"Thái Công, những người mà ngài gọi là hạ dân kia, có người từng theo đại ca ra chiến trường, có người từng góp lương thảo cho quân doanh, cũng có người đã c.h.ế.t thay huynh trưởng của mình ngoài sa trường."
"Họ đều mang họ Lục, cũng là thân quyến của chúng ta."
"Trong lúc các vị ngồi đây bàn về gia quy, thể diện và tài sản của tông tộc, những người ấy đang co ro ngoài kia, đến một bát cháo nóng cũng chẳng có mà ăn."
Ta liếc xuống cuốn sổ đang nằm trong tay Lục Thái Công, giọng vẫn bình tĩnh như cũ.
"Năm trăm năm mươi lượng bạc đổi lấy gạo, than và t.h.u.ố.c men, cuối cùng đã giúp hơn tám mươi người vượt qua lúc khốn khó."
"Nếu Thái Công cho rằng số bạc ấy được dùng sai chỗ, vậy xin ngài nói cho cháu dâu biết, trong những thứ chúng ta đã bán, có món nào đáng giá hơn mạng người?"
Xoảng!
Cây gậy trúc trong tay Lục Thái Công rơi xuống nền đá, phát ra âm thanh khô khốc.
Ông ta mấp máy môi, nhưng hồi lâu vẫn không nói được câu nào.
Thân người hơi lảo đảo, ông phải đưa tay bám vào thành ghế mới miễn cưỡng đứng vững.
Những vị trưởng bối phía sau cũng đồng loạt im lặng, chẳng còn ai mở miệng phản bác.
Đúng lúc ấy, bên ngoài cổng bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập.
Phúc Bá vội vàng chạy vào, hơi thở vẫn còn gấp gáp.
"Phu nhân, tam thiếu phu nhân, bên ngoài có rất nhiều người từ các chi phụ đến."
"Họ nói muốn vào linh đường dập đầu."
Ta khẽ gật đầu, ra hiệu cho ông cho người vào.
Phúc Bá lập tức xoay người, mở rộng cánh cửa chính.
Giữa màn tuyết trắng xóa, hàng chục người già, phụ nữ và trẻ nhỏ khoác trên người những bộ áo vải đã sờn cũ đang quỳ kín cả khoảng sân.
Bọn họ không mang theo lễ vật quý giá.
Trong tay chỉ có vài rổ khoai lang nướng cháy sém, mấy bó rau đã héo và một ít củi nhặt được trong rừng.
Đó đã là tất cả những gì họ có thể mang tới.
Một bà lão mù được cô cháu gái dìu đến trước hiên.
Bà run rẩy quỳ xuống, hướng về phía chính sảnh mà dập đầu, giọng nghẹn ngào vì xúc động.
"Lão thân đa tạ tam phu nhân."
"Nếu không nhờ bát cháo cùng t.h.u.ố.c người cho hôm mười lăm, đứa cháu này e rằng đã không thể sống qua đêm tuyết hôm ấy."
"Tam phu nhân, người chính là ân nhân của cả nhà họ Lục chúng ta."
Những lời cảm tạ lần lượt vang lên giữa sân.
Người mang củi tới, người đem rau tới.
Có người chẳng biết nói gì, chỉ quỳ xuống dập đầu mấy lần rồi lặng lẽ lau nước mắt.
Không ai nói những lời hoa mỹ.
Cũng chẳng ai nhắc đến công lao hay thanh danh.
Họ chỉ muốn đến tận nơi để cảm tạ người đã giúp gia đình mình vượt qua những ngày đói rét.
Lục Thái Công đứng bất động rất lâu.
Ông nhìn những gương mặt hốc hác trước mắt, sau đó cúi xuống nhìn cuốn sổ thu chi đã bị mình vò đến nhăn nhúm trong tay.
Những khoản bạc mà ông vừa cho rằng đã bị sử dụng tùy tiện, giờ đây đã hóa thành từng bát cháo nóng, từng xe than củi, từng thang t.h.u.ố.c được đưa đến tay những người đang quỳ ngoài sân.
Trước kia, ông vẫn nghĩ chỉ cần bảo vệ được gia sản thì cũng đồng nghĩa với việc giữ được căn cơ của Lục gia.
Nhưng đến lúc này, ông mới hiểu có những thứ vốn chẳng thể ghi hết trong sổ sách.
Một gia tộc muốn tiếp tục tồn tại, trước hết phải có người nguyện lòng đứng về phía nó.
Môi Lục Thái Công khẽ run.
Đứng trước những người đang quỳ ngoài sân, ông không còn tìm được lời nào để biện giải.
Một lúc lâu sau, ông mới ngẩng đầu nhìn cây bách già phủ đầy tuyết.
Tán cây rộng lớn che kín một khoảng sân.
Bên dưới, những người nghèo khổ đang co ro, chen sát vào nhau để tránh những luồng gió lạnh buốt.
"Thế đạo này luôn ép nữ nhi phải lấy những thứ hư danh làm ràng buộc."
Ông khẽ lặp lại lời ta, giọng điệu đã không còn chút gay gắt như trước.
Nói xong, Lục Thái Công cúi xuống nhặt cây gậy trúc dưới chân.
Động tác của ông chậm chạp hơn rất nhiều.
Ngay cả dáng người vốn cao lớn cũng dường như già đi vài phần chỉ trong khoảnh khắc.
"Thẩm thị."
Ông nhìn về phía ta.
Ánh mắt ấy không còn sự khinh miệt như trước.
"Là ta hồ đồ."
"Tông tộc cũng đã nhìn sai rồi."
Ông siết c.h.ặ.t cuốn sổ trong tay, im lặng hồi lâu mới tiếp tục lên tiếng.
