Lục Thời cắm que tre vào khe gáy sách, luồn mũi nhọn xuống dưới sợi chỉ đầu tiên. Sợi chỉ bông đã tám mươi năm tuổi, vừa khều nhẹ đã đứt. Trên chiếc bàn vuông là nửa quyển Thiệu thị gia phả, được tu sửa từ thời Dân Quốc. Giấy trúc từng ngấm nước, các trang dính c/h/ặ/t vào nhau thành một khối. Hắn không dám bóc mạnh, chỉ dùng chiếc b/út lông nhỏ chấm nước, men theo chỗ dính một lượt. Lớp hồ làm từ tinh bột mì đã trải qua tám mươi năm, vậy mà vẫn tan khi gặp nước.
Hắn dùng kính lúp quan sát thớ giấy. Đó là giấy trúc, với những đường gân hiện rõ thành hai lớp rưỡi. Mực được làm từ muội khói. Dòng chữ bên phải bị khuyết, nét b/út mềm mại, có lẽ là phần được người đời sau bổ sung. Phần chữ bổ sung trên giấy mới thường sẽ bong ra trước.
Trên góc bàn đặt một chiếc bát sứ xanh, bên trong là nước trong, một que tre gác ngang miệng bát. Trên chiếc hộp gỗ cũ, Đồng Tiền ngồi thu mình, đuôi cụp xuống, từng đốt đuôi xếp thành một hàng. Hắn liếc nhìn điện thoại. Đã tám giờ bốn mươi.
Điện thoại reo. Hắn lau tay rồi mới nghe máy.
“Thầy Lục, tôi là Tiểu Chu của Bảo Tụ.”
“Ừ.”
“Quyển Thiệu thị gia phả đó, thứ Tư tuần sau phải đem ra triển lãm trước. Bên thầy có kịp không?”
“Kịp.”
“Còn giấy bồi thầy cần, trong kho chỉ tìm được hai đao, đều là giấy trúc.”
“Hai đao đủ rồi.”
“Ngoài ra, tiền của lô hàng lần trước, bên tài vụ nói phải đợi đến tháng sau mới thanh toán.”
“Được.”
“Vậy tôi gửi WeChat cho thầy nhé?”
“Gửi đi.”
Cúp máy, hắn lật gia phả đến trang thứ hai. Trang này lỗ ở góc trái dưới, thiếu ba dòng chữ. Hắn xé giấy bồi thành hình vuông, dùng tay xé cả bốn cạnh, không đụng đến kéo. Quét hồ một lượt, dán lên, ép phẳng. Mười năm làm những việc này đã khiến động tác của hắn trở nên thuần thục.
Chiếc chổi quét hồ ngâm trong chậu men, dưới đáy còn đọng một lớp hồ. Hắn dùng ngón tay khuấy thử. Hồ quá đặc, hắn bèn pha thêm chút nước.
Điện thoại sáng lên, là đơn hàng Tiểu Chu gửi. Hắn đẩy quyển gia phả ra xa một chút để tránh hơi ẩm, rồi trả lời hai chữ: Đã nhận.
Khi bóc đến trang thứ tư, hắn nhận ra mặt sau tờ giấy kéo theo một mảnh giấy kẻ ô vuông màu xanh. Hắn dừng lại, lấy nhíp gắp mảnh giấy vụn về chỗ cũ, thổi một hơi.
Mấy trang sách đã bồi được kẹp giữa hai lớp giấy thấm, bên trên đè một khối đá xanh. Hắn đếm, hôm nay bóc được bảy trang.
Bên dưới khối đá còn một trang sách đang được ép phẳng. Trang ấy được bồi từ hôm kia, ngày mai mới có thể gỡ ra.
Ngoài cổng sân có người gọi. Hắn tháo găng đi ra.
“Ai đó?”
“Thời à, là thím đây, hàng xóm nhà cháu.” Thím hàng xóm bưng một chiếc bát men bước vào, “Cho cháu bát dưa muối. Cháu một mình trong nhà này, ăn như mèo ăn.”
“Cảm ơn thím.”
“Đồ của bà cháu dọn hết rồi?”
“Dọn một nửa.”
“Cái giếng đó cháu định làm sao?”
“Không động.”
“Không động thì tốt. Bà cháu giữ nó cả đời.” Thím liếc vào nhà chính, “Cháu còn sửa sách à.”
“Việc nhận được.”
