Đó là lần đầu tiên sau nhiều tháng, ông nói với nàng một câu như vậy.
Linh Uyên cúi đầu.
“Đó là việc con nên làm.”
Tạ Hoành nhìn con gái, giọng trầm xuống.
“Ta biết trước đây có nhiều chuyện ta đã không xử lý đúng. Ta cũng biết con không muốn khiến ta mất mặt.”
Ông dừng lại.
“Nhưng ta vẫn không hiểu vì sao con nhất định phải làm đến mức này.”
Linh Uyên nhìn ông.
“Phụ thân, nếu con chỉ muốn giữ tài sản, con đã có thể giấu những khoản nợ ấy, không để ai biết. Nếu con chỉ muốn khiến người mất mặt, con đã có thể công khai mọi chuyện ngay từ đầu.”
Nàng khẽ thở ra.
“Con làm những việc ấy vì tổ mẫu đã giao trách nhiệm cho con. Và vì nếu không ai kiểm tra, những người yếu thế nhất trong nhà sẽ là người phải chịu thiệt.”
Tạ Hoành im lặng.
Linh Uyên nói tiếp:
“Con không mong phụ thân phải đồng ý với mọi quyết định của con. Con chỉ mong từ nay, khi có chuyện cần giải quyết, chúng ta có thể nói rõ sự thật trước khi nói đến tình thân.”
Tạ Hoành cúi đầu.
Một lúc lâu sau, ông nói:
“Được.”
Không có lời hứa hẹn lớn lao.
Không có cảnh phụ thân ôm con gái khóc lóc xin tha thứ.
Chỉ có một tiếng “được” rất khẽ.
Nhưng Linh Uyên biết, đôi khi một sự thay đổi nhỏ trong cách người ta đối diện với sự thật còn có ý nghĩa hơn hàng trăm lời xin lỗi.
Cuộc họp kết thúc.
Phúc Bá cẩn thận cất cuốn sổ vào hộp.
Linh Uyên nhìn những người đang lần lượt rời khỏi từ đường.
Nàng không cảm thấy hả hê.
Cũng không cảm thấy chiến thắng.
Nàng chỉ thấy nhẹ nhõm.
Bởi vì cuối cùng, những điều tổ mẫu để lại đã được giải quyết rõ ràng.
Những khoản nợ được ghi nhận.
Những món đồ được trả về đúng chủ.
Những người làm sai phải chịu trách nhiệm.
Và những người từng bị ép im lặng đã có cơ hội nói ra sự thật.
Đó là kết quả nàng mong muốn.
Không phải một gia tộc không có mâu thuẫn.
Mà là một gia tộc không còn có thể dùng mâu thuẫn để che giấu sai trái.
Sau khi hoàn tất việc kiểm kê, Linh Uyên không tiếp tục ở trong phủ để quản lý mọi chuyện.
Nàng xin phép các trưởng bối sử dụng một phần tài sản riêng của mình để mở lại cửa hiệu cũ mà mẹ ruột từng góp vốn.
Cửa hiệu ấy nằm trên con đường thương mại sầm uất của thành Lạc Ninh, trước đây chuyên bán giấy, b/út, mực và những vật dụng dành cho người đọc sách.
Sau khi mẹ nàng qua đời, cửa hiệu được giao cho một quản sự thân tín. Nhưng nhiều năm qua, việc kinh doanh không tốt, hàng hóa tồn kho, khách hàng giảm dần.
Tạ Linh Uyên quyết định tự mình kiểm tra.
Ngày đầu tiên đến cửa hiệu, nàng thấy trước cửa có một tấm biển cũ kỹ, sơn đã bong gần hết.
Bên trong, hàng hóa xếp lộn xộn. Người bán hàng ngồi sau quầy, thấy nàng bước vào cũng không đứng dậy.
“Cô nương muốn mua gì?”
Linh Uyên nhìn quanh.
“Ta đến kiểm kê.”
Người bán hàng lập tức đổi sắc mặt.
“Kiểm kê? Cửa hiệu này đã hoạt động nhiều năm, có gì cần kiểm kê?”
“Ta là người sở hữu phần vốn trong cửa hiệu.”
Nàng đưa giấy tờ.
“Đây là văn bản xác nhận quyền sở hữu và quyền kiểm tra sổ sách.”
Người bán hàng nhìn giấy, cuối cùng cũng đứng dậy.
“Tiểu nhân không biết cô nương đến.”
“Không sao. Ta cũng không yêu cầu ông phải biết trước.”
Linh Uyên đặt sổ sách lên bàn.
“Chúng ta bắt đầu từ hàng tồn kho.”
Trong ba ngày, nàng kiểm tra từng loại hàng, từng khoản thu chi, từng hóa đơn nhập hàng.
Kết quả không tốt.
Một số hàng hóa bị hư hỏng do bảo quản không đúng cách.
Một số khoản tiền thu được chưa ghi vào sổ.
Một số khách hàng đã mua chịu từ lâu nhưng chưa thanh toán.
Linh Uyên không lập tức đuổi người quản lý.
Nàng gọi từng người đến, hỏi rõ nguyên nhân.
Có người làm sai vì cẩu thả.
