thêm nửa con phố mới trở về tốc độ bình thường.
Tiêu Chấp dựa vào vách xe, nhắm mắt.
Dáng vẻ thằng ngốc đó chọc kiến —
Không giống lời đồn.
Một kẻ thật sự ngu độn đến mức ấy, liệu có thể khống chế đầu cành chuẩn xác như vậy?
Đôi tay đó, linh hoạt lắm.
Lần triệu kiến thứ hai là ba ngày sau.
Lần này không phải Kinh Triệu Doãn truyền, mà là trong cung trực tiếp hạ thiếp — tiệc ngắm hoa có ghế bồi, tam công t.ử phủ Thừa tướng đã đến tuổi, cũng nên ra ngoài giao du. Phu nhân chính viện nhận được thiếp thì ngẩn người hồi lâu, không biết bệ hạ sao đột nhiên nhớ đến người này, nhưng vẫn vội sai người đến biệt viện truyền lời.
Thẩm Yến Thanh ngồi xổm trong sân nghe Phúc Thuận nói xong, cành cây vẫn cầm trong tay.
“Tiệc ngắm hoa?”
“Vâng, trong cung hạ thiếp, nói để tam công t.ử vào cung dự tiệc, ngày kia.”
“Không đi.”
“Tam công t.ử — lần này không phải truyền, là thưởng, là ân điển, phu nhân chính viện đích thân dặn dò, ngài mà không đi, nô tài —”
“Không đi.”
Phúc Thuận sốt ruột xoay vòng, cuối cùng Thúy Lũ đến, mang theo một bộ y phục mới — màu ngó sen, vải còn tốt hơn bộ nguyệt bạch lần trước, ám tú hoa văn dây leo, bên hông thắt một dải cung thao đồng màu.
“Phu nhân nói rồi, tam công t.ử mà chịu đi, bộ y phục này thưởng cho ngài.” Thúy Lũ cười hì hì, “Không đi cũng được, y phục thu về, lần sau có ân điển thế này nữa thì không còn đâu.”
Thẩm Yến Thanh nhìn y phục, lại nhìn Thúy Lũ.
“… Đi.”
Tiệc ngắm hoa được đặt ở Lưu Bôi Đình phía tây Ngự Hoa Viên.
Thẩm Yến Thanh đến thì đã muộn — không phải cố ý muộn, mà là Phúc Thuận mặc y phục cho hắn mất nửa canh giờ, thắt lưng buộc ba lần mới đúng, quan cài đầu đội lệch hai lần, cuối cùng Thúy Lũ chạy đến tự tay sửa cho hắn.
Hắn bước vào Lưu Bôi Đình thì trong đình đã ngồi bảy tám người. Đều là công t.ử tiểu thư các nhà, ăn mặc rực rỡ, nói chuyện văn vẻ, thấy hắn vào, ánh mắt đồng loạt đổ lại.
Thẩm Yến Thanh đứng ở cửa, nắm ống tay áo, chân bước vào một bước, lại rụt về.
“Vào đi chứ.” Một cô nương áo hồng cười vẫy tay, “Thẩm tam công t.ử phải không? Ngồi đây.”
Hắn chậm rãi nhích qua, ngồi xuống chỗ sát mép đình nhất, chỉ ngồi ghé nửa bên ghế.
Trước mặt bày chén trà và đĩa trái cây, hắn không động.
Người bên cạnh bắt đầu nói chuyện, nói gì hắn không nghe rõ — không phải không nghe rõ, mà là không muốn nghe. Những lời đó văn vẻ, nào là “thu cúc” “nhã tập” “tân phú”, hắn không tiếp được một chữ. Hắn cúi đầu nhìn lá trà trong chén nổi lên rồi chìm xuống, nổi lên rồi chìm xuống.
Rồi hắn ngửi thấy.
Mùi tùng tuyết.
Rất nhạt, rất nhạt, lẫn trong mùi hoa quế và mùi trà, nhưng hắn vẫn ngửi thấy.
