Bà ôm Tiểu Ngoan vào lòng, gãi cằm cho nó.
“Hầu hạ xong bố con thì hầu hạ các con, hầu hạ xong các con thì bế cháu, bế cháu xong mẹ cũng gần như nên đi rồi.”
“Mẹ chưa từng nghĩ mình còn có thể sống thế nào.”
“Bây giờ thì khác rồi.”
“Bây giờ buổi sáng thức dậy muốn nhảy quảng trường thì nhảy, không muốn nhảy thì ngủ thêm một lát.”
“Muốn đi đâu thì đi đó, không cần báo cáo với ai.”
“Muốn mua gì thì mua, không cần nhìn sắc mặt ai.”
“Trước kia mẹ cảm thấy tiêu tiền có lỗi với bố con, bây giờ nghĩ thông rồi, ngày tháng là sống cho chính mình.”
Bà dừng một chút, cúi đầu nhìn chiếc lược trong tay, lại ngẩng đầu nhìn tôi.
“Mẹ năm mươi ba tuổi mới học được đạo lý này, có quá muộn không?”
Ánh nắng chiếu đến từ sau lưng bà, gương mặt bà trong ánh sáng có vẻ hơi trong suốt.
“Không muộn đâu mẹ.”
Tôi nói: “Một chút cũng không muộn.”
Chương mười một: Mùa đông của bố tôi.
Cuộc sống của mẹ tôi ngày càng giống một mùa xuân, còn mùa đông của bố tôi lại đến nhanh hơn ông tưởng.
Năm đầu tiên sau ly hôn, ông vẫn cứng miệng.
Ông nói với họ hàng bạn bè rằng một mình sống cũng khá tốt, thanh tĩnh, không ai lải nhải.
Ông còn đăng ký một lớp nhiếp ảnh, vác máy ảnh đến công viên chụp hoa chụp chim, đăng bài lên vòng bạn bè còn đều hơn trước, bài nào cũng là tác phẩm nhiếp ảnh của ông, dòng chữ kèm theo là “tận hưởng cuộc sống”.
Những bức ảnh đó quả thật chụp không tệ, họ hàng bình luận bên dưới nói lão Châu càng ngày càng có phong thái nghệ sĩ.
Năm thứ hai sau ly hôn, ông không đi lớp nhiếp ảnh nữa.
Máy ảnh cất vào tủ, phủ một lớp bụi mỏng.
Vòng bạn bè của ông dần dần từ hoa chim biến thành chai rượu rỗng trong phòng khách và ánh phản chiếu của tivi.
Dòng chữ kèm theo cũng không còn là “tận hưởng cuộc sống”, mà biến thành chia sẻ đủ loại bài viết dưỡng sinh, hoặc chỉ có một tấm ảnh, không có chữ.
Năm thứ ba sau ly hôn, cả người ông giống như quả bóng xì hơi, xẹp xuống.
Tôi đến thăm ông, phát hiện tóc ông đã bạc trắng, lưng cũng còng, đi đường chậm chạp, trong tay xách một túi mì sợi và một gói dưa muối, từ cổng khu chung cư đi đến cửa nhà cũng phải dừng lại nghỉ hai lần.
Ông nói đó là thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bệnh viện kiểm tra rồi, không có vấn đề lớn.
Ông không nói đó là vì ông đã ngồi trong phòng khách trống rỗng quá nhiều đêm.
Ông học được nấu cơm, nhưng chỉ biết những món đơn giản nhất.
Cơm ông nấu vĩnh viễn chỉ có một vị.
Mặn.
Bởi vì vị giác của ông đã bị khẩu vị nặng nửa đời ướp hỏng, mẹ tôi dùng hai mươi bảy năm mới nắm được chừng mực trên đầu lưỡi của ông.
Bây giờ ông tự nấu cơm, cho bao nhiêu muối hoàn toàn dựa vào ước lượng, có lúc nhạt đến không có vị, có lúc mặn đến đắng, nhưng ông đều ăn hết.
Không còn ai ở bên cạnh nói “mặn quá” nữa.
Ông học được cách dùng máy giặt, nhưng vĩnh viễn không phân biệt được quần áo màu đậm và màu nhạt phải giặt riêng.
Áo sơ mi trắng giặt thành áo sơ mi xám, tất đen thì dính đầy xơ trắng.
Ông phơi quần áo ngoài ban công chưa bao giờ thu vào, bởi vì trước kia đều là mẹ tôi thu.
