Trước giờ tan học, cả lớp tập hợp một lần. Khi ấy, tôi và Lý Trì Thư đứng cách nhau nửa sân bóng. Giáo viên thể d/ụ/c vừa thổi còi báo hết giờ, tôi liền lao về phía đó.
…Rồi bị Tưởng Trì kéo lại.
“Đánh thêm chút nữa đi, hôm nay không chạy bộ, cách giờ lên lớp còn nửa tiếng.”
“Không đ/á/n/h nữa, có việc.”
Tôi chợt thấy thẻ cơm trong túi quần Tưởng Trì.
“Thẻ cơm của mày cho tao dùng.” Tôi lấy thẻ của mình ra, “Mày dùng của tao.”
Tưởng Trì vừa đổi với tôi vừa lẩm bẩm: “Làm gì thế?”
“Đừng hỏi.” Tôi nhét thẻ vào túi, quay đầu về phía cổng, nhanh ch/óng tìm bóng dáng Lý Trì Thư trong dòng người tản ra của lớp hai mươi lăm.
Tưởng Trì hỏi: “Bóng còn đ/á/n/h không?”
Tôi lắc đầu, tìm thấy Lý Trì Thư rồi, nhấc chân định đi.
Tưởng Trì gọi với theo: “Vậy tao gọi người khác nhé.”
“Mày gọi đi.”
Lý Trì Thư vẫn như mọi khi, một mình bước giữa dòng người. Nắng quá gắt, cậu ấy hơi cúi đầu, sau tai bị nắng chiếu đến đỏ ửng, tay cầm cuốn từ vựng, xem vài lần, thỉnh thoảng ngẩng đầu nhẩm lại.
Tôi ghé qua hàng rào nhặt áo khoác, vắt lên vai rồi mới bước đến bên cạnh cậu ấy: “Đã nói là bảo cậu chú ý mắt rồi mà.”
Cậu ấy đột ngột ngẩng đầu, tôi nhân cơ hội lấy cuốn từ vựng từ tay cậu ấy.
“Ăn cơm chưa?”
Lý Trì Thư im lặng một lát: “…Cậu hỏi rồi.”
“À hỏi rồi…” Tôi mím môi, “Nhưng tôi đói rồi, cậu có thể đi ăn với tôi ở tầng ba không?”
Trường trung học Hòa Nhất có hai khu nhà ăn, mỗi khu đều có ba tầng và cách bố trí gần giống nhau. Tầng một là nhà ăn bình dân, giá rẻ nhất. Một món mặn đắt nhất cũng chỉ một đồng sáu, rau thì vài hào, ăn xong một bữa gần như chẳng có mấy miếng thịt. Tầng hai khá hơn đôi chút, món ăn đa dạng hơn và giá cũng nhỉnh hơn; món mặn và rau được cân đối hơn, một bữa tốn khoảng mười đồng, phần lớn học sinh trong trường đều ăn ở đó. Tầng ba do đơn vị bên ngoài kinh doanh, món gì cũng có, từ các món xào, lẩu, nồi khô cho đến đôi khi cả món Tây. Giá cả đương nhiên cũng cao hơn: một bữa ít thì hai ba chục đồng, nhiều khi lên đến cả trăm. Học sinh thường chỉ lên đó khi muốn đổi bữa.
Suốt ba năm cấp ba, tôi chưa từng lên tầng ba nhà ăn dùng bữa. Còn Lý Trì Thư — theo lời cậu ấy kể với tôi nhiều năm sau — thì chưa từng ăn ở tầng một.