Có người làm sai vì muốn che giấu việc mình đã bán hàng dưới giá vốn.
Có người thực sự không biết cách quản lý.
Nàng phân loại từng trường hợp, đưa ra thời hạn sửa chữa.
Người cố ý chiếm tiền phải hoàn trả.
Người làm sai do thiếu kinh nghiệm được đào tạo lại.
Người không còn phù hợp với công việc được thanh toán tiền công và cho nghỉ theo thỏa thuận.
Sau đó, nàng thay đổi cách vận hành cửa hiệu.
Mỗi ngày phải ghi lại lượng hàng bán ra.
Mỗi tuần đối chiếu tiền mặt với sổ sách.
Mỗi tháng kiểm tra hàng tồn kho.
Những khách hàng mua chịu phải có giấy xác nhận và thời hạn thanh toán.
Không có ngoại lệ chỉ vì khách hàng là người quen.
Trong vòng nửa năm, cửa hiệu bắt đầu có lãi trở lại.
Linh Uyên không mở rộng quá nhanh.
Nàng dùng một phần lợi nhuận để sửa mái nhà, thay giá gỗ, cải thiện cách bảo quản hàng hóa và thuê thêm hai người bán hàng có kinh nghiệm.
Nàng cũng dành một phần tiền để hỗ trợ những học trò nghèo mua giấy b/út, nhưng khoản hỗ trợ ấy được ghi thành một quỹ riêng, có danh sách người nhận và mức chi cụ thể.
Một người bạn cũ của tổ mẫu đến thăm, nhìn thấy cách nàng quản lý thì cười nói:
“Linh Uyên, cháu làm việc gì cũng phải rõ ràng như vậy sao? Nếu cứ tính toán từng đồng, chẳng phải rất mệt mỏi?”
Linh Uyên rót trà.
“Bẩm bá mẫu, nếu cháu có nhiều tiền hơn, cháu có thể cho đi nhiều hơn. Nhưng nếu cháu không biết mình đang có bao nhiêu, đã chi bao nhiêu, thì sớm muộn gì cũng không còn tiền để giúp ai nữa.”
Người phụ nữ bật cười.
“Cháu đúng là giống tổ mẫu cháu.”
Linh Uyên nhìn ra cửa hiệu.
Nàng không biết mình có giống tổ mẫu hay không.
Nhưng nàng biết, những nguyên tắc ấy đã giúp nàng giữ được quyền quyết định đối với cuộc đời mình.
Nàng không cần phải sống trong Tạ phủ mới có thể chứng minh mình là người nhà.
Cũng không cần phải trở thành người quản lý toàn bộ gia sản mới được coi là có năng lực.
Nàng có thể tự xây dựng một cuộc sống khác.
Một cuộc sống mà mỗi đồng tiền kiếm được đều có nguồn gốc rõ ràng, mỗi quyết định đều do nàng tự chịu trách nhiệm, và mỗi người bước vào cửa hiệu đều được đối xử công bằng.
Đó là thứ tự do mà nàng muốn.
Không phải tự do khỏi mọi ràng buộc.
Mà là tự do lựa chọn những ràng buộc mình chấp nhận.
Một năm sau ngày tổ mẫu qua đời, Tạ gia tổ chức lễ giỗ.
Linh Uyên trở về phủ từ sáng sớm, mang theo một hộp trà và một bó hoa trắng.
Tống thị đã già đi trông thấy. Bà ta không còn thường xuyên tổ chức tiệc trà, cũng không còn được các nữ quyến khen ngợi như trước. Những chuyện đã xảy ra khiến nhiều người bắt đầu thận trọng khi tiếp xúc với bà.
Tạ Ngọc Nghi cũng thay đổi.
Nàng ta được giao quản lý một cửa hiệu nhỏ, ban đầu làm việc rất vụng về, thường xuyên mắc lỗi trong việc ghi chép. Nhưng sau nhiều tháng, nàng đã biết đối chiếu hóa đơn, kiểm tra hàng tồn kho và ghi nhận những khoản chi tiêu cần thiết.
Nàng không trở thành một người hoàn toàn khác chỉ sau một năm.
Thỉnh thoảng, nàng vẫn ghen tị khi thấy Linh Uyên được người khác khen ngợi.
Nhưng ít nhất, nàng đã bắt đầu hiểu rằng muốn có được thứ gì, phải học cách làm việc để xứng đáng với nó.
Sau lễ giỗ, Tạ Hoành mời Linh Uyên đến thư phòng.
Trên bàn là một tập giấy.
“Đây là danh sách các cửa hiệu và điền trang trong Tạ gia. Ta muốn con xem qua, giúp ta tìm ra những nơi có thể cải thiện việc quản lý.”
Linh Uyên nhìn tập giấy, hơi ngạc nhiên.
“Phụ thân muốn con tham gia quản lý gia sản?”
“Không.”
Tạ Hoành lắc đầu.
“Ta muốn thuê con làm cố vấn. Con có cửa hiệu riêng, ta sẽ trả tiền cho công việc của con. Nếu con không muốn, cũng không sao.”
Linh Uyên nhìn phụ thân rất lâu.