Nếu bạn nghĩ rằng “học phủ quý tộc nhất kinh thành” tụ họp toàn bậc kỳ tài, mỗi người cầm một cuốn sách là tỏa ra vầng hào quang “trạng nguyên tương lai”, thì xin chúc mừng:
Bạn ngây thơ y hệt tôi của ba ngày trước.
Tôi đứng trước cổng lớn, ngửa cổ nhìn ba chữ thếp vàng ch/ói lọi trên biển đá: “Thanh Vân Học Phủ”. Tên thì nghe thanh tao thoát tục, nhưng nhìn mấy thanh niên mặt b/úng ra sữa cưỡi ngựa lao ầm ầm vào cổng, tôi thấy nơi này giống một câu lạc bộ siêu xe dành cho thiếu gia hơn.
Tôi hít sâu, tự thôi miên trong đầu: Mình là nam, mình là tú tài Lâm T/ử Hạo, mình tuyệt đối không có n/g/ự/c.
Cái cảm giác lấy vải bố nẹp c/h/ặ/t vòng một giữa thời tiết khô hanh đúng là t/r/a t/ấ/n. Khó thở đến mức mỗi bước đi của tôi đều mang theo sự trầm mặc đầy khí chất... của một kẻ sắp c/h/ế/t ngạt.
Được cái, thủ tục nhập học trôi chảy bất ngờ. Dọc đường ngồi xe lừa lên kinh, tôi đã lật tung chiếc tráp gỗ cũ của anh trai. Lâm T/ử Hạo thật là một mọt sách cẩn thận đến mức biến thái: anh ta ghi chép tỉ mỉ cơ cấu lớp, tính tình từng phu t/ử, và cả danh sách những "nhân vật cộm cán" con nhà quyền quý cần tránh chọc giận vào một cuốn sổ tay nhỏ. Nhờ thế, khi viên quản sự bụng phệ đối chiếu giấy tờ rồi xua tay đuổi tôi về phía phòng Giáp Tam bên cánh Đông, tôi không hề lúng túng.
Phòng Giáp Tam rất dễ tìm: Cứ đi theo hướng ồn ào như cái chợ vỡ là tới.
Vừa bước đến cửa, tôi đã phải né vội vì một chiếc nghiên mực bay vèo qua đầu. Trong phòng, hai vị công t/ử đang cầm quạt giấy đấu kiếm chan chát, bàn ghế xô lệch, một nhóm khác gác chân lên bàn hò hét đặt cược xem áo ai rách trước.
Tôi đứng chôn chân tại cửa: Bắc Đại ơi, con muốn về trường...
“Này! Đứa nào chắn cửa đấy? Trông mặt lạ hoắc thế?”
Một bóng người đỏ rực nhảy xổ ra chắn đường tôi. Cậu ấm này mặc gấm vóc đỏ ch/ói, thắt lưng nạm ngọc to như nắm tay, đầu cài trâm vàng lấp lánh như một cây thông Noel di động.
Nhìn cái tướng ăn chơi trác táng này, tôi nhận ra ngay: Thẩm Trình, con trai độc nhất của trùm buôn tơ lụa kinh thành, giàu nứt đố đổ vách nhưng chữ nghĩa thì rỗng tuếch.
“Tại hạ là Lâm T/ử Hạo, học sinh mới.” Tôi cúi đầu làm lễ, giọng cố dằn xuống tông trầm.
Thẩm Trình nhướng mày, cười khẩy: “À, cái tên tú tài nghèo rớt mồng tơi được tuyển vào để gánh điểm cho lớp đấy hả? Nghe bảo hay chữ lắm, thế có biết viết chữ ‘Tiền’ không?”
Cả đám cười ồ lên.
Tôi không giận, ánh mắt hạ xuống mũi giày thêu hoa của hắn. Dưới gót giày Thẩm Trình là một tờ bài thi bị giẫm bẹp dí, vệt mực đỏ ch/ót của phu t/ử gạch chéo một đường dài ngoằng kèm lời phê phẫn nộ: “Bất thông! Lập luận xằng bậy! Đội sổ toàn viện!”
Đề bài in rõ trên đầu trang: Bình luận về chữ "Khí" trong "Quân t/ử bất khí".
Tôi nhặt tờ giấy lên, phủi bụi qua loa rồi thong thả nói:
“Viết chữ ‘Tiền’ thì dễ. Nhưng viết thế nào để bài thi tháng không bị phu t/ử phê hai chữ ‘bất thông’ rồi giẫm dưới chân... thì chắc Thẩm thiếu gia chưa học tới nhỉ?”
