Tấm biển chứng nhận tư cách cung ứng giấy tiến cống một lần nữa được treo trước cửa Lục gia, người đến chúc mừng cũng hết tốp này đến tốp khác.
Ta vốn tưởng từ đây cuối cùng cũng có thể sống thoải mái hơn, nào ngờ Lục Tri Hành lại càng bận hơn trước.
Chàng phải sửa xưởng giấy, gọi những thợ cũ trở về, còn phải liên tục tới phủ thành đối chiếu thời hạn giao hàng. Mỗi sáng ta tỉnh dậy, chàng đã ở thư phòng; đến đêm ta tắt đèn, chàng vẫn đang lật sổ sách.
Ban đầu ta chỉ thấy đau lòng, về sau lại có chút tức giận.
Người này trước kia một lòng muốn c.h.ế.t, hiện giờ lại ép bản thân chẳng khác nào con lừa kéo cối, đến cơm cũng phải để ta bưng đến tận bàn mới chịu ăn.
Có một hôm đã qua giờ Ngọ mà chàng vẫn chưa trở về phòng, ta bưng một xửng bánh nếp vào thư phòng, vừa khéo nhìn thấy chàng chống trán, khuôn mặt trắng đến đáng sợ.
Trên bàn đè hơn mười phong thư.
Phong trên cùng là của thương nhân kinh thành, ra giá rất cao, muốn mua quyền độc quyền phân phối giấy tiến cống của Lục gia.
Ta chưa đọc được hết chữ, nhưng con số thì nhìn rất rõ.
Số tiền ấy đủ trả sạch nợ cũ Lục gia, thậm chí còn đủ mua hai con phố phía đông thành.
“Phu quân, cái này bán được không?”
Ta chỉ phong thư hỏi.
Lục Tri Hành xoa mi tâm.
“Không được. Hắn muốn độc quyền. Sau này một khi ép giá, những hộ trồng tre ở thôn Lâm Thủy cùng thợ trong xưởng giấy đều sẽ bị hắn nắm trong tay.”
Ta nhét một chiếc bánh vào tay chàng.
“Vậy chàng còn lo gì?”
“Từ chối hắn thì đường vào kinh thành sẽ khó đi.”
“Khó đi thì đi chậm một chút.”
Ta ngồi xuống đối diện chàng.
“Lúc chúng ta mới bán bánh ở bến tàu cũng đâu có ai xếp hàng mua. Khi ấy chẳng phải chàng bảo ta trước tiên cứ để lại mười gói cho người ta nếm thử rồi tính tiếp sao?”
Chàng ngẩng đầu nhìn ta.
Ta gấp phong thư lại, đặt về bàn.
“Kinh thành lớn như vậy, kiểu gì cũng có người chịu dùng giấy tốt. Chúng ta không giao mạch sống vào tay một người. Ít kiếm một chút cũng đâu đến mức c.h.ế.t đói.”
Lục Tri Hành nhìn ta hồi lâu rồi bỗng bật cười.
“Điền chưởng quầy nói phải.”
Ta bị chàng gọi đến hơi ngượng, lập tức chuyển toàn bộ bánh còn lại lên bàn.
“Chàng ăn hai gói trước. Sau này còn dám để bụng đói mà tính sổ, ta sẽ tịch thu b.út của chàng.”
Chàng ngoan ngoãn ăn thật.
Sau đó chàng quả nhiên không bán quyền độc quyền, mà tìm ba tiệm sách, hai phiếu hiệu và một dịch trạm của quan phủ ở kinh thành, chia hàng cung cấp cho từng nơi.
Ban đầu đơn hàng không lớn, nhưng xưởng giấy lại vận hành rất ổn định. Những hộ trồng tre ở thôn Lâm Thủy có đầu ra cố định, A Phúc dẫn mấy tiểu nhị trẻ tuổi chạy đường thủy, còn La bá đêm nào cũng tính từng khoản tiền tới khuya.
Ta cũng chẳng nhàn rỗi.
Xưởng giấy mở ra, phụ nhân tới làm việc rất nhiều. Có người phải mang theo con nhỏ, có người có phu quân quanh năm chạy thuyền, đến buổi trưa chẳng có nơi ăn cơm.
