Năm thứ năm, mùa lũ xuân lại đến. Máy đo thủy triều ghi nhận mực nước dâng lên 4,3 mét.
Ba giờ mười hai phút sáng, đèn cảnh báo đỏ nhấp nháy liên hồi. Sóng biển quất mạnh vào lối đi men theo ghềnh đá dưới chân vách, bọt muối b/ắ/n lên những tấm pin mặt trời. Các con số trên màn hình liên tục thay đổi, chẳng lúc nào chịu đứng yên.
Thẩm Kinh Lan đứng trong nhà nhìn nó, trong tay cầm một chén trà đã nguội.
Anh không gọi điện. Không cần nữa — ba năm trước thành phố đã lắp hệ thống cảnh báo tự động, chỉ cần mực nước vượt ngưỡng 3,5 mét, loa khắp thành phố sẽ tự vang. Anh cũng đã sớm dọn xuống khỏi hải đăng, ở trong tòa nhà hai tầng bên bến tàu, tầng một là kho, tầng hai hai phòng, một phòng của anh, một phòng của Bùi Độ Xuyên.
Dưới lầu truyền đến tiếng bước chân. Rất vững, từng bước đều giẫm chắc xuống nền đất.
"Kêu rồi." Bùi Độ Xuyên nói.
"Ừ."
"Bốn phẩy ba."
"Ừ."
Bùi Độ Xuyên đứng cạnh anh, nhìn mảng đen ngoài cửa sổ. Hắn mặc một chiếc áo khoác cũ, tay áo xắn đến khuỷu, vết sẹo trong lòng bàn tay phải dưới ánh trăng ánh lên sắc trắng nhợt nhạt. Năm năm rồi, vết sẹo chẳng hề mờ đi, trái lại càng hằn sâu, như có người cầm b/út vẽ lên đó hết lần này đến lần khác.
"So với năm đầu thì sao?"
"Năm đầu là hai phẩy chín." Thẩm Kinh Lan nói. "Năm trước nữa là ba phẩy một. Năm ngoái ba phẩy sáu."
"Một năm tăng không phẩy năm."
"Gần như vậy."
"Vậy sau năm nay thì sao?"
"Không biết." Thẩm Kinh Lan nói. "Tô Kiến Vi nói, nếu dư chấn suy giảm, đáng lẽ phải yếu dần qua từng năm. Nó đang lớn lên, chứng tỏ một chuyện."
"Chứng tỏ nó chưa c/h/ế/t."
"Chứng tỏ nó chưa c/h/ế/t."
Cả hai đều không nói gì nữa.
Xa xa, loa trong thành phố vang lên.
Không phải kiểu thử âm đứt quãng như năm ngoái, mà là giọng nữ hoàn chỉnh, rõ ràng, ghi sẵn, hết lần này đến lần khác, từ nam đến bắc, dọc theo đê, dọc theo phố, dọc theo từng ô cửa sổ còn sáng đèn, đẩy tới:
Cảnh báo lũ xuân. Cư dân vùng trũng xin di tản theo phương án. Nhắc lại, xin di tản theo phương án.
Bùi Độ Xuyên nghe, bỗng cười một tiếng.
"Anh nghe thấy không?"
"Cái gì?"
"Năm năm trước," hắn nói, "lúc này, chỉ có một người trên đỉnh vách tính toán, tính xong bảo người ta còn năm giờ hai mươi phút. Rồi hai người xuống dưới, một người mở van, một người kéo dây."
Hắn quay đầu lại.
"Giờ cả thành phố đều vang loa. Không cần người tính nữa."
"Ừ."
"Đây là chuyện tốt nhỉ."
"Là chuyện tốt." Thẩm Kinh Lan nói.
"Vậy sao anh còn cầm cái chén nguội đó?"
Thẩm Kinh Lan cúi đầu nhìn tay mình.
Rồi anh đặt chén xuống.
Sáu giờ sáng, bộ chỉ huy họp lần đầu.