Tiếng cười nghẹn bặt. Mặt Thẩm Trình đỏ gay: “Ngươi mỉa mai ta?! Mấy lão già đó bắt bẻ vớ vẩn! Cả bài luận nói về chữ ‘Khí’, bảo quân t/ử không phải là đồ dùng, phải thanh cao thoát tục. Ta viết ta là con nhà buôn, sau này làm cái ấm cái chén đếm tiền thì sai ở đâu mà bắt ta đội sổ?!”
Tôi tựa lưng vào mép cửa, khoanh tay cười khẩy:
“Thiếu gia viết mình là cái ấm cái chén thì bị ăn đòn là phải. Khổng T/ử nói ‘Quân t/ử bất khí’ tức là người quân t/ử không phải đồ dùng. ‘Đồ dùng’ là thứ chỉ có một công năng: cái ấm chỉ để đun nước, cái chén chỉ để uống trà. Hỏng thì vứt, cũ thì thay.
Ngài viết mình là cái ấm đun nước đếm tiền, tức là thừa nhận mình chỉ là công cụ trong tay cha ngài. Ông ấy thấy vô dụng thì đổi đứa khác, lúc đó ngài khác gì cái ấm vỡ bị vứt xó?”
Thẩm Trình ngẩn tò te, miệng há hốc.
Ở góc phòng, một thiếu niên mặc y phục huyền sắc thêu chỉ bạc chìm khẽ dừng tay trên bàn cờ vây. Lục Hành Chi — đích t/ử của Lục Đại Tướng quân, kẻ duy nhất ngồi một góc, ánh mắt sắc như d/a/o cạo khẽ quét qua người tôi.
Tôi mặc kệ hắn, tiếp tục tung đòn lươn lẹo với Thẩm Trình:
“Ngài phải giải thích ngược lại! ‘Bất khí’ là không chịu làm đồ dùng, mà là làm kẻ điều khiển đồ dùng. Giống việc buôn lụa nhà ngài, nước lũ cản đường thì đi thuyền, khách thích gấm đỏ thì không thể ép người ta mua lụa xanh.
Nếu trong bài thi, ngài viết: ‘Kẻ làm con không biến mình thành đồ vật c/h/ế/t trong tay phụ mẫu, mà phải là người cầm lái con thuyền gia tộc vượt sóng gió’... Ngài nghĩ xem, Phu t/ử Trương có dám phê ngài ‘bất thông’ không? Hay là cha ngài đọc xong phải sững sờ, roi mây giơ lên cũng phải hạ xuống vì thấy thằng con hôm nay nói chuyện có mùi đại trượng phu?”
Cả phòng im phăng phắc. Mấy tên đứng sau bắt đầu thì thào: “Ủa... nghe lươn khươn nhưng có lý phết?” “Câu ‘cầm lái vượt sóng gió’ nghe oai vãi, về lừa ông già nhà tao chắc ổng tưởng tao đổi tính thật!”
Thẩm Trình đứng đực mặt ra, cơn giận bay đâu mất: “Thế... còn câu đối trang sau? ‘Sơn cao nguyệt tiểu’... giải kiểu gì cho ngầu?”
Tôi mỉm cười, phủi nhẹ vạt áo: “Thiếu gia muốn biết tiếp à? Được thôi. Nhưng trên đời này làm gì có ai bày mẹo chống gậy gia pháp miễn phí bao giờ?”
Công t/ử áo đỏ tròn mắt.
“Ngươi dạy học mà đòi tiền?”
Tôi nghiêng đầu.
“Ngươi học mà không trả tiền?”
Hắn: “…”
Một vài người bắt đầu xì xào.
“Cũng… hợp lý?”
“Nhà ta trả tiền cho thầy mà…”
Tôi khoanh tay, tựa lưng vào cạnh bàn, ánh mắt thản nhiên quét qua một lượt những gương mặt đang ngơ ngác:
“Thực ra, tôi biết các vị ngồi đây đều là rồng phượng giữa người. Các vị không cần thi, không cần thức khuya dậy sớm thì cả đời này vẫn cứ là gấm vóc lụa là, sống tốt hơn vạn người ngoài kia. Nhưng mà…”
Tôi dừng lại một chút, hạ thấp giọng đầy khiêu khích:
“… Các vị định cứ để cha mẹ dùng ánh mắt ‘đứa con phá gia chi t/ử’ nhìn mình mãi sao? Định để thiên hạ mỗi khi nhắc đến tên các vị lại kèm theo một câu ‘À, cái thằng đó chỉ được cái bóng của ông già nó thôi’ à? Sống tốt bằng bạc của cha mẹ là bản năng, nhưng khiến cha mẹ phải nể trọng, khiến kẻ thù phải dè chừng vì cái đầu của mình mới là bản lĩnh.”