Ta dựng một bếp lớn bên cạnh xưởng giấy, bán cháo nóng cùng bánh rau giá rẻ. Kiếm không được bao nhiêu, nhưng ít nhất người làm việc cũng có thứ lót bụng.
Mẹ chồng biết chuyện, chủ động lấy chăn đệm cũ trong nhà ra, bảo ta ngăn riêng một gian phòng nhỏ để những phụ nhân dẫn theo con có chỗ nghỉ chân.
Có người nói làm như vậy quá tốn tiền, chi bằng dẹp bếp, đặt thêm mấy chiếc chày gỗ giã bột giấy.
Ta lập tức đáp lại:
“Người đói đến bụng lép thì giã bột giấy có thể đều đến đâu? Nếu ngươi thấy tiền cơm đắt, ngày mai tự nhịn đói đến đây thử xem.”
Người nọ từ đó không nhắc thêm nửa chữ.
Đầu xuân, xưởng giấy xảy ra một chuyện phiền phức.
Một lô giấy chuẩn bị đưa tới phủ thành bị mưa làm ướt, mép giấy xuất hiện những đốm ẩm. Nếu cứ gửi đi như cũ, nhẹ thì bị trả hàng, nặng thì danh tiếng vừa khôi phục sẽ lại bị hủy.
Mấy quản sự cuống đến xoay vòng, đều khuyên Lục Tri Hành cắt nhỏ những tờ có đốm, trộn vào giấy làm sổ rồi bán.
Lục Tri Hành ngồi giữa kho, rất lâu không lên tiếng.
Khi ta chạy tới, chàng đang siết một tờ giấy ẩm trong tay, gân xanh trên mu bàn tay đều nổi lên.
Chàng nhìn tờ giấy ấy, ánh mắt nặng nề.
Ta nhớ đến những lời người ngoài từng mắng Lục gia, nói chàng vì tiết kiệm tiền mà lấy giấy xấu giả làm giấy tốt, cuối cùng làm lỡ kỳ hạn tiến cống. Tuy vụ án đã được rửa sạch, nhưng điều chàng không thể chịu nhất vẫn là gian dối trên hàng hóa.
Ta ngồi xổm bên cạnh.
“Những tờ giấy này còn dùng được không?”
Quản sự đáp rằng vẫn viết được, chỉ là bề ngoài không đẹp.
“Vậy đừng gửi tới phủ thành.”
Ta nói:
“Giấy tốt cứ giao đúng hạn. Giấy bị ẩm giữ lại, làm sổ cho bến tàu và trong thôn. Giá cả viết rõ, nói thẳng cho người mua biết có đốm ẩm, tuyệt đối không được trộn bán.”
Một quản sự sốt ruột.
“Như vậy sẽ lỗ không ít.”
“Thà lỗ tiền còn hơn làm chuyện trái lương tâm.”
Ta cầm tờ giấy lên, giơ ra trước ánh sáng.
“Hơn nữa, người ngoài bến dùng giấy ghi sổ cần thứ bền chắc, đâu phải mua về treo lên tường ngắm. Chúng ta kiếm ít một chút, đổi lấy tiếng làm ăn thật thà thì sinh ý sau này mới dài lâu.”
Lục Tri Hành nhìn ta, sự u ám nơi đáy mắt chậm rãi tan đi.
Chàng lập tức quyết định dùng cách của ta, còn tự tay viết cáo thị dán trước xưởng giấy.
Giấy ẩm được bán đúng tình trạng thật, giá thấp hơn ba phần, ngược lại bị các thuyền hành và thương hộ nhỏ tranh nhau đặt mua.
Lô giấy tiến cống ở phủ thành cũng được giao đúng thời hạn.
Trình thái biện gửi thư khen Lục gia làm việc ổn thỏa, trong thư còn nói lượng giấy cung ứng năm nay có thể tăng thêm hai phần.
Ta cầm thư chạy tới thư phòng.
Lục Tri Hành đang tập đi.
Chàng vịn cửa sổ, từng bước từng bước tiến về phía trước, trán đầy mồ hôi.
Ta sợ làm chàng giật mình nên chỉ đứng bên cửa, không lên tiếng.
Đến bước thứ ba, chân chàng bỗng mềm đi, thân thể nghiêng sang bên.
Ta lập tức lao tới, vững vàng đỡ lấy eo chàng.