Phòng họp có mười bốn người, trên bàn bày bản vẽ, đường cong mực nước, bảng tiến độ di tản. Tô Kiến Vi ngồi sát mép, mặc chiếc áo sơ mi đã giặt bạc màu, tóc vẫn b/úi t/ùy tiện, trên tròng kính có một vết nứt mới.
Cô đã từ nội địa trở về. Dạy vật lý cấp ba một năm rưỡi, đến chương d/a/o động điều hòa, cô đứng trên bục giảng, nhìn đường sin trên bảng đen, bỗng nhớ đến một nơi rất tối, có một hòn đá đang quay.
Ngày hôm sau cô nộp đơn từ chức, mua vé trở về.
"……Tình hình là vậy." Cô đặt b/út laser xuống. "Bốn phẩy ba chỉ là bắt đầu. Theo tốc độ này, lần lũ xuân tới sẽ đến năm phẩy tám, lần sau nữa bảy phẩy một. Đến năm thứ chín, sẽ trở về mười một phẩy ba."
"Mười một phẩy ba?" Một người trẻ tuổi ngẩng đầu. "Vậy chẳng phải là…"
"Là đỉnh cao nhất lần trước." Tô Kiến Vi nói. "Đúng. Nó sẽ trở về vị trí cũ, rồi tiếp tục lên."
"Tại sao?"
"Vì buồng cộng hưởng chưa bị phá hủy." Tô Kiến Vi nói. "Nó chỉ bị ngắt. Ngắt và phá hủy là hai chuyện khác nhau. Thứ bị ngắt sẽ bắt đầu lại, và mỗi lần bắt đầu lại đều mạnh hơn lần trước."
Phòng họp rất yên tĩnh.
"Vậy," chỉ huy trưởng nói, "chúng ta cần một người xuống dưới."
Khi câu này nói ra, ánh mắt mọi người gần như đồng loạt nghiêng về cùng một phía.
Nghiêng về phía cửa.
Thẩm Kinh Lan đứng đó, tay cầm một bản phương án vừa in ra.
"Không cần." Anh nói.
"Quan sát viên Thẩm, con số này——"
"Tôi nói, không cần." Thẩm Kinh Lan đặt phương án lên bàn. "Năm năm trước cần, là vì chỉ có hai người biết chuyện này. Giờ cả thành phố đều biết. Năm năm trước cần, là vì van phải có người xuống mở bằng tay. Giờ——"
Anh chỉ vào bản vẽ.
"Trên giếng kiểm tra đê bắc, năm ngoái đã lắp bộ chấp hành điện. Điều khiển từ xa, ba mươi giây mở van. Chỉ cần đứng trên bờ nhấn nút là được."
"Vậy còn giảm chấn?" Tô Kiến Vi bỗng nói.
Cô nhìn anh, mắt rất sáng.
"Thẩm Kinh Lan, đỉnh mười một phẩy ba là vấn đề vật lý, không phải vấn đề công trình. Van có thể đổi dòng chảy, không đổi được năng lượng. Năng lượng vẫn phải bị hấp thụ. Lần trước ai hấp thụ, anh biết."
Không ai trong phòng hiểu hết lời cô, nhưng ai nấy đều cảm nhận được bầu không khí chợt căng thẳng.
Thẩm Kinh Lan nhìn Tô Kiến Vi.
"Tôi biết." Anh nói.
"Vậy lần này thì sao?"
"Lần này," Thẩm Kinh Lan nói, "không cần người hấp thụ."
Anh rút từ cặp tài liệu ra một tấm hình, trải lên bàn.
Bản vẽ không mô tả vùng vịnh mà là một sơ đồ hình tròn. Giữa vòng tròn vẽ một điểm đen rất nhỏ, xung quanh từng vòng từng vòng sóng. Ngoài sóng, vẽ tám ô vuông nhỏ, phân bố đều.
"Đây là gì?" Chỉ huy trưởng hỏi.
"Sóng âm." Thẩm Kinh Lan nói. "Tô Kiến Vi, trong luận văn của em có một câu: m/á/u người chứa sắt, chứa điện giải, chứa một bộ trở kháng âm học hoàn toàn khác với nước. Nên người có thể làm giảm chấn."
Tô Kiến Vi sững người.
"Tôi đọc hai mươi ba lần." Thẩm Kinh Lan nói. "Lần thứ hai mươi ba, tôi thấy em gạch câu đó đi, bên cạnh viết một dấu hỏi."
"Đó là vì em không tính ra được——"
"Không cần tính ra." Thẩm Kinh Lan chỉ tám ô vuông. "Trở kháng khác là được. Sắt cũng được, bê tông cũng được, khoang rỗng cũng được. Tám ống thép, mỗi ống đường kính một phẩy hai mét, đổ đầy nước, dựng quanh thành giếng, làm thành tám buồng cộng hưởng thứ cấp. Buồng chính bắt đầu cộng hưởng, chúng sẽ theo đó rung, rung theo hướng ngược lại."
"Cộng hưởng ngược pha." Giọng Tô Kiến Vi rất nhẹ. "Anh chia năng lượng cho tám cái nhỏ, để chúng triệt tiêu lẫn nhau."
"Nhờ cấu trúc tiêu tán năng lượng bên trong, tám buồng cộng hưởng sẽ hấp thụ d/a/o động từ buồng chính. Khi khóa được pha đối nghịch, chúng có thể làm giảm biên độ cộng hưởng trước khi nó vượt ngưỡng nguy hiểm."
"Đúng."
"Cái này cần đồng bộ pha chính xác đến mili giây."
"Cần." Thẩm Kinh Lan nói. "Nên cần một máy tính, và một người biết pha nên đặt là bao nhiêu."
"Ai biết?"
Thẩm Kinh Lan không nói.
Anh móc từ túi áo ra một lọ thủy tinh. Chiếc lọ được đậy kín, bên trong chứa một ít bột màu trắng xám. Suốt năm năm, lớp bột trắng xám ấy đã lắng xuống đáy lọ, kết thành một mảng cứng rất nhỏ.
Tô Kiến Vi nhìn chằm chằm lọ đó.
"Vòng năm tinh thể muối." Cô nói.
"Lớp ngoài cùng, có hai vòng." Thẩm Kinh Lan nói. "Em nói đó. Nhịp tim hai người, lớn lên trong cùng một năm."
Anh đặt lọ lên bàn.
"Khoảng cách giữa hai vòng này phản ánh một chu kỳ." Anh nói. "Em lấy đi cắt lát, đi đo, đi tính. Em tính được mỗi lần nó thở mất bao lâu. Rồi em lấy con số đó đảo ngược, viết vào chương trình."
Tô Kiến Vi đưa tay chạm vào chiếc lọ rồi khựng lại.
Ngón tay cô đang run.
"Anh giữ nó năm năm." Cô nói. "Sao bây giờ mới lấy ra?"
"Vì năm năm trước," Thẩm Kinh Lan nói, "lấy ra nghĩa là phải có người xuống đo. Còn bây giờ——"
Anh ngẩng đầu, quét qua từng khuôn mặt trong phòng.
"Bây giờ chúng ta có thể đứng trên bờ làm."
Sau khi họp tan, Tô Kiến Vi gọi anh lại ở hành lang.
"Thẩm Kinh Lan."
"Ừ."
"Phương án này của anh," cô nói, "tỷ lệ thành công bao nhiêu?"
"Không biết."
"Thành thật đi."
Thẩm Kinh Lan nghĩ một chút: "Sáu phần."
"Bốn phần còn lại thì sao?"
"Bốn phần là," anh nói, "pha lệch một độ, năng lượng không triệt tiêu, ngược lại chồng lên. Lúc đó đỉnh không phải mười một phẩy ba, mà là mười ba phẩy bảy."
"Vậy là cả thành phố."
"Đúng."
"Vậy anh dựa vào đâu để đ/á/n/h cược sáu phần này?"
Thẩm Kinh Lan nhìn ra ngoài cửa sổ. Trên bến tàu, Bùi Độ Xuyên đang bê thùng lên tàu, động tác không nhanh, nhưng rất vững. Bê xong một thùng, hắn sẽ dừng lại, dùng mu bàn tay lau mồ hôi trên trán, rồi ngẩng đầu nhìn trời.