Bây giờ quần áo treo ngoài ban công một tuần, phủ bụi, lại bị gió thổi xuống dưới lầu.
Một mình ông ngồi trong phòng khách trống rỗng uống rượu, tivi mở, nhưng không xem.
Ông chỉ cần trong nhà có chút âm thanh, nếu không thì quá yên tĩnh.
Yên tĩnh như một ngôi mộ.
Có một năm Tết, tôi đến thăm ông, mang món bò kho ông thích ăn và một chai rượu trắng.
Ông ngồi một mình trên sofa, trên bàn trà trước mặt đặt một đĩa sủi cảo, là loại đông lạnh, ông nấu vỡ ba cái, nhân rò ra đầy nồi.
Ông vớt sủi cảo ra, cái vỡ và cái lành đều đổ chung vào đĩa, rót một đĩa giấm, coi như cơm tất niên.
Trong tivi chiếu chương trình Xuân Vãn, người dẫn chương trình mặc đỏ rực, nhạc nền là bài “Chúc mừng phát tài”.
Bố tôi ngồi trong mảng ánh sáng đỏ ấy, một mình gắp miếng sủi cảo bị rách vỏ bỏ vào miệng.
Tôi đứng ở cửa nhìn rất lâu mới bước vào.
Thấy tôi, rõ ràng ông vui lên một chút, ngoài miệng lại nói sao cũng không gọi điện trước.
Ông nhận chai rượu trắng trong tay tôi, đặt lên bàn trà, cầm lên xem một lúc lâu rồi lại đặt xuống.
Ông nói huyết áp cao, bác sĩ không cho uống.
Nhưng tôi biết ông không phải sợ huyết áp cao, mà sợ uống rượu rồi sẽ nhớ đến những chuyện không nên nhớ.
“Bố.”
Tôi ngồi xuống, gắp cho ông một miếng thịt bò.
“Bố một mình ăn Tết, sao không nói với bọn con?”
“Có gì hay mà nói.”
Ông cúi đầu nhai thịt bò.
“Một mình ăn Tết thoải mái biết bao, các con đến còn thêm phiền cho bố.”
Khi nói lời này, ông không dám nhìn tôi.
Trước kia ông nói chuyện chưa bao giờ không dám nhìn tôi.
Bữa cơm đó ăn rất im lặng.
Xuân vãn trong tivi náo nhiệt ồn ào, chúng tôi ở dưới yên lặng gắp thức ăn.
Ăn xong, tôi đi rửa bát, trong bồn rửa đã ngâm một đống bát bẩn, có mấy cái không biết ngâm bao nhiêu ngày.
Tôi vừa rửa vừa nhớ đến trước kia mỗi ngày mẹ tôi đều phải rửa nhiều bát như vậy, rửa xong còn phải lau bếp, lau nhà, đổ rác.
Bà một mình làm những việc này suốt hai mươi bảy năm, bố tôi ngay cả một chiếc bát cũng chưa từng giúp bà rửa.
Tôi rửa bát xong quay lại phòng khách, phát hiện bố tôi dựa vào sofa ngủ rồi.
Tivi vẫn mở, người dẫn chương trình đang đếm ngược.
“Năm, bốn, ba, hai, một.”
Tiếng chuông năm mới vang lên, khán giả trong tivi bùng nổ tiếng reo hò khổng lồ, ngoài cửa sổ cũng vang lên tiếng pháo nối tiếp nhau.
Pháo hoa khắp thành, muôn nhà đèn sáng.
Bố tôi ngủ say trong tất cả sự náo nhiệt ấy.
Miệng ông hơi há, tiếng ngáy rất nhẹ, nếp nhăn nơi khóe mắt rất sâu rất sâu.
Trong tay ông còn nắm nửa miếng thịt bò chưa ăn xong, sủi cảo trên bàn trà đã nguội lạnh.
Tôi nhẹ nhàng lấy miếng thịt bò khỏi tay ông, đắp cho ông một chiếc chăn.
Chiếc chăn là mẹ tôi để lại, khi bà còn ở đó, mùa đông dùng để đắp chân cho ông khi xem tivi.
Đã giặt rất nhiều lần, mép chăn đã xù lông, nhưng vẫn còn mùi thơm nhàn nhạt của nước giặt.
Ông bỗng lẩm bẩm gì đó.
Tôi ghé lại gần nghe, ông nói: “Tú Lan, rót cho tôi cốc nước.”
Trong mơ, ông vẫn còn sai khiến mẹ tôi.