“Nói nhiều rồi người ta nói con không hiểu chuyện.”
“Nhưng mẹ chính là nghĩ không thông, vì sao mẹ làm việc cả đời, đến cuối cùng ngay cả một câu vất vả rồi cũng không ai nói.”
“Bố con cảm thấy mẹ làm gì cũng là nên làm, các con cảm thấy mẹ làm gì cũng là nên làm, ngay cả chính mẹ cũng cảm thấy là nên làm.”
“Nhưng dựa vào đâu chứ?”
Tôi đứng trong sân, một câu cũng không nói ra được.
“Mẹ không phải chưa từng nghĩ đến chuyện đi, khi còn trẻ đã nghĩ rồi.”
“Nhưng khi đó các con còn nhỏ, mẹ sợ các con không có mẹ sẽ bị người ta bắt nạt.”
“Sau này các con lớn rồi, mẹ lại sợ ly hôn ảnh hưởng đến chuyện tìm đối tượng của các con.”
“Về sau nữa, mẹ sợ một mình mình không sống nổi.”
“Sợ cả đời, đến cuối cùng mới phát hiện, điều đáng sợ nhất không phải sống một mình, mà là sống cả đời với một người xem con như không khí.”
Nói xong, bà đứng dậy, cầm chiếc cuốc nhỏ tiếp tục nhổ cỏ.
Ánh nắng kéo bóng bà rất dài rất dài, đổ trên lớp đất vừa được xới lên.
Tôi nhìn bóng lưng bà ngồi xổm dưới đất nhổ cỏ, bỗng phát hiện lưng bà đã không còn cong nữa.
Trước kia trong căn nhà đó, bà luôn cong lưng.
Cong lưng lau nhà, cong lưng rửa bát, cong lưng hầu hạ tất cả mọi người.
Bây giờ bà ngồi xổm trong bùn đất, lưng thẳng.
Hôm đó, khi tôi rời khỏi căn nhà cũ, ngồi trong xe khóc rất lâu.
Nước mắt tôi làm ướt một mảng vô lăng, tầm nhìn mờ đến mức không nhìn rõ đường.
Tôi dừng xe bên đường, gục lên vô lăng khóc khoảng hai mươi phút.
Cuối cùng tôi bắt đầu hiểu vì sao mẹ tôi nhất định phải rời khỏi căn nhà đó.
Chương mười: Mùa xuân của mẹ tôi.
Thời gian là bằng chứng tốt nhất.
Năm đầu tiên sau ly hôn, thay đổi của mẹ tôi vẫn chưa quá rõ ràng.
Bà chỉ béo lên một chút, sắc mặt tốt hơn một chút, giọng nói lớn hơn một chút.
Bà bắt đầu gửi tin nhắn cho tôi trên WeChat, trước kia bà chưa bao giờ dám gửi tin nhắn cho tôi, sợ làm phiền tôi làm việc.
Bây giờ bà sẽ chủ động gửi cho tôi hôm nay bà đã làm gì, gửi quả dưa chuột đầu tiên mọc trong vườn rau, gửi bức tranh đầu tiên bà vẽ ở đại học người cao tuổi.
Bức tranh đó vẽ xiêu xiêu vẹo vẹo, hoa mẫu đơn trông giống một cái bánh bao màu đỏ, nhưng mẹ tôi cảm thấy rất đẹp.
Bà nói thầy giáo khen bà dùng màu táo bạo.
Năm thứ hai sau ly hôn, bà học nhảy quảng trường.
Ban đầu bà còn ngại, chỉ dám đứng ở cuối hàng, động tác nhỏ hơn mọi người vì sợ bị chú ý.
Sau đó dần dần thoải mái hơn, dám đứng lên phía trước.
Bây giờ bà có vị trí cố định trên quảng trường, là loại vị trí không cần bàn bạc nhưng mọi người đều ngầm thừa nhận thuộc về bà, khi người dẫn đội xin nghỉ còn giao cả loa cho bà giữ.
Bà còn học được cách dùng điện thoại thông minh.
Trước đó bà dùng chiếc điện thoại người già, số trên các phím đã mòn sạch, màn hình nứt một đường, bà không nỡ đổi.
Tôi mua cho bà một chiếc điện thoại thông minh, ngày đầu tiên bà học được cách đăng vòng bạn bè, ngày thứ hai học được gọi video, ngày thứ ba kéo tôi vào một nhóm gia đình.
Trong nhóm chỉ có ba người chúng tôi, bà, tôi, em trai tôi.
Tên nhóm là “Gia đình nhỏ của Tú Lan”, ảnh đại diện là hoa hồng bà trồng.