Nhưng điều đó với cậu ấy hình như không tính là gì. Cả đời cậu ấy có quá nhiều thứ chưa kịp thử, những thứ chỉ khi được nếm trải lúc còn trẻ mới thực sự có ý nghĩa, ví dụ như que kem một đồng rưỡi thời thơ ấu, món ăn đặc biệt ở tầng ba nhà ăn, trái cây đóng hộp tươi trong siêu thị dưới đất. Có những thứ, nếu không được nếm trải vào lúc khao khát nhất, lúc khó khăn nhất, thì mười năm sau, dù Lý Trì Thư có đủ tiền mua bao nhiêu t/ùy thích, cậu ấy cũng chẳng thể tìm lại hương vị từng mong ngóng thuở thiếu thời.
Lúc này cậu ấy hơi mơ hồ nhìn tôi: “Tôi… đi với cậu?”
Tôi biết, Thẩm Bão Sơn trước mắt gần như chưa từng có giao tiếp với cậu ấy hôm nay lại thể hiện thái độ thân mật như vậy, thật sự quá đột ngột. Nhưng tôi đã cố nhịn đến mức này là cùng. Nếu hiện tại trọng sinh chỉ là một giấc mơ, tôi không biết khi nào mình tỉnh dậy. Mà tôi còn bao nhiêu việc muốn làm cùng cậu ấy.
Đời người, dù ngắn ngủi, cũng có mấy chục năm. Tôi đã sống gần ba mươi năm trong đủ đầy mà chẳng mấy khi để tâm đến thời gian. Vậy mà đến lúc này, tôi mới nhận ra nó là thứ khó nắm bắt đến nhường nào.
Nhưng tôi vẫn miễn cưỡng kiếm một cái cớ, tuy vụng về nhưng đủ để cậu ấy khó lòng từ chối: “Tưởng Trì và mấy đứa kia đang chơi bóng rổ, chẳng ai để ý đến tôi.”
Tôi bỗng nói: “Cậu đi với tôi đi mà.”
Hóa ra chỉ cần mềm giọng một chút là rất có tác dụng. Về sau, tôi còn dần quen với trò này, biết dùng đủ kiểu vẻ mặt đáng thương để khiến Lý Trì Thư khó lòng từ chối.
Quả nhiên, cậu ấy do dự một giây, cúi đầu nói: “Được thôi.”
Vì chưa đến giờ ăn, lúc này người đến tầng ba nhà ăn đếm trên đầu ngón tay.
Tôi mua hai phần cơm gà cà ri, đẩy một phần đến trước mặt Lý Trì Thư.
Cậu ấy lập tức nói: “Tôi không cần.”
“Tôi mua rồi.” Tôi đưa thìa cho cậu ấy, “Cậu ăn với tôi đi mà.”
Lý Trì Thư trước khi vào đại học không biết cà ri có mùi vị gì.
Nghe có vẻ rất khoa trương? Lần đầu tiên nghe cậu ấy nói vậy tôi cũng phản ứng như thế:
——“Sao có thể?!”
Nhưng cậu ấy chỉ yên tĩnh cười nói: “Thật mà.”
Nụ cười như vậy sẽ không khiến bạn cảm thấy mình đã x/úc p/hạ/m cậu ấy, nhưng cũng không thể hiện chút ý đùa nào. Lý Trì Thư chỉ bình thản nói với bạn: cậu ấy thật sự chưa từng ăn cà ri.
Thời đi học của cậu ấy, việc quan trọng nhất là học, tiếp theo là tiết kiệm tiền. Liều mạng học, liều mạng tiết kiệm. Một đồng tốt nhất bẻ thành hai đồng dùng. Trong điều kiện không bị c/h/ế/t đói c/h/ế/t rét, chỉ vì muốn ăn ngon hơn mà tốn thêm một hào cũng thấy phí.
Tôi nhớ hết những chuyện cậu ấy từng kể, chỉ quên mất một điều: món cà ri ở tầng ba nhà ăn cay đến mức nào.
Lý Trì Thư ăn miếng đầu tiên liền bị cay đến đỏ cả mặt. Tôi vội đứng dậy mua nước, nhưng tầng ba chỉ có đồ uống. Thế là tôi hỏi: “Muốn Sprite hay Fanta?”