"Dựa vào lần này," Thẩm Kinh Lan nói, "không cần bất kỳ ai ở lại dưới."
Công tác chuẩn bị kéo dài suốt bốn mươi mốt ngày.
Tám ống thép vận chuyển từ tỉnh ngoài, cần cẩu làm việc trên đê bắc sáu ngày. Khoan thành giếng, bơm vữa, cố định, đấu dây. Tủ điều khiển lắp trong một căn nhà trắng nhỏ mới xây trên đỉnh đê. Đúng hôm màn hình điều khiển sáng lên lần đầu, thầy Trần đẩy xe ba bánh ngang qua, dừng lại nhìn rất lâu.
"Đây là làm gì?"
"Trị thủy." Thẩm Kinh Lan nói.
"Trị thủy cần nhiều ống sắt vậy?"
"Ừ."
Thầy Trần ngồi xuống, sờ mối hàn của một ống, rồi đứng dậy, phủi bụi trên tay.
"Nhanh hơn tôi khắc bia." Ông nói.
"Bia thì sao?"
"Bia tốt lắm." Thầy Trần nói. "Thanh minh có hơn ba trăm người đến. Tôi chỉ tên cho họ, chỉ ba ngày, khản cả cổ."
Ông dừng lại.
"Chỗ trống đó, vẫn còn trống."
"Ừ."
"Năm nào cũng có người hỏi." Thầy Trần nói. "Hỏi sao chỗ này thiếu một cái. Tôi nói không thiếu, là đang đợi người."
"Đợi ai?"
"Tôi không biết." Thầy Trần móc từ túi ra một điếu t/h/u/ố/c, không châm, chỉ kẹp giữa ngón tay. "Người tôi đợi đã đến từ lâu, khắc xong, về nhà. Người chỗ này đợi, đại khái là không định đến."
Ông đẩy xe đi. Đi được mấy bước, quay đầu hét:
"Quan sát viên Thẩm!"
"Ừ?"
"Nếu có ngày," ông nói, "người đó đến, tự anh khắc. Đục ở trong lều, tôi mài sẵn rồi."
Ngày cuối cùng của bốn mươi mốt ngày, đêm mưa một trận.
Mưa lất phất, từng hạt rơi xuống mặt biển, rơi đến cả mặt nước lăn tăn vô số gợn nhỏ. Thẩm Kinh Lan không ngủ được, khoác áo xuống lầu, đi ra bến tàu.
Bùi Độ Xuyên ngồi trên cọc buộc dây, chân trần, ống quần xắn, nhìn biển trong mưa.
"Anh cũng không ngủ được."
"Ừ." Bùi Độ Xuyên không quay đầu. "Mai mấy giờ?"
"Mười giờ sáng mở van, mười giờ ba phút bơm nước, mười giờ bảy phút khởi động mảng pha."
"Chính xác vậy."
"Tô Kiến Vi tính." Thẩm Kinh Lan ngồi xuống cạnh hắn. "Cô ấy nói giây cũng không được lệch."
Mưa rơi trên cánh tay, mát lạnh. Xa xa, màn hình máy đo thủy triều nhấp nháy: 1,1 m.
"Thẩm Kinh Lan."
"Ừ."
"Tối qua," Bùi Độ Xuyên nói, "tôi nhớ ra một chuyện."
Tay Thẩm Kinh Lan dừng lại.
Năm năm rồi. Năm năm qua Bùi Độ Xuyên nhớ ra rất nhiều mảnh vụn: mùi nước, tiếng kim loại, một sợi dây, rất lạnh, rất tối. Đều là mảnh vụn, không có thứ tự, không có nhân quả, như một bộ bài bị người ta xáo.
"Cái gì?"
"Một nút dây." Bùi Độ Xuyên giơ tay phải, nhìn lòng bàn tay mình. "Nút thắt đôi. Hôm qua tôi buộc dây trên tàu, hai tay tôi tự động thắt thành nút ấy. Thắt xong tôi mới nghĩ, tôi chưa học cái này. Người già trên bến đều dùng nút số tám, chỉ tôi dùng nút thắt đôi."