Bà đăng ký một lớp quốc họa.
Mỗi chiều thứ Tư đi học, mưa gió không bỏ.
Bà vẫn vẽ hoa mẫu đơn, nhưng đã tốt hơn bức đầu tiên nhiều, ít nhất có thể nhìn ra là hoa mẫu đơn.
Bà đóng khung bức tranh mình hài lòng nhất treo lên tường, ai đến cũng cho người ta xem, nói là do mình vẽ, trong ngữ khí có một thứ tôi trước đây chưa từng nghe thấy.
Đó là kiêu hãnh.
Một người phụ nữ đến năm mươi ba tuổi mới học được cách kiêu hãnh, số lần được khen trong đời này có lẽ một bàn tay cũng đếm hết.
Bây giờ bà học được cách khen chính mình.
Năm thứ ba sau ly hôn, bà cùng mấy chị em ở đại học người cao tuổi đi Vân Nam.
Đây là lần đầu tiên trong đời mẹ tôi đi xa, lần đầu tiên ngồi máy bay.
Bà gửi cho tôi một đoạn tin nhắn thoại ở sân bay, giọng kích động đến hơi run, nói máy bay thật lớn, mây thật trắng, trời thật xanh.
Bà ở Vân Nam bảy ngày, mỗi ngày gửi mấy chục tấm ảnh trong nhóm.
Bên hồ Nhĩ Hải, bà đứng giữa một nhóm các dì cùng tuổi, gió thổi tóc rối bù, nhưng bà cười lộ đủ tám chiếc răng.
Bà còn nuôi một con mèo.
Màu cam, nhặt về từ chợ rau.
Hôm đó bà đi mua rau, thấy dưới sạp bán cá có một con mèo nhỏ bẩn thỉu nằm sấp, gầy đến mức xương sườn lộ ra, mắt viêm chảy mủ.
Ông chủ bán cá nói con mèo này lang thang ở chợ rau lâu lắm rồi, không ai cần, chắc sống không được mấy ngày.
Mẹ tôi đặt con cá vừa mua sang một bên, ngồi xổm xuống bế con mèo lên, nói theo bà về nhà đi.
Bà đưa mèo đến bệnh viện thú y khám bệnh, tốn hơn tám trăm tệ.
Trước kia ngay cả mua cho mình một bộ quần áo mới bà cũng không nỡ, bây giờ lại không chút do dự chi hơn tám trăm tệ chữa bệnh cho một con mèo hoang.
Bà còn đặt tên cho nó là Tiểu Ngoan, mặc dù nó chẳng ngoan chút nào, cào chiếc vỏ sofa bà mới thay rách mấy đường chỉ.
Miệng bà mắng hai câu, quay đầu lại đi mua bàn cào móng cho nó.
Bây giờ Tiểu Ngoan béo thành một con hổ nhỏ, mỗi ngày nằm trên đùi bà kêu rừ rừ, đuôi vung qua vung lại.
Bà ngồi trên ghế tre trong sân phơi nắng, trên đùi nằm một con mèo, bên tay đặt tách trà, phía sau là hoa hồng bà trồng, trên tường treo bức mẫu đơn bà vẽ.
Chỉ nghĩ đến khung cảnh đó thôi cũng thấy trong lòng ấm áp.
Khi tôi đến thăm bà, bà đang ngồi trong sân chải lông cho Tiểu Ngoan.
Ánh nắng rất đẹp, chiếu lên người bà, nhuộm mái tóc bà thành màu vàng.
Bà mặc chiếc áo vải bông tôi mua cho bà năm ngoái, màu xanh nhạt, bà nói màu này trông trẻ.
Quả thật trông trẻ.
Bà nhìn trẻ hơn ba năm trước ít nhất mười tuổi, nếp nhăn vẫn còn, nhưng trong mắt toàn là ánh sáng.
“Mẹ.”
Tôi ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh bà.
“Bây giờ mẹ sống tốt không?”
Bà dừng tay chải lông, nhìn tôi một cái.
Trong sân có gió thổi đến, mang theo hương hoa hồng.
“Tốt.”
Bà nói: “Cả đời này chưa từng tốt như bây giờ.”
Khi bà nói câu này, ngữ khí rất bình thản, không cố ý nhấn mạnh, không sợ tôi không tin.
Bà chỉ đang trần thuật một sự thật, giống như một người cuối cùng tìm được đáp án, bình tĩnh nói ra đáp án.
“Trước kia mẹ tưởng đời này của mẹ cứ như vậy rồi.”