"Thế này quá nguy hiểm!" Bí thư đại đội nghe Kỳ Hồng Đậu nói xong, trán toát đầy mồ hôi hột. Phải to gan lớn mật đến mức nào mới dám làm chuyện này chứ!
"Mất mùa, chúng ta thắt lưng buộc bụng thì vẫn sống lay lắt qua ngày được. Nhưng bà con hiện giờ không muốn ra đồng, đó không chỉ là vấn đề hạn hán mất mùa nữa." Sự lười biếng rất dễ lây lan. Đặc biệt là khi mọi người đã đ.á.n.h mất niềm tin vào cuộc sống.
Kỳ Hồng Đậu nói năng khẩn thiết, điều họ cần làm trước mắt là tự cứu lấy mình.
Đại đội trưởng im lặng hồi lâu rồi nhìn sang bí thư đại đội: "Mẹ Ái Dân nói đúng, bà con không có động lực, lòng dạ nguội lạnh cả rồi. Cứ tiếp tục thế này, đất có muốn cứu cũng chẳng cứu nổi."
"Vậy ý ông là sao?" Lẽ nào thật sự đồng ý với cái ý tưởng điên rồ này? Bí thư đại đội vốn là người giữ phận thủ cựu, sợ sai lầm, cẩn trọng quá nửa đời người. Nay nghe bà cụ đưa ra lời đề nghị chấn động, lại thấy bạn già tỏ ý tán đồng, ông thực sự cảm thấy mình già rồi. Ông không muốn mạo hiểm. Hạn hán đâu chỉ riêng nơi này, ngoài kia bao nhiêu người, lẽ nào họ không sống nổi sao?
Đại đội trưởng: "Ngoài kia sống thế nào tôi không biết, chúng ta cũng chẳng xen vào được. Nhưng nếu bây giờ chúng ta không nghĩ cách, thì sẽ c.h.ế.t đói cả nút."
"Không được, tôi không đồng ý!" Bí thư đại đội kiên quyết, thà c.h.ế.t đói còn hơn rớt đầu, ít nhất không liên lụy đến người nhà.
Đại đội trưởng: "Ông tưởng tôi làm giá chắc? Chuyện hệ trọng thế này, một mình tôi quyết đâu có được."
"Thế ông định tính sao?"
"Về nhà bàn bạc lại đã, rồi tính tiếp."
"Mẹ Ái Dân, bà thấy sao?"
Kỳ Hồng Đậu gật đầu: "Việc này đương nhiên cần mọi người đồng tâm hiệp lực mới thành. Lời tôi nói không tính toán gì, tất nhiên phải để mọi người cùng bàn bạc."
Dẫu sao đại đội cũng toàn là người họ Triệu và họ La. Đại đội trưởng lo phía họ La, bí thư đại đội... nếu để tâm, cũng có thể thuyết phục được dân làng họ Triệu. Xét cho cùng, hồi bầu đội trưởng và bí thư, các gia đình đều mang tâm lý sợ chịu thiệt nên đã đề cử người có vai vế và danh vọng trong họ. Nếu tập thể đã thông qua, một vài hộ khác họ nhỏ lẻ ắt cũng sẽ tòng chúng theo đại đa số. Cái khó hiện tại chỉ là làm sao mở lời mà thôi.
Sau khi tan họp, Kỳ Hồng Đậu về nhà triệu tập mọi người nhà họ Triệu mở cuộc họp nhỏ. Về hình thức khoán đến hộ gia đình, Kỳ Hồng Đậu hiểu biết sâu rộng hơn đại đội trưởng và bí thư, nên việc bà giải thích cho người nhà họ Triệu là vô cùng hợp lý và thuận lợi.
Nghe xong những lời kinh thiên động địa của bà cụ, cả nhà họ Triệu đều sững sờ. Giữa khoảng lặng im lìm, em út là người đầu tiên lên tiếng: "Mẹ? Chuyện này có thể nói ra miệng được sao?"
Lão lục: "Mạo hiểm quá mẹ ơi, nhỡ bị tố giác, cả đại đội chúng ta xong đời!"
"Nếu tự mình cày cấy lo phần mình, thu hoạch xong giao đủ chỉ tiêu tập thể, phần dư lại là của chúng ta, con thấy chuyện này không phải là không thể." Lão ngũ nhanh ch.óng tính toán lợi hại trong đầu.
"Ai mà chẳng muốn có ruộng tự làm, nếu được vậy thật, con nằm mơ cũng phải cười tỉnh." Lão nông Triệu Nguyên Văn thở dài sườn sượt. Khác với sự kinh ngạc hay hoảng sợ của các em, điều ông quan tâm đầu tiên - giống như đại đội trưởng - chính là những thửa ruộng bị bỏ hoang vì hạn hán. Quá đáng tiếc. Cứ bỏ hoang như vậy, chẳng làm gì cả, cảm giác như đang phạm tội vậy.