"Ừ."
"Hôm nay tôi hỏi ba người." Bùi Độ Xuyên nói. "Ba người đều nói, nút này không thường dùng, chỉ dùng trong một trường hợp."
"Trường hợp nào?"
"Treo vật nặng xuống nước." Bùi Độ Xuyên nói. "Hoặc treo người."
Mưa dày hơn một chút. Mặt biển dậy sương, một lớp trắng, nổi trên nước.
"Còn một chuyện nữa." Bùi Độ Xuyên nói.
"Nói."
"Bước chân tôi." Hắn nói. "Mỗi bước đều đạp trên chỗ thật. Anh nói tôi nhiều lần rồi, nói tôi đi như sợ đất sập. Hôm qua tôi ở trong hầm—— không phải hầm, là đường kiểm tra sau kho lạnh, tôi đi đi, bỗng biết phía trước có một khúc cua."
Hắn quay đầu.
"Tôi chưa đến đó. Nhưng tôi biết đó có một khúc cua. Qua khúc cua ấy, trên đầu có ba đường ống chạy song song, xa hơn nữa thang gãy ba bậc."
Hắn nói xong, chính mình cũng sững người.
Cứ như những lời ấy chẳng phải do chính miệng hắn thốt ra, mà mượn từ nơi khác, dùng xong còn phải trả lại.
Thẩm Kinh Lan nhìn hắn.
"Bùi Độ Xuyên."
"Ừ."
"Nếu mai," Thẩm Kinh Lan nói, "pha không đúng, đỉnh chồng lên——"
"Vậy thì chạy."
"Chạy không thoát."
"Vậy thì chạy." Bùi Độ Xuyên lặp lại. "Anh nói với tôi, năm năm trước các anh không có lựa chọn. Giờ có loa, có xe, có cầu. Chạy được bao nhiêu là bao nhiêu."
"Nếu chạy không thoát thì sao?"
Bùi Độ Xuyên nghĩ một chút.
"Vậy tôi nhớ." Hắn nói.
"Nhớ cái gì?"
"Nhớ hôm nay." Bùi Độ Xuyên nói. "Nhớ trận mưa này, nhớ bến tàu này, nhớ anh ngồi cạnh tôi. Nhớ rằng dù tôi không nhớ được gì, nhưng tôi biết có một chuyện rất quan trọng, quan trọng đến mức tôi đã c/h/ế/t vì nó nhiều lần."
Hắn ngẩng mắt.
"Tôi không biết người đó là ai. Nhưng tôi biết, tôi không thể bỏ người ấy lại một mình."
Tiếng mưa rất lớn.
Thẩm Kinh Lan vươn tay, nắm lấy bàn tay có sẹo của Bùi Độ Xuyên.
Nắm rất c/h/ặ/t.
"Tôi nhớ." Anh nói.
"Anh lại nói câu đó nữa rồi."
"Ừ." Thẩm Kinh Lan nói. "Cả đời tôi chỉ biết câu này."
Mười giờ bảy phút, đỉnh đến bốn phẩy chín.
Trong căn nhà trắng nhỏ, mười bốn người vây quanh màn hình. Tô Kiến Vi ngồi trước bàn điều khiển chính, ngón tay lơ lửng trên phím Enter, mắt nhìn đường cong pha.
Dạng sóng rung của tám ống thép lần lượt sáng lên, xanh, đỏ, vàng, như tám con cá bơi trong nước.
"Buồng chính khởi rung." Cô nói.
Trên màn hình, đường biểu diễn áp suất đáy giếng vốn nằm ngang bắt đầu nhích lên.
Bốn phẩy chín. Năm phẩy hai. Năm phẩy tám.
"Tăng công suất bơm."
"Mảng ống thép khởi động."
"Đồng bộ pha——"
Giọng cô dừng lại.
Tám dạng sóng d/a/o động dữ dội, lệch pha và không thể khớp nhau.
"Lệch không phẩy bảy độ." Cô nói. "Khóa không được."
"Điều."