Lưng Thẩm Yến Thanh cứng lại một cái.
Hắn từ từ ngẩng đầu, ánh mắt quét qua người trong đình —
Không có.
Người đó không có ở đây.
Mùi tùng tuyết từ phía bên kia đình bay đến, nhưng bên ấy đều là nữ quyến, hắn không tiện nhìn kỹ.
Thẩm Yến Thanh thu ánh mắt về, cúi đầu tiếp tục nhìn lá trà.
“Thẩm tam công t.ử,” cô nương áo hồng lại mở miệng, “Nghe nói ngài bình thường thích đọc sách lắm? Đọc sách gì vậy?”
Thẩm Yến Thanh ngẩng đầu nhìn nàng một cái.
“… Phổ dế.”
Trong đình im lặng một thoáng.
Nụ cười của cô nương áo hồng cứng lại trên mặt.
Một thiếu niên áo xanh bên cạnh “phụt” cười một tiếng, vội vàng che miệng.
Thẩm Yến Thanh nghiêng đầu, ánh mắt trống rỗng: “Có gì buồn cười sao?”
Thiếu niên áo xanh đỏ mặt, lắc đầu.
Cô nương áo hồng gượng cười: “Là… khá thú vị.”
Thẩm Yến Thanh cúi đầu tiếp tục nhìn lá trà.
Hắn không biết là, sau giả sơn đối diện Lưu Bôi Đình, Tiêu Chấp đứng trong khe đá, tay cầm chén trà, nhìn thiếu niên mặc bào màu ngó sen trong đình.
Đôi tay đó.
Khi cầm chén trà, ngón cái và ngón trỏ kẹp lấy mép chén, kẹp rất vững, không rơi một giọt.
Không giống tay của kẻ ngốc.
Tay kẻ ngốc là nắm, là chộp, là vung loạn. Đôi tay đó cầm chén trà — thong dong, thả lỏng, như đã làm ngàn lần.
Tiêu Chấp uống một ngụm trà.
“Thú vị.”
Lần triệu kiến thứ ba đến còn nhanh hơn.
Năm ngày sau tiệc ngắm hoa, trong cung lại có người đến — lần này không phải thiếp, mà là khẩu dụ, nói bệ hạ mới được mấy chậu thu lan hiếm, mời tam công t.ử vào cung ngắm lan.
Thẩm Yến Thanh ngồi xổm trong sân nghe xong, cành cây vẫn cầm trong tay.
“Ngắm lan?”
“Vâng.” Nội thị cười hì hì, “Bệ hạ nói, tam công t.ử lần trước ở tiệc ngắm hoa nói về dế rất hay, lần này mời tam công t.ử xem lan.”
Thẩm Yến Thanh nhìn nội thị một cái.
“… Ta không biết xem lan.”
“Bệ hạ nói, tam công t.ử lần trước nói đọc phổ dế, chắc hẳn sách gì cũng đọc, lan cũng xem được.”
Thẩm Yến Thanh cúi đầu nhìn tay mình.
“… Đi.”
Lần này hắn không mặc y phục mới, vẫn bộ nguyệt bạch đó, nhăn nhúm, ống tay áo nắm ra vết. Phúc Thuận muốn đổi cho hắn, hắn không cho.
“Bộ này.”
Đường vào cung hắn đi hai lần rồi, không lạ. Xe ngựa dừng ngoài cửa cung, nội thị dẫn hắn đi về phía Ngự Hoa Viên, qua hai cửa nguyệt động, đến trước một thủy tạ.
Trong thủy tạ bày bảy tám chậu lan, chủng loại khác nhau, có chậu nở hoa trắng nhỏ, có chậu chỉ dài lá, có chậu nụ chưa nở.
Tiêu Chấp ngồi trong thủy tạ, mặc thường phục lam sẫm, tóc buộc bằng ngọc quan, tay lật một cuốn sách, nghe tiếng bước chân, ngước mắt lên.
“Lại đây.”
Thẩm Yến Thanh đứng ở cửa thủy tạ không động.