"Chúng ta chỉ chăm chăm giữ lấy những thứ gọi là gia sản, gia phong và thanh danh, nhưng lại quên mất người sống mới chính là gốc rễ của một gia tộc."
"Số bạc ấy, ngươi dùng không sai."
Câu nói cuối cùng rất nhẹ, nhưng vừa vang lên đã khiến những người phía sau ông đồng loạt biến sắc.
Lục Thái Công chắp tay, cúi đầu về phía ta.
Sau đó, ông lại quay sang lão phu nhân cùng bài vị của ba vị tướng quân.
Những vị trưởng bối phía sau cũng lần lượt im lặng làm theo.
Ngoài sân, người của các chi phụ vẫn quỳ giữa trời tuyết.
Không ai ngờ rằng chỉ trong một ngày, cách nhìn của tông tộc đối với mấy người quả phụ trong tướng phủ lại thay đổi hoàn toàn.
Bọn họ không nói thêm lời nào.
Cứ thế lặng lẽ xoay người rời khỏi linh đường, từng bước đi xuyên qua màn tuyết trắng.
Lần này, trong bước chân của họ không còn sự hùng hổ như lúc mới đến.
Chỉ còn lại một vẻ im lặng nặng nề.
Ta đứng yên nhìn những bóng người ấy dần khuất sau cánh cổng.
Chiếc bàn tính ngọc bích vẫn nằm trong tay ta, những hạt ngọc lạnh buốt dưới đầu ngón tay.
Ta từng nghĩ sau một phen đối đầu, trong lòng mình ít nhiều sẽ có cảm giác hả hê.
Nhưng đến lúc này, thứ còn lại chỉ là sự nhẹ nhõm.
Ít nhất những người trong phủ đã có thể bình an vượt qua mùa đông.
Những gia quyến nghèo khó ở các chi phụ cũng không còn phải một mình chống chọi với đói rét.
"Uyển Nhi."
Tiếng gọi của mẫu thân kéo ta ra khỏi dòng suy nghĩ.
Bà chậm rãi đứng dậy, đưa tay lau những giọt nước mắt còn vương trên má rồi bước đến ôm lấy vai ta.
"Con làm tốt lắm."
"Nếu hôm nay không có con, e rằng tướng phủ này chẳng biết đã biến thành bộ dạng gì."
Bà nhẹ nhàng siết tay ta, giọng khàn đi vì xúc động.
"Ta có một người con dâu như con, cũng coi như ông trời chưa từng bạc đãi Lục gia."
Đại tẩu tra Thanh Loan đao vào vỏ, bước tới vỗ mạnh lên vai ta một cái.
Sức lực quá lớn khiến ta suýt nữa lảo đảo.
"Tam đệ muội, trước kia tỷ thật sự xem thường mấy phép tính của muội."
Tỷ bật cười, vẻ mặt đã nhẹ nhõm hơn rất nhiều.
"Thanh Loan đao của tỷ chỉ dùng để c.h.é.m giặc, còn bàn tính của muội lại có thể tính ra cách nuôi sống cả tướng phủ."
"Về sau trong nhà có chuyện gì liên quan đến bạc, tỷ sẽ không tranh với muội nữa."
Nhị tẩu cũng bước tới.
Đôi tay tẩu vẫn còn lạnh, nhưng vẻ hoảng hốt thường ngày đã vơi đi không ít.
Tẩu nhìn ta một lúc lâu rồi mới nhẹ giọng nói:
"Tam đệ muội, hôm nay ta mới hiểu."
"Có những chuyện nếu cứ khư khư giữ lấy quy củ, chẳng những không bảo vệ được mình mà còn khiến người bên cạnh phải chịu khổ theo."
Tẩu nắm lấy tay ta.
Lòng bàn tay vốn mềm mại giờ đã xuất hiện vài vết chai nhỏ sau những ngày tự mình vá áo, nhóm bếp.
"Sau này nếu muội có chuyện gì cần ta làm, cứ việc nói."
Gió tuyết ngoài kia dần dần lắng xuống.
Tia nắng đầu tiên của ngày đông xuyên qua tầng mây xám, rơi xuống mặt bàn tính ngọc bích trong tay ta.
Đường nứt trên miếng ngọc phản chiếu một quầng sáng nhàn nhạt, khiến sảnh đường vốn lạnh lẽo cũng như được phủ thêm chút hơi ấm.
Ta đưa mắt nhìn quanh.
Mẫu thân đã được đưa về phòng nghỉ.
Đại tẩu đang cùng Phúc Bá kiểm kê số lương thực mới nhập.
Nhị tẩu ngồi bên lò than, cặm cụi vá lại chiếc áo bông đã sờn.
Mọi thứ vẫn còn bộn bề.
Nhưng ít nhất, không ai còn phải co ro trong giá rét, cũng không cần lo lắng ngày mai sẽ chẳng có gì để ăn.
Tướng phủ đã vượt qua được cửa ải đầu tiên.
Còn chiếc bàn tính trong tay ta, sau hôm nay e rằng sẽ phải tính toán những chuyện lớn hơn nhiều.
Tông tộc chỉ mới là bước khởi đầu.
Muốn giữ được cơ nghiệp Lục gia, thứ chúng ta phải đối mặt phía trước tuyệt đối không chỉ là vài cuốn sổ sách hay mấy món gia bảo.
Tháng ba, hơi ấm của tiết Thanh Minh theo gió xuân len qua những bức tường gạch phủ rêu, cuốn đi chút lạnh cuối mùa còn sót lại.
Băng tuyết trên mái hiên Trấn Quốc tướng phủ đã tan hết.