"Điều ba lần, khóa không được." Ngón tay Tô Kiến Vi gõ nhanh trên bàn phím. "Chúng đang trôi. Chu kỳ buồng đang đổi, nó đang——"
Cô ngẩng đầu, mặt trắng như giấy.
"Nó đang học."
"Cái gì?"
"Nó đang theo tần số của chúng ta mà đổi." Tô Kiến Vi nói. "Chúng ta cho nó một pha ngược, nó lệch một chút. Chúng ta đuổi, nó lại lệch. Đây không phải cộng hưởng cơ học, đây là……"
Cô không nói tiếp được.
Đường áp suất vẫn đang leo.
Sáu phẩy ba. Bảy phẩy một. Tám phẩy không.
"Tắt đi." Chỉ huy trưởng nói. "Tắt mảng, mở van xả thủ công."
"Tắt cũng không kịp." Tô Kiến Vi nói. "Năng lượng đã vào rồi, giờ tắt, nó sẽ phun ra hết."
"Vậy làm sao?"
Không ai trả lời.
Con số trên màn hình nhảy đến tám phẩy chín.
Loa vẫn vang, cả thành phố đang di tản. Đợt xe cuối cùng ngoài đê vừa đi.
Thẩm Kinh Lan đứng ở cửa, nhìn đường đó.
Nhìn rất lâu.
Rồi anh bước đến trước bàn điều khiển, đặt tay lên lưng ghế Tô Kiến Vi.
"Tô Kiến Vi."
"Ừ?"
"Em tắt khóa pha đi."
"Cái gì——"
"Tắt khóa." Thẩm Kinh Lan nói. "Để chúng d/a/o động tự do. Đừng đuổi nó, để nó tự tìm. Nó chỉ có thể phản ứng với tín hiệu điều khiển mà chúng ta chủ động phát ra. Nếu ngắt tín hiệu ấy, để tám buồng tự tương tác với nhau, nó sẽ không còn một pha cố định để đuổi theo."
"Dao động tự do sẽ mất bước, mất bước sẽ chồng——"
"Không." Thẩm Kinh Lan nói. "Tám ống, đổ đầy nước, dựng trong cùng một giếng. Chúng sẽ ghép nối với nhau. Ghép nối xong, chúng tự tìm được một tần số chung."
"Cái đó cần thời gian."
"Bao lâu?"
"Về lý thuyết——" Tô Kiến Vi tính nhanh. "Ghép nối thiết lập cần ba chu kỳ. Một chu kỳ……"
Cô nhìn dữ liệu.
"Một chu kỳ là bốn mươi bảy giây." Cô nói. "Ba chu kỳ, hai phút hai mươi mốt giây."
"Hai phút hai mươi mốt giây sau thì sao?"
"Hoặc là khóa được, năng lượng phân tán, đỉnh dừng ở khoảng chín mét." Tô Kiến Vi ngẩng đầu. "Hoặc là khóa không được, chồng lên, mười ba phẩy bảy."
"Vậy thì đợi hai phút hai mươi mốt giây."
"Thẩm Kinh Lan——"
"Đợi."
Ngón tay Tô Kiến Vi dừng trên bàn phím.
Hai giây. Ba giây.
Cô ấn xuống.
Khóa pha: OFF
Tám dạng sóng lập tức tán ra, loạn thành một đoàn, như tám con cá bị kinh sợ.
Đường áp suất vẫn leo.
Chín phẩy bốn. Mười phẩy một. Mười phẩy sáu.
Trong phòng không ai nói. Chỉ có tiếng quạt máy, và tiếng loa ngoài cửa sổ hết lần này đến lần khác:
Cư dân vùng trũng xin di tản theo phương án.
Thẩm Kinh Lan nhìn màn hình.
Anh đếm trong lòng.
Từng nhịp, từng nhịp, như đếm số ô của một sợi dây thả xuống.
Một phút mười giây. Một phút bốn mươi. Hai phút.
Mười phẩy chín.
Hai phút mười giây.
Mười một phẩy một.
Hai phút mười lăm giây.
Tám dạng sóng bỗng cùng run một cái.
Rồi, rất chậm, bắt đầu kéo về phía nhau.
