3
Tôi và Sầm Niệm Nhân sống trong cùng một khu nhà, đó là khu tập thể do công ty xây dựng từ những năm đầu thành lập.
Nhà họ Sầm ở tòa số một, nhà tôi ở tòa số bảy.
Hai tòa nhà chỉ cách nhau một khu vườn nhưng mỗi tầng của tòa số một chỉ có hai căn hộ, còn mỗi tầng của tòa số bảy lại có đến sáu căn.
Khi còn nhỏ, tôi chẳng hiểu giai cấp là gì.
Tôi chỉ biết Niệm Nhân có phòng học riêng, còn bàn học của tôi phải đặt ở một góc trong phòng ngủ của bố mẹ.
Cô ấy không thích học piano thì có thể chuyển sang học vẽ, còn chỉ riêng chuyện đăng ký cho tôi một lớp học thêm toán thôi cũng đủ để bố mẹ ngồi bàn bạc suốt nửa tháng bên bàn ăn.
Quà sinh nhật của cô ấy chất đầy nửa cái giường, còn sinh nhật tôi thường chỉ có một bát mì trường thọ.
Bố tôi là cấp dưới của ông Sầm, mỗi khi nhà họ Sầm có việc, ông luôn là người đầu tiên chạy đến.
Lần đầu tiên tôi gặp Sầm Niệm Nhân là trong tiệc sinh nhật năm cô ấy sáu tuổi.
Nhà họ Sầm có rất nhiều khách đến dự.
Tôi mặc bộ váy cũ mà con nhà họ hàng đã mặc chật, đứng nép bên cạnh phòng khách, chẳng ai để ý đến tôi.
Sầm Niệm Nhân cười tươi rói, chạy từ giữa đám đông ra, đặt quả dâu tây lớn nhất trên bánh kem vào đĩa của tôi.
“Cậu tên là Chúc Dư, đúng không?”
Tôi gật đầu.
“Chữ Dư nào?”
“Dư trong dư thừa.”
Đó là câu trả lời bố dạy tôi.
Mỗi lần có người hỏi, ông đều nói như vậy, sau đó mọi người sẽ phá lên cười.
Nhưng Sầm Niệm Nhân không cười, cô ấy nhíu mày suy nghĩ một lát rồi nói:
“Cũng có thể là chữ Dư trong câu niên niên hữu dư, năm nào cũng dư dả mà.”
Nói xong, cô ấy lại đặt miếng sô cô la trên đĩa của mình sang đĩa tôi.
Nếu cô ấy cố tình khoe khoang, ít nhất tôi còn có thể đường đường chính chính ghét cô ấy.
Nhưng từ nhỏ, cô ấy đã rất hào phóng, luôn sẵn lòng chia sẻ những gì mình có với người khác.
Đúng vậy, cô ấy có tất cả mọi thứ, đương nhiên chẳng cần phải keo kiệt làm gì.
Sau khi vào tiểu học, chúng tôi được xếp vào cùng một lớp.
Ngay kỳ thi đầu tiên, Sầm Niệm Nhân đã đứng nhất, còn tôi đứng thứ sáu.
Mẹ nhìn bảng điểm, vô cùng không hài lòng:
“Ngày nào hai đứa cũng đi học cùng nhau, tại sao người ta có thể đứng nhất?”
Tôi nói cô ấy từng học lớp tiền tiểu học, rất nhiều dạng bài đã được học trước rồi.
Mẹ không thích nghe những lời giải thích như vậy, cứng rắn nói:
“Người ta có điều kiện học trước, còn con thì không, vậy nên con càng phải cố gắng hơn. Chẳng lẽ sau này đi thi, người ta sẽ cộng thêm cho con vài điểm chỉ vì gia đình con không có tiền sao?”
Tối hôm đó, tôi chép lại toàn bộ những câu làm sai một lần nữa.
Đến kỳ thi thứ hai, tôi đứng thứ ba.
Sầm Niệm Nhân vẫn đứng nhất.