"Nhà mình mà được chia ruộng, dựa vào đông người sức mạnh lớn, kiểu gì cũng không để c.h.ế.t đói." Thái Văn Lệ tay cầm cái gãi lưng 'bất cầu nhân' do lão thất Triệu Nguyên Toàn làm cho, nét mặt trông cũng rất kích động.
Triệu Tuyết Hoa lại càng thẳng thắn: "Không làm vậy thì cũng c.h.ế.t đói, tại sao chúng ta không thử một phen?" Cô không hiểu văn kiện tiêu đề đỏ là gì, chính sách ra sao. Cô chỉ biết mình từng bảo thủ, không chịu thay đổi hơn hai mươi năm ròng, đến khi thoát khỏi xiềng xích mới bàng hoàng nhận ra, trong lúc bản thân cặm cụi như con trâu già kéo cày tiến về phía trước, cô hoàn toàn không nghĩ đến việc mình còn có một cách sống khác. Chuyện này dạy cho Triệu Tuyết Hoa rằng, có rất nhiều việc mọi người đều làm, cố chấp bám theo, chưa chắc đã đúng. Trên đời không có gì là bất biến. Thay đổi sẽ mang đến nhiều khả năng hơn.
Lão lục nghe Triệu Tuyết Hoa nói vậy, nhìn cô bằng ánh mắt lạ lẫm. Hắn không ngờ cô em gái bát muội bình thường ở nhà im hơi lặng tiếng, lá gan lại lớn lên từ lúc nào không hay.
Đám con dâu cũng nghe mà kinh hồn bạt vía. Nếu không phải đông người, Lý Hiểu Nga đã kéo Triệu Nguyên Song ra thì thầm, xem có phải bà cụ uống lộn t.h.u.ố.c rồi không. Chuyện này cũng dám nói ra. Vương Tiểu Thảo cũng xót xa cho mảnh đất hoang, nếu thật sự có thể khiến mọi người hăng hái tự cứu, chỉ là đổi phương thức, hình như cũng đâu phải không được?
...
Để thông qua đề nghị này không hề dễ dàng. Kỳ Hồng Đậu ngay từ đầu đã lường trước điều đó. Việc bà phải làm không phải là thuyết phục họ, mà là chỉ cho họ thấy vẫn còn một con đường như vậy. Còn lại, phải xem đại đội trưởng và bí thư bàn bạc thế nào.
Thời đại này dẫu không thịnh hành việc khoe gia phả, nhưng cả hai nhà Triệu, La đều giấu kỹ gia phả của dòng họ mình. Cái lợi của việc có gia phả là trong những lúc cần biểu quyết, sẽ không có quá nhiều ý kiến trái chiều. Bởi thường khi yêu cầu bỏ phiếu, kết quả đã được ngầm định sẵn.
"Vẫn câu nói đó, có làm hay không?"
"Làm!" Đại đội trưởng vứt mẩu đầu lọc t.h.u.ố.c lá đi, liếc nhìn bí thư đại đội chỉ trong một đêm đã mọc thêm vài sợi tóc bạc.
"Giờ này còn muốn rụt cổ lại à?"
"Nói xằng, lão t.ử từ khi nào lại là kẻ rụt cổ làm rùa!" Bí thư đại đội trừng mắt phẫn nộ. Bất kể mấy đêm trước thức trắng bồn chồn ra sao, giờ này trước mặt ông bạn già, tuyệt đối không được tỏ ra yếu kém.
Nếu ý kiến đã thống nhất, bước tiếp theo - ừm, không phải xắn tay áo lên làm ngay, mà là ký hiệp nghị bảo mật trước.
Các chủ hộ đại đội Hồng Kỳ ngày hôm ấy tề tựu tại trụ sở, bí mật ký xuống một bản hiệp nghị bảo mật. Người không biết chữ thì điểm chỉ, người biết chữ thì ký tên lấp đầy nửa trang giấy. Tim ai nấy đều treo lơ lửng trên cổ họng. Từ việc đ.á.n.h địa chủ chia ruộng đất, đến ăn chung nồi, lập công xã, và giờ là "khoán đến hộ gia đình", những việc họ làm dường như nhất thành bất biến, nhưng tâm thái lại từng bước đổi thay. Lần này, họ làm vì chính mình. Họ bắt đầu nỗ lực nắm lấy quyền chủ động.
Kỳ Hồng Đậu với tư cách chủ hộ nhà họ Triệu, cũng trịnh trọng ghi tên mình lên trang giấy ấy. Bà thầm nghĩ, có lẽ đây thực sự là sự khởi đầu cho một trang sử mới. Bà hy vọng sự khởi đầu này sẽ quét sạch mọi lớp mù sương của quá khứ.