Một cái, hai cái, ba cái…… tám cái, dần dần gộp thành hai nhóm, một nhóm trên, một nhóm dưới, một chính một ngược, như hô hấp.
Ghép nối thiết lập.
Đường áp suất leo đến mười một phẩy hai, dừng lại.
Run một cái.
Rơi xuống.
Mười phẩy tám. Mười phẩy hai. Chín phẩy năm. Tám phẩy bảy.
Tô Kiến Vi mềm nhũn người trên ghế, hai tay ôm mặt.
Có người hét lên một tiếng, không biết hét cái gì.
Thẩm Kinh Lan không động.
Anh nhìn đường đó rơi xuống, rơi đến bảy phẩy ba, rơi đến năm phẩy một, rơi đến ba phẩy tám, cuối cùng dừng ở một phẩy bốn, một đường phẳng, yên tĩnh, như một thứ cuối cùng đã ngủ.
Ngoài cửa sổ, loa vẫn vang.
Mưa tạnh. Mặt trời ló ra sau những đám mây, chiếu trên mặt đê ướt, chiếu đến phiến đá xanh sáng từng mảng.
Chiều hôm đó, cả thành phố bắt đầu quay về.
Trên cầu xe xếp hàng rất dài. Ven đường có người đốt pháo mừng, tiếng nổ lách tách vang theo đoàn xe trở về. Trên bến, tàu từng chiếc về cảng, còi hơi kéo rất dài.
Thẩm Kinh Lan một mình lên đê bắc.
Bia vẫn là tấm bia đó. Tám năm rồi, đá xanh xám có vết nước, có rêu, tám trăm bốn mươi ba cái tên bị mưa rửa qua, sơn đen nhạt đi một chút, nhưng vẫn rõ.
Anh vòng ra mặt sau, tìm thấy chỗ trống đó.
Chỗ trống vẫn còn. Bốn chữ nhỏ "chỗ này chờ bổ sung" gần như không thấy được nữa.
Anh đứng đó, đứng rất lâu.
Sau lưng vang lên tiếng bánh xe nghiến chậm trên mặt đá, nặng nề và ngập ngừng.
Thẩm Kinh Lan không quay đầu.
Xe lăn dừng cạnh anh. Lục Trầm Chu già rồi, tóc bạc trắng, ông không còn mặc áo bệnh nhân mà đã thay bằng một bộ đồ Trung Sơn cũ, vết sẹo mắt phải vẫn còn, nhạt như một cái bóng.
Ông từng được giảm mười năm án t/ù nhờ tập hồ sơ đính kèm bản án — hơn bốn ngàn trang ghi chép, chín mươi ba mô hình, tám trăm bốn mươi ba cái tên, từng cái từng cái, đều do chính ông viết.
"Mười một phẩy hai." Lục Trầm Chu nói.
"Ừ."
"Chưa đến mười một phẩy ba."
"Kém không phẩy một."
"Kém không phẩy một," Lục Trầm Chu nói, "là một ngàn mạng người."
"Ừ."
Ông đẩy xe lăn, đến gần tấm bia, ngẩng đầu, nhìn chỗ trống đó.
Nhìn rất lâu.
"Nó vẫn trống."
"Ừ."
"Kinh Lan, anh không định điền."
"Không điền." Thẩm Kinh Lan nói.
"Tại sao?"
"Vì chỗ này," Thẩm Kinh Lan nói, "từ đầu đã không phải để cho ông ấy."
Lục Trầm Chu quay đầu.
"Vậy là cho ai?"
"Là cho cái ý nghĩ 'nhất định phải có một người xuống dưới'." Thẩm Kinh Lan nói. "Ba mươi năm trước, ông nội tôi để lại một chỗ trống ở đây. Hai mươi năm trước, ông để lại một chỗ trống ở đây. Tám năm trước, tôi cũng để lại một cái. Ba người chúng ta, qua ba thế hệ, thay phiên nhau ở đây đợi một người c/h/ế/t thay."
Anh vươn tay, sờ phiến đá nhẵn.
"Năm nay không đợi nữa