Tháng thứ hai sau khi bố mất, có một người tới nhà, sẵn lòng đưa hai mẹ con chúng tôi rời khỏi đó.
Ông chủ Hạ, người trước kia thường xuyên tới giao rượu cho cửa tiệm, đã trở thành người chồng thứ hai của mẹ.
Ngày ông chủ Hạ tới nhà, hộp quà gần như chất đầy nửa cửa hàng nhỏ.
Tôi ngồi trên chiếc giường ván ăn bánh quy nhập khẩu, nghe ông cầu hôn mẹ.
“Lấy anh đi, anh thật lòng với em.”
“Theo anh lên thành phố, em không cần tiếp tục ở đây chịu ánh mắt lạnh nhạt của người khác nữa.”
“Tiền chồng cũ của em còn nợ, anh cũng sẽ trả giúp.
Chỉ cần em đồng ý.”
Ông để tóc húi gọn gàng, khóa thắt lưng sáng bóng, chiếc nhẫn vàng trên tay lại càng ch/ói mắt.
Ông vừa định quỳ xuống thì mẹ đã hoảng hốt đỡ ông dậy.
“Anh đứng lên trước đi…
Những lời này đứng nói cũng được.”
“Em đồng ý, em đi với anh.”
Sau đó bà dắt tôi tới trước mặt người đàn ông, khẽ đẩy vào lưng tôi.
“Vũ Đồng, sau này chú Hạ chính là bố con.”
Miệng tôi vẫn còn ngậm bánh quy, ngẩng đầu nhìn ông hồi lâu mới rụt rè gọi:
“Bố…”
Nước mắt lập tức trào lên trong mắt mẹ, vừa như vui mừng, vừa như đau lòng cho tôi.
Năm đó mẹ và bố ruột tôi sống với nhau như vợ chồng theo tập tục quê nhưng chưa làm đăng ký kết hôn; còn lần này, mọi thủ tục đều được thực hiện đầy đủ.
Cuối cùng tôi cũng được bổ sung hộ khẩu, mang họ của mẹ và chính thức có tên là Lâm Vũ Đồng.
Tờ hộ khẩu mỏng manh ấy là lần đầu tiên tôi có được một thân phận được pháp luật thừa nhận.
Ngày hôm sau, vừa đăng ký kết hôn xong, chú Hạ đã đón chúng tôi chuyển vào ngôi nhà trong thành phố.
Căn nhà rộng đến mức khiến tôi sợ hãi, ngay cả phòng vệ sinh cũng rộng hơn chỗ ngủ trong cửa tiệm cũ.
Trong nhà còn có một bà cụ bị liệt, là mẹ của chú Hạ.
Tuy cơ thể không cử động được nhưng đầu óc bà vẫn minh mẫn, bà quan sát hai mẹ con tôi rất lâu.
“Mẹ, đây là Tiểu Lâm mà con từng nhắc.”
“Chuyện của cô, Minh Đức đã kể hết với tôi rồi, cũng là người số khổ.”
“Sau này cứ yên tâm sống.
Nó bận làm ăn, cô thay nó chăm nom gia đình này cho tốt.”
“Nhà họ Hạ sẽ không bạc đãi hai mẹ con cô.”
Mẹ ngoan ngoãn gật đầu, kéo tôi gọi bà là bà nội.
Bà cụ chỉ hơi nâng mí mắt, khẽ đáp một tiếng.
Sau khi vào nhà họ Hạ, ngày nào mẹ cũng dậy sớm hơn cả khi còn mở tiệm.
Trời chưa sáng, bà đã dọn dẹp phòng ốc, chuẩn bị cơm nước, sau đó bưng bô và lau người cho bà cụ.
Chú Hạ rất hài lòng với bà, bởi tính bà cụ kỳ quặc, chỉ chịu để người nhà tới gần chăm sóc.
Chú phải chạy việc làm ăn bên ngoài, đương nhiên không thể tự mình chăm mẹ.
Thấy mẹ tôi chăm sóc bà cụ chu đáo, chú cũng không còn gì phải lo lắng.