Cậu ấy trong lúc bị sặc không nói được gì vẫn có thể đảo mắt qua lại giữa hai quầy đồ uống.
Chỉ cần thấy mắt Lý Trì Thư khẽ chuyển động, tôi đã biết cậu ấy đang nghĩ gì: cậu ấy đang đoán cái nào rẻ hơn.
Tôi đi thẳng đến quầy. Đúng lúc ấy, nhân viên mang nước cam từ phía sau bếp ra, tôi liền lấy một cốc đưa cho Lý Trì Thư. Cậu ấy ngẩng đầu uống hơn nửa.
Tôi lại gọi thêm một phần khoai tây thịt bò có vị dịu hơn, rồi gắp một ít cơm trắng sang đĩa cậu ấy, trộn đều với thức ăn.
Cậu ấy ngồi đợi tôi trộn cơm xong rồi mới ngập ngừng hỏi: “Cảm ơn cậu. Mấy món này hết bao nhiêu tiền? Lần sau cậu cứ quẹt thẻ của tôi…”
“Quẹt gì mà quẹt.” Tôi nói, “Đây là Tưởng Trì đ/á/n/h bóng rổ thua hứa mời tôi ăn, không ăn thì phí, cậu chẳng lẽ còn phải trả lại cho nó?”
Nói xong tôi đưa thẻ ra. Trên thẻ sinh viên, nụ cười trong ảnh thẻ của Tưởng Trì lộ ra vẻ ngây thơ trong sáng.
Lý Trì Thư không nói gì nữa.
Tôi lại hỏi: “Cuối tuần sau nghỉ lễ nhỏ, cậu có sắp xếp gì chưa?”
“Sắp xếp?” Cậu ấy phản ứng một giây, lắc đầu, “Chắc là đến lớp tự học thôi.”
Nhà Lý Trì Thư cách trường không xa, nhưng cậu ấy bốn mùa đều ở ký túc xá, ngoài nghỉ đông hè rất ít khi về nhà. Trong nhà không có ai, bà ngoại duy nhất sau khi bố mẹ cậu ấy xảy ra chuyện thì tinh thần lẫn sức khỏe đều sa sút, quanh năm ở viện dưỡng lão chung với các ông bà già, tự lo cho bản thân còn khó, nói gì đến chăm sóc Lý Trì Thư.
Tôi cúi đầu ăn cơm: “Vậy cậu có thể đi cùng tôi đến một nơi không?”
Nghĩ đến việc cậu ấy coi trọng việc học nhất, tôi lập tức bổ sung: “Không ảnh hưởng đến việc cậu làm bài đọc sách, chỉ là đi cùng tôi đến đó, cậu muốn làm gì thì làm, không ai làm phiền cậu.”
Cậu ấy im lặng một lúc.
Một lúc sau hỏi tôi: “Nhà cậu?”
“Không phải.”
Thật ra tôi còn chưa nghĩ ra đi đâu.
Cậu ấy thăm dò: “Có bạn nào khác của cậu đi cùng không?”
“Không, từ đầu đến cuối chỉ có mình tôi.”
Lý Trì Thư hình như thở phào nhẹ nhõm.
Ở tuổi ấy, cậu ấy chưa giỏi giao tiếp với những người bạn đồng trang lứa không quen biết, nhất là đám bạn xuất thân từ những gia đình khá giả như tôi. Họ thường vô tư hỏi những câu kiểu như: “Sao không ăn thịt băm?” Họ không có ác ý, chỉ đơn giản là chưa từng hiểu được cuộc sống thiếu thốn là thế nào. Nhưng chính sự vô tư ấy lại khiến Lý Trì Thư càng thêm dè dặt, như thể cậu ấy phải cẩn thận che chở cho những người chưa từng biết đến cái nghèo.