Tôi tiến lại gần Thẩm Trình, gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn:
“Hiểu thêm một chút kiến thức, không phải để làm mọt sách, mà là để khi cha các vị mắng, các vị có thể vặn lại bằng kinh điển khiến ông ấy phải á khẩu. Để khi bước ra ngoài, người ta nể các vị vì cái ‘khí’, chứ không phải vì cái ‘ví’. Có kiến thức trong đầu, các vị sẽ thấy… vị thế của mình nó ở một tầm cao khác hẳn.”
Im lặng. Một sự im lặng rất khác so với lúc nãy. Đám công t/ử bắt đầu nhìn nhau. Những kẻ vốn coi việc học là cực hình, giờ đây bỗng thấy hình như cái "văn chương" này cũng có thể dùng làm v/ũ k/h/í để "thăng cấp" bản thân trong gia đình.
“Bao nhiêu?”
Một giọng nói vang lên phá tan bầu không khí. Là người ở góc phòng — Lục Hành Chi.
“Không phải ba trăm lượng, cũng chẳng phải ba mươi lượng. Chỉ với ba lượng bạc mỗi buổi, các vị sẽ nhận được một gói ‘cứu cánh’ độc quyền từ Lâm T/ử Hạo tôi.”
“Ba lượng?! Ngươi đi cướp à?” Thẩm Trình hét lên.
“Đúng là cướp đấy.” Tôi nháy mắt. “Cướp lấy sự nể phục của cha thiếu gia khi thấy tên con mình không còn nằm ở đáy bảng. Ba lượng bạc — không mua được hào quang Trạng nguyên, nhưng mua được cái gật đầu nhẹ nhõm của quan học chính. Không giúp các vị thành đại văn hào, nhưng giúp các vị có đủ lý lẽ để khiến phụ thân đang cầm roi mây cũng phải đổi ý mà hạ xuống. Một bữa rượu rồi cũng tan, một ván bài rồi cũng hết, nhưng ba lượng này là cái giá để đổi lấy ‘sự tự do’ và ‘ánh mắt nể trọng’ từ gia đình. Các vị nghĩ mình đang chi bạc sao? Không, các vị đang đầu tư vào một tương lai... không phải quỳ ở từ đường vào mỗi kỳ báo điểm!”
“Cạch.”
Lục Hành Chi buông quân cờ xuống bàn, đứng dậy bước thẳng về phía tôi. Hắn cao hơn tôi hẳn một cái đầu, khí thế bức người khiến tim tôi giật thót vì chột dạ.
Hắn ném thỏi bạc nhỏ vào lòng bàn tay tôi. Tiếng kim loại va chạm khô khốc.
“Chốt. Tối nay sau giờ học, ở đình hóng gió phía sau học phủ.”
Hắn xoay người bước ra cửa. Nhưng ngay khoảnh khắc vai sượt qua vai, hắn khẽ nghiêng đầu, buông một câu thì thầm chỉ đủ cho hai người nghe:
“Lâm T/ử Hạo... trên người ngươi có mùi hương hoa hồng dại. Không giống mùi mực tàu ẩm mốc của đám sĩ t/ử nghèo chút nào.”
Nói xong, hắn đi thẳng, để lại tôi đứng hóa đá tại chỗ.
Mồ hôi lạnh chảy ròng ròng sau gáy.
C/h/ế/t tiệt! Sáng nay lúc luồn qua bờ rào nhà hàng xóm để tránh người quen, tôi đã bị gai hoa hồng cào rách một mẩu tay áo!
Tôi siết c/h/ặ/t thỏi bạc ba lượng trong tay, nhìn bóng lưng cao lớn của Lục Hành Chi đang khuất dần mà ruột gan thắt lại:
Kiếm được tiền rồi. Nhưng cái tên họ Lục này... tuyệt đối không phải khách hàng, hắn là một tên đao phủ đang cầm sẵn kéo chờ lột da mình!