Bố rất vui, đặc biệt mua sườn về ăn.
Trong bữa cơm, ông nhận được điện thoại của bố Sầm.
Sau khi cúp máy, ông nhìn thấy bảng điểm trước mặt tôi, sắc mặt lập tức sa sầm:
“Đứng thứ ba thì có gì đáng mừng? Chẳng phải Niệm Nhân vẫn đứng nhất đó sao?”
Từ đó về sau, tôi không còn cảm thấy vị trí thứ ba là điều đáng để vui mừng nữa.
Năm lớp sáu, có một lần kiểm tra chính tả, tôi đạt điểm tuyệt đối, còn Sầm Niệm Nhân viết sai một chữ.
Giáo viên tuyên dương tôi trước cả lớp.
Tôi quay đầu lại, muốn xem vẻ mặt của cô ấy.
Sầm Niệm Nhân đang cười tươi rói, ra sức vỗ tay chúc mừng tôi.
Từ tiểu học đến trung học cơ sở, tên cô ấy luôn nằm phía trên tên tôi.
Có lúc khoảng cách giữa chúng tôi rất lớn, có lúc chỉ vỏn vẹn 0,5 điểm.
Giáo viên đã quen đặt chúng tôi lên bàn cân so sánh, ngay cả hàng xóm gặp tôi cũng luôn hỏi một câu: “Cô bé nhà họ Sầm dạo này thi cử thế nào rồi?”
Lâu dần, Sầm Niệm Nhân không còn là một con người cụ thể trong mắt tôi nữa.
Cô ấy biến thành một ranh giới chắn ngang cuộc đời tôi.
Mỗi kỳ thi, mỗi quyết định, thậm chí từng đêm trằn trọc mất ngủ của tôi đều âm thầm xoay quanh ranh giới ấy, tôi không ngừng tính toán xem rốt cuộc mình đã vượt qua nó hay chưa.
Nhưng Sầm Niệm Nhân hoàn toàn không biết gì về chuyện đó, hay nói đúng hơn, cô ấy chưa bao giờ để tâm.
Cô ấy vẫn đợi tôi ở góc đường vào mỗi buổi sáng để cùng đi học, tiện tay nhét vào tay tôi ổ bánh mì ăn không hết, hay lặng lẽ nghiêng cán ô về phía tôi mỗi khi trời mưa như trút nước.
Tôi đã lạnh lùng từ chối không biết bao nhiêu lần.
Thế nhưng, cô ấy dường như không hề nhận ra, vẫn kiên trì lặp đi lặp lại những hành động nhỏ nhặt ấy.
Lần nào cũng vậy, cô ấy dễ dàng đ/á/n/h tan mọi ác ý mà tôi không dám để người khác nhìn thấy.
Hèn hạ.
Đúng vậy, hèn hạ mới chính là bản chất con người tôi.
3
Suốt ba năm cấp ba, tôi gần như chưa từng có một giấc ngủ trọn vẹn.
Ngày nào tôi cũng thức dậy lúc năm giờ bốn mươi, học thuộc từ vựng trong bốn mươi phút, sau đó cùng Sầm Niệm Nhân đến trường.
Nói là đi cùng nhau nhưng phần lớn thời gian, thực ra là cô ấy chạy theo phía sau tôi.
Tôi đã quen bước đi rất nhanh, thế là cô ấy cứ lẽo đẽo chạy theo suốt dọc đường.
Tôi chẳng bao giờ đợi đèn đỏ, cô ấy phải đứng bên kia vạch qua đường, lớn tiếng gọi tên tôi:
“Chúc Dư, cậu đi chậm thôi!”
Tôi chưa từng vì cô ấy mà chậm lại.
Thế nhưng Niệm Nhân vẫn đứng nhất.
Tôi ổn định ở vị trí thứ hai.
Giáo viên chủ nhiệm nói chúng tôi là đối thủ cạnh tranh lành mạnh, nên cùng thúc đẩy nhau tiến bộ.