Nhưng bà phân biệt rõ giữa giúp đỡ và ban phát quyền lