Trần Khải đứng trước cửa bếp, trên người còn buộc tạp dề, lửa giận lập tức bốc lên.
“Mẹ, con tan làm còn đi tàu điện bốn mươi phút chỉ để nhanh ch.óng về nấu cơm. Mẹ có thể thông cảm cho con chút không? Con đâu có rảnh, con còn phải đi làm, còn phải đón Niệm Niệm.”
“Con bận, vợ con còn bận hơn.”
Mẹ chồng cười lạnh: “Nó thì hay rồi, vỗ m.ô.n.g đi luôn, bỏ một người đàn ông như con ở nhà vừa làm bố vừa làm mẹ. Tự con nói xem có phải con chiều nó quá không? Nó mà dám về cái nhà này, tôi xem nó…”
“Mẹ!”
Cuối cùng giọng Trần Khải cũng cao lên: “Mẹ bớt nói hai câu được không? Vãn Vãn đi không phải chỉ do một mình cô ấy.”
Mẹ chồng sững người, có lẽ không ngờ con trai lại quát bà.
“Con có ý gì?”
Giọng bà trở nên the thé: “Con đang trách mẹ? Trách mẹ ép nó đi? Khải à, con đúng là con trai tốt của mẹ, cùng vợ con chung một phe, liên thủ chèn ép mẹ!”
“Con không chèn ép mẹ!”
Trần Khải giật tạp dề xuống, ném lên ghế: “Con chỉ đang nói đạo lý với mẹ! Mẹ có thể đừng chuyện gì cũng trách người khác không? Cái nhà này thành thế này, mẹ thật sự không có một chút vấn đề nào sao?”
Mắt mẹ chồng lập tức đỏ lên, môi run rẩy, chỉ tay vào anh.
“Được, được, mẹ nuôi con uổng công rồi. Con đi sống với vợ con đi. Mẹ sống hay c.h.ế.t không cần con lo!”
Ngày hôm sau, tôi hẹn Trần Khải ở quán cà phê.
Anh kể lại chuyện đó, nói đến cuối cùng vẻ mặt đầy mệt mỏi.
“Vãn Vãn, trước đây anh luôn cảm thấy mẹ chỉ nói nhiều, người già rồi hay lải nhải, nhịn một chút là qua. Nhưng bây giờ anh phát hiện… có lẽ vấn đề thật sự không nằm ở em.”
Anh cúi đầu khuấy ly latte: “Có những chuyện em không nói, không có nghĩa chúng không tồn tại.”
Tôi nghe, trong lòng đủ loại cảm xúc.
“Trần Khải, em không ép anh trở mặt với mẹ anh. Bà là mẹ anh, nên hiếu thuận vẫn phải hiếu thuận. Nhưng hiếu thuận và nhẫn nhịn là hai chuyện khác nhau. Anh có thể đối xử tốt với bà, nhưng không thể để bà kiểm soát cuộc sống của anh.”
Anh gật đầu, thở dài một hơi.
“Vậy bây giờ chúng ta phải làm sao?”
Tôi nhìn anh, không trả lời câu hỏi ấy mà hỏi lại: “Nếu bây giờ bảo anh lựa chọn, anh sẽ làm gì?”
Anh im lặng rất lâu.
“Anh muốn sắp xếp ổn thỏa cho mẹ rồi đón em về.”
“Anh định sắp xếp thế nào?”
“Anh chưa nghĩ xong.”
Anh cười khổ: “Nhưng tuyệt đối sẽ không để mẹ sống chung với chúng ta nữa.”
Tôi cầm cà phê uống một ngụm, vị đắng lan trên đầu lưỡi.
Cái gọi là hiếu thuận mà đẩy hết mọi vấn đề cho người vợ, bản chất cũng chỉ là ích kỷ.
Hôm ấy ra khỏi quán cà phê, Trần Khải không vội về nhà.
Chúng tôi đi hết vòng này đến vòng khác trong công viên nhỏ gần đó.
Gió thu thổi lên mặt, lành lạnh, khiến đầu óc rất tỉnh táo.