Ví dụ có một năm tụ họp, Lý Trì Thư kể về việc cậu ấy năm sáu tuổi, lần đầu theo bố mẹ đến nơi làm việc xem họ làm than tổ ong, Tưởng Trì há miệng hỏi: “Than tổ ong là gì?”
Tôi đưa ảnh cho nó xem, nó chỉ vào hình trợn mắt: “Thứ này còn có người dùng à?”
Khi ấy, Lý Trì Thư chỉ cúi đầu cười. Một lúc lâu sau, cậu ấy mới đáp: “Hồi nhỏ, mùa đông nhà tôi chỉ có thứ này để sưởi ấm.”
Tưởng Trì lập tức xin lỗi liên tục, đầy áy náy và chân thành. Nhưng Lý Trì Thư không muốn thấy sự áy náy như vậy nhất. Đó rõ ràng là những tháng ngày gian khó cậu ấy từng trải qua, vậy mà mỗi khi bạn bè biết chuyện, họ lại thấy áy náy như thể chính mình đã làm điều gì có lỗi với cậu ấy. Cứ như thể quá khứ ấy là một vết sẹo không ai được phép chạm vào. Nhưng thật ra, cậu ấy đâu phải không muốn đối diện với nó.
“Thế nào?” Đợi cậu ấy bớt lúng túng và bất an sau một hồi dò hỏi, tôi mới ngẩng đầu nhìn cậu ấy, “Thế nào? Đi không?”
“Xa không?” Cậu ấy hỏi.
“Không xa đâu, đi xe khoảng hai tiếng.” Tôi nói, “Chỉ là điều kiện không tốt lắm, nơi đó hơi cũ, có thể ở nông thôn. Hết nghỉ là về.”
Cậu ấy nghĩ một lát, gật đầu: “Được.”
Có lẽ Lý Trì Thư thật sự không đói. Cậu ấy chỉ ăn được non nửa đĩa khoai tây thịt bò. Nếu trường có lò vi sóng để hâm nóng thức ăn, có lẽ tôi đã không nỡ làm ngơ trước ánh mắt muốn gói phần còn lại mang về của cậu ấy.
Về lớp rồi tôi ghé đến cạnh Tưởng Trì: “Anh mày có làm bên quy hoạch nông thôn ở thành phố với huyện không?”
Tưởng Trì mơ màng: “Ừ, sao thế?”
“Mày nhờ anh ấy hỏi giúp tao xem ở vùng quê nào có nhà cho thuê được không? Cũ nát chút, điều kiện kém chút, tốt nhất là loại nền xi măng, nhưng cũng đừng đến mức không có nước điện… thôi không có cũng được, dù sao càng tệ càng tốt. Giúp tao hỏi nhé, tao muốn thuê một căn.”
“Mày thuê làm gì?” Tưởng Trì “hừ” một tiếng, “Hôm nay mày sao cứ kỳ lạ thế?”
“Tao có việc dùng.” Tôi đầy đầu chuyện nhà cửa, “Nhớ giúp tao hỏi nhé, càng nhanh càng tốt, muộn nhất tuần sau tao cần dùng.”
Tưởng Trì bắt đầu mất kiên nhẫn: “Mày không nói làm gì thì tao hỏi thế nào?”
Tôi nghiêm mặt: “Mày nhất định muốn nghe?”
Tưởng Trì nói: “Muốn nghe.”
Tôi nói: “Tao đang muốn theo đuổi một người.”
“Theo đuổi người?” Tưởng Trì nghe xong, mặt mày hớn hở, nhấc chân ghế lên cố sức áp về phía tôi, “Là kiểu theo đuổi mà tao đang nghĩ đến ấy hả?”
“Ừ.”
Nó cười toe toét, vẻ mặt đầy ẩn ý: “Mày để ý ai rồi?”
Tôi nói: “Lý Trì Thư.”
Tưởng Trì ngã nhào khỏi ghế.
Phản ứng chẳng khác gì lần đầu nghe chuyện này ở đời trước.