Nội thị phía sau nhẹ đẩy lưng hắn một cái, hắn mới chậm rãi nhích về phía trước một bước, lại một bước, đến trước chậu lan thì dừng lại.
“Xem đi.” Tiêu Chấp nói.
Thẩm Yến Thanh cúi đầu nhìn chậu hoa.
Nhìn rất lâu.
“Đẹp không?” Tiêu Chấp hỏi.
“… Lá dài quá.”
Ngón tay Tiêu Chấp dừng lại trên trang sách một cái.
“Chậu nào?”
Thẩm Yến Thanh đưa tay chỉ chậu ngoài cùng bên trái — kiến lan, lá mọc quá mạnh, ép nụ hoa chỉ còn hai cái.
“Nên cắt rồi.”
Tiêu Chấp gấp sách lại.
“Ngươi hiểu lan?”
“Không hiểu.” Thẩm Yến Thanh lắc đầu, “Nhưng lá dài quá không đẹp.”
Tiêu Chấp nhìn hắn.
Nhìn hồi lâu.
“Ngươi lần trước nói đọc phổ dế.”
“Ừ.”
“Phổ dế cũng dạy cắt lá?”
“Không dạy.” Thẩm Yến Thanh nghiêng đầu, “Ta xem kiến nhiều. Chỗ lá mọc quá rậm, chúng đều vòng sang bên khác.”
Tiêu Chấp nhìn hắn, không nói gì.
“Cho nên ngươi cho rằng nên cắt?”
“Ừ.”
Tiêu Chấp cúi đầu nhìn đất trong chậu hoa.
Không có gì cả.
Nhưng hắn biết Thẩm Yến Thanh đang nhìn gì — mép chậu hoa có một đường đất mảnh, là đường kiến bò qua, vòng tránh bên lá dày nhất.
“Ngươi quan sát kỹ đấy.”
“Rảnh rỗi không có gì làm.”
Thẩm Yến Thanh đứng dậy, phủi đất trên đầu gối.
Tiêu Chấp nhìn động tác phủi đầu gối của hắn — lòng bàn tay xòe ra phủi, không phải kiểu ngốc nghếch chà loạn hai cái, mà là từng cái từng cái, phủi sạch hạt đất, ngay cả mảnh vụn mắc trong nếp áo cũng nhón ra.
“Lần sau lại gọi ngươi.” Hắn nói.
Thẩm Yến Thanh nghiêng đầu nhìn hắn.
“… Vâng.”
Hắn quay người đi, đến cửa thủy tạ, chân vấp một cái, lảo đảo nửa bước, không vịn gì, tự đứng vững.
Tiêu Chấp nhìn bóng lưng hắn biến mất sau cửa nguyệt động.
“Thú vị.”
Thẩm Yến Thanh ra khỏi cung ngồi trên xe ngựa, dựa vào vách xe, cúi đầu nhìn tay mình.
Người đó hôm nay nhìn hắn rất nhiều lần.
Không phải kiểu nhìn kẻ ngốc.
Mà là nhìn —
Hắn không biết hình dung thế nào.
Như con mèo kia ngồi xổm trên tường nhìn con sâu trong bụi cây, mắt theo con sâu xoay, xoay rất chậm, nhưng một bước không bỏ sót.
Hắn nắm c.h.ặ.t ống tay áo.
Mùi tùng tuyết vẫn còn đọng nơi đầu mũi, đậm hơn lần trước một chút.
Người đó đang thử hắn.
Hắn biết.
Nhưng hắn không biết người đó thử hắn cái gì — thử hắn ngốc hay không ngốc? Thử đêm hắn trèo tường đi đâu? Thử hắn —
Thẩm Yến Thanh lắc lắc đầu.
Không nghĩ nữa.
Hắn co người lại, vùi mặt vào đầu gối.
Nhưng đường cong nhàn nhạt nơi khóe miệng, đến chính hắn cũng không nhận ra, khẽ nhếch lên một cái.