Tôi nói từng điều đã giữ trong lòng suốt những năm này với anh.
“Trần Khải, em hỏi anh một câu. Anh cảm thấy cách tốt nhất để hiếu thuận với mẹ là gì?”
Anh nghĩ một chút: “Chăm sóc mẹ thật tốt, để mẹ sống tuổi già thoải mái.”
“Đúng.”
Tôi gật đầu: “Vậy chăm sóc tốt có nhất định phải để bà sống cùng một mái nhà với chúng ta không?”
Anh không nói.
“Lại nói đến khía cạnh pháp luật. Bộ luật Dân sự quy định con cái trưởng thành có nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ, chuyện này từ trước đến nay em chưa bao giờ phủ nhận.”
Tôi cố gắng để giọng mình khách quan, bình tĩnh: “Nhưng pháp luật chưa bao giờ quy định phụng dưỡng nhất định phải sống chung. Cách phụng dưỡng có thể là đưa tiền, đưa đồ, thuê người chăm sóc, sắp xếp viện dưỡng lão, thường xuyên thăm nom. Những cách này đều là thực hiện nghĩa vụ pháp định.”
Anh cúi đầu im lặng, nghe rất nghiêm túc.
“Thứ người già cần nhất là sự chăm sóc chu đáo và bảo đảm vật chất. Không phải nhất định phải chen chung dưới một mái nhà với con trai con dâu.”
Tôi tiếp tục: “Rất nhiều gia đình sống chung ngược lại càng khiến mâu thuẫn trầm trọng. Ăn mặc ở đi, cách tiêu tiền, chỉ cần có một chút không chu đáo, người già không vui, con cái cũng ấm ức. Cuối cùng hiếu chưa trọn mà nhà đã tan.”
Anh gật đầu, trầm giọng nói: “Nửa tháng này anh xem như đã trải nghiệm.”
“Tính mẹ anh thế nào, anh hiểu rõ hơn em. Bà không phải người xấu, nhưng đúng là kiểm soát mạnh, nói chuyện cay nghiệt. Ở tuổi này muốn bà lập tức thay đổi là không thực tế. Em cũng không yêu cầu bà thay đổi. Nhưng bắt em ngày nào cũng đối mặt với bà thì em thật sự không làm được.”
Trần Khải thở dài, dừng bước nhìn tôi.
“Vậy em cảm thấy nên sắp xếp cho mẹ thế nào là tốt nhất?”
Tôi nghĩ một chút, nói phương án đã cân nhắc từ lâu.
“Nhà cũ bây giờ đang trống đúng không? Tuy nhà hơi cũ nhưng kết cấu vẫn ổn. Sửa sang lại một chút thì ở vẫn thoải mái. Chúng ta bỏ tiền thuê một người giúp việc ban ngày, lo nấu cơm và dọn dẹp. Ban đêm nếu mẹ không yên tâm thì lắp chuông gọi, có chuyện gấp có thể bấm bất cứ lúc nào. Cuối tuần chúng ta về thăm bà một lần, ngày thường anh tan làm tiện đường ghé qua cũng được. Bà bị bệnh nặng thì nên đưa đi viện chúng ta đưa đi, cần người chăm chúng ta chăm. Thật sự không thể tự lo nữa thì cân nhắc viện điều dưỡng.”
Tôi nói một hơi rồi nhìn phản ứng của anh.
Anh im lặng rất lâu, cuối cùng nói: “Mẹ anh có thể không chấp nhận người giúp việc. Cả đời mẹ hiếu thắng, không thích người ngoài phục vụ.”
“Có thể thử trước. Không thử sao biết?”
Tôi nói: “Nếu thật sự không được, em biết một viện dưỡng lão khá tốt, môi trường tốt, có nhân viên y tế, mỗi tháng sáu nghìn tệ, bên trong nhiều người già, bà cũng không cô đơn. Tất nhiên chuyện đó phải do bà tự nguyện.”
Trần Khải thở dài: “Trước tiên phải để mẹ dọn ra, đây là bước khó nhất.”
“Anh là chủ gia đình, bước này anh phải đi.”