“Đêm đừng ra sân sau, chỗ đó lạnh.”
“Biết rồi.”
“Được, cháu bận đi.” Thím nhét bát vào tay hắn, quay người đi.
Hắn nếm thử một miếng dưa muối, mặn đến tê cả chân răng. Bát men cho vào tủ bát, cửa tủ đóng không c/h/ặ/t, hắn lấy tay ấn hai cái.
Hắn bưng bát, đứng ở cửa một lát.
Hắn rửa tay bằng nước lạnh, khiến đầu ngón tay tê cứng. Sân sau không có đèn, hắn mò mẫm trong tối đi tới, chân đạp lên gạch xanh, cỏ trong khe gạch khô rồi.
Vành giếng là đá xanh, sờ vào còn lạnh hơn nước giếng. Trên đá có hai vết dây thừng, sâu đến kẹt được ngón út. Sợi dây giếng vắt trên cọc gỗ, vẫn còn ướt. Hắn nhìn kỹ hai vết dây trên vành giếng; vết bên trái sâu hơn vết bên phải.
Hắn tháo một đoạn dây giếng khỏi cọc, đầu ướt gác lên vành giếng, nước theo dây nhỏ xuống, nhỏ lên gạch xanh, tiếng rất nhẹ. Trên vành giếng có mấy chiếc lá khô, hắn nhặt lên ném vào chân tường.
Trên miệng giếng có một vết trắng rộng bằng nửa bàn tay, dấu tích từ những lần hắn nằm bò ra đó hồi nhỏ. Hắn hồi bé từng nằm qua, bà nội túm cổ áo lôi về nhà.
Bên giếng còn một gốc cây, cây mai già năm ngoái khô, vết cưa đen một vòng. Hắn đưa tay sờ, gỗ mục, móng tay ấn vào được.
Hắn ngồi xổm xuống, tay chống lên vành giếng nhìn vào trong. Mặt nước đen đặc, không nhìn thấy đáy. Hắn mở đèn điện thoại, cột sáng chiếu vào, không thấy đáy. Thành giếng mọc rêu xanh, mặt phía bắc dày hơn.
Hắn ngừng quay, xem lại đoạn video vừa ghi. Trong đó chỉ có một khoảng nước đen ngòm.
Hắn tắt đèn, đứng một lát, để mắt quen với bóng tối. Trong giếng còn tối hơn bên ngoài.
Hắn úp điện thoại lên vành giếng, màn hình hướng xuống. Mùi nước giếng bốc lên, lạnh, thoang thoảng mùi sắt.
Mặt nước động một tiếng.
Một vòng gợn nhỏ lan từ thành giếng vào giữa, làm ánh sáng trên mặt nước tan ra. Hắn nín thở, tay thu lại từ vành giếng. Ngồi xổm đã lâu khiến đầu gối tê dại, hắn bèn đổi chân. Gạch xanh lót dưới đầu gối lạnh, hơi lạnh theo vải quần đi lên.
Đầu tiên là một nét ngang hơi nghiêng, đầu trái đậm, đầu phải nhạt. Rồi đến nét thứ hai, thứ ba. Năm chữ lần lượt hiện lên, chậm đến mức tưởng như có người dưới đáy giếng đang viết từng nét, viết xong lại nghỉ một hơi.
Tĩnh Khang nguyên niên đông.
Hắn đọc theo thành tiếng: “Tĩnh Khang… nguyên niên đông.” Âm thanh rơi vào giếng, đụng một cái, lại bật lên. Năm chữ đó vẫn còn, viền tua tủa, giữa mực đậm hơn.
Hắn đưa ngón trỏ đến gần mặt nước, dừng lại khi đầu ngón tay còn cách đó hai tấc. Hơi nước dán lên, ngón tay nhanh ch/óng lạnh. Hắn dừng ở đó, lại thu tay về.
Hắn dùng ngón trỏ lần lượt vạch từng nét lên lòng bàn tay, mô phỏng lại năm chữ kia. Đếm được ba mươi chín nét. Hắn đếm hai lần, đều là ba mươi chín nét.
Tờ giấy trong hộp gỗ của bà nội, chỉ viết ba chữ: bên kia giếng. Sau đó trống không. Hắn đặt ba chữ đó cạnh năm chữ này, giữa vẫn trống.
Hắn chống hai tay lên vành giếng, vai thò về phía trước, sợ nhìn sót một nét.