Ở với nhau lâu ngày, bà cụ cũng dần thân thiết với chúng tôi, thỉnh thoảng còn vẫy tay gọi tôi tới trò chuyện.
Sau khi gia đình ổn định, việc làm ăn của chú Hạ ngày càng lớn, chẳng bao lâu đã đổi cả nhà lẫn xe.
Anna đã sốt ruột muốn biết cuộc hôn nhân này kết thúc thế nào.
“Sau đó ông ấy cũng có người phụ nữ khác đúng không?”
“Có, hơn nữa không chỉ một người.
Nhưng mẹ tôi không ly hôn vì chuyện đó.”
Những cuộc điện thoại liên tục vào đêm khuya, đến một đứa trẻ như tôi khi ấy cũng nhận ra có điều không ổn.
Cuối cùng có một ngày, bà cụ không nhịn được mà mắng con trai.
“Minh Đức, dù nể mặt mẹ, con cũng nên biết kiềm chế một chút!”
Mẹ ngồi bên cạnh không nói gì, nước mắt lặng lẽ rơi xuống.
Chú Hạ ngoài miệng nhận sai, nhưng hành động lại chỉ là cố gắng dỗ dành cả hai bên hơn trước.
Cách của chú luôn rất trực tiếp.
Cho tiền, tặng quà, sau đó giả vờ như chẳng có chuyện gì xảy ra.
Hễ về muộn hoặc cả đêm không về, ngày hôm sau chú nhất định xách đồ đắt tiền vào nhà.
Tiền sinh hoạt đưa cho mẹ cũng bắt đầu tăng lên từ đó.
Mẹ nhận những món bồi thường ấy nhưng chưa bao giờ truy hỏi, chỉ là nụ cười trên mặt ngày một ít đi.
Đúng lúc ấy trong thành phố bắt đầu thịnh hành các lớp học buổi tối, không ít bà vợ gia đình khá giả đều đi học bổ túc văn hóa.
Mẹ từng học hết cấp hai trong làng nên cũng tự đăng ký.
Đây là lần đầu tiên trong cuộc hôn nhân này, bà giành được một khoảng thời gian hoàn toàn thuộc về mình.
Chuyện mẹ đi học buổi tối, cả chú Hạ lẫn bà cụ đều không phản đối.
Bà cụ thậm chí còn thúc giục con trai thuê người giúp việc để buổi tối mẹ có thể yên tâm đi học.
Ban ngày bà lo việc nhà, trời tối lại đạp xe tới trường, cuối tuần thì đưa tôi đi dự những buổi tụ họp của bạn học.
Năm tôi bảy tuổi, chú Hạ nhờ quan hệ đưa tôi vào trường tiểu học tốt nhất thành phố.
Năm thứ ba sau khi họ kết hôn, sức khỏe của bà cụ nhanh ch/óng suy kiệt.
Mấy ngày trước khi qua đời, một đêm bà gọi tôi và mẹ tới cạnh giường.
“Tiểu Lâm, mấy năm nay vất vả cho cô rồi.”
Bà lấy số trang sức mình dành dụm được, đẩy vào tay mẹ.
“Những thứ này đều cho cô.
Sau khi tôi đi, cô phải chăm sóc Minh Đức cho tốt.”
Bà cụ lại nhìn bụng mẹ một lúc, trong lời nói mang theo chấp niệm cuối cùng.
“Mau sinh cho nó một đứa con trai đi.
Có con trai rồi, lòng nó mới chịu ở lại trong nhà.”
Mẹ không giải thích, chỉ lặng lẽ nhận số trang sức.
Sau khi bà cụ qua đời, Hạ Minh Đức khóc đến ngất đi mấy lần.
Chú ôm lấy chân mẹ, hoàn toàn không còn dáng vẻ ông chủ thường ngày.
“Mẹ anh mất rồi, bà thật sự mất rồi!”
“Bà nuôi anh khôn lớn mà chẳng được hưởng một ngày sung sướng, anh có lỗi với bà!”
Họ hàng vây quanh, người này một câu người kia một câu khuyên chú nén đau buồn.
“Ngày trước bác sĩ nói bà không sống nổi một năm, có thể sống thêm được bao nhiêu năm như vậy đã rất khó rồi.”