Xa xa có con ch/ó nhà ai sủa hai tiếng, rồi im.
Đồng Tiền chẳng biết đã theo ra từ lúc nào, đang ngồi trên vành giếng, một chân đặt lên mu bàn tay hắn. Hắn nhẹ nhàng đẩy nó lùi ra xa miệng giếng.
“Đừng rơi xuống.” Hắn nói.
Điện thoại lại reo. Hắn nhìn mặt nước trước, chữ vẫn còn, mới lùi vào dưới hiên nghe.
“Cậu vẫn ở nhà cũ à?” Giọng Hác Minh, phía sau có tiếng tivi.
“Ừ.”
“Chiều tôi đi ngang, thấy cổng sân cậu mở, gọi cũng không ai trả lời.”
“Ở sân sau.”
“Trời lạnh cậu ra sân sau làm gì?”
“Sửa giếng.”
Bên kia dừng hai giây, nghe thấy Hác Minh bốc một nắm hạt dưa.
“Sửa giếng.” Hác Minh lặp lại, “Cái giếng đó rốt cuộc có gì?”
“Có nước.”
“Vô nghĩa.” Hác Minh c/ắ/n một tiếng, “Chú ba cậu hôm kia còn đến tiệm tôi hỏi, mua đất đầm ở đâu. Tôi nói không biết.”
“Không lấp.”
“Được, cậu có chủ ý. Mai tôi mang hai bóng đèn qua nhé?”
“Không cần. Mấy hôm nữa rồi nói.”
“Mai đến thị trấn không? Tôi mời cậu ăn mì.”
“Hai hôm nữa.”
“Qua năm cậu có dự định gì?”
“Chưa nghĩ.”
“Cậu ăn cơm chưa?”
“Ăn rồi.”
“Lại hai chữ. Tôi nói cậu, cậu thế này không được.”
“Cúp đây.”
“Cúp gì mà cúp, tôi còn chưa nói xong—”
Hắn đưa điện thoại ra xa, ấn nút đỏ.
Về bên giếng, năm chữ trên mặt nước nhạt rồi, chỉ còn nét cuối còn vương chút đen. Hắn nhìn thật lâu, cho đến khi nét mực cuối cùng cũng tan biến. Hắn đợi thêm một khắc, trên mặt nước không nổi lên chữ nào khác.
Hắn liếc điện thoại, chín giờ lẻ một. Chữ nổi lên lúc tám giờ bốn mươi sáu, trụ được mười lăm phút.
Hắn thò tay xuống nước giếng. Cái lạnh từ đầu ngón tay lan dần lên tận khuỷu tay. Hắn rút ra, lau khô trên quần.
Hắn về nhà chính, đặt bát sứ xanh lại góc bàn. Từ giấy lót của gia phả rút ra một tờ giấy bồi trắng, cạnh còn tua. Hắn lấy b/út chì viết lên: Tĩnh Khang nguyên niên đông. Viết xong nhìn hai lần, gấp bốn, ép dưới bát.
Chiếc tủ lạnh cũ trong nhà kêu ù ù một lát, rồi im.
Đồng Tiền từ khe cửa chui vào, nhảy lên bàn, ngồi lên bàn phím. Đun nước xong, hắn pha một bát mì ăn liền, loại mang từ Hàng Châu về lần trước. Gói gia vị chỉ còn một nửa. Mới ăn được hai miếng, lưỡi đã bỏng rát, hắn đành đặt đũa xuống, bế Đồng Tiền sang bên rồi mở máy tính.
Màn hình sáng lên, trắng ch/ói mắt. Con trỏ trong ô tìm kiếm nhấp nháy.
Hắn gõ một chữ.
Tĩnh.
Con trỏ dừng ở đó. Chữ thứ hai hắn không gõ. Hắn ngồi, tay đặt trên bàn phím.
Hắn rút tay khỏi bàn phím, ngập ngừng một lát rồi lại đặt xuống. Hắn mò tờ giấy bồi từ dưới bát, trải bên cạnh bàn phím. Chữ b/út chì rất nhạt, hắn tô lại một lượt. Ngoài cửa sổ có xe đi qua, đèn xe quét lên tường.
Đồng Tiền lại nhảy lên, đạp một chân lên phím cách, trên màn hình hiện ra một chuỗi ô trắng. Hắn không quan tâm.
Dưới sân sau, nước giếng vẫn không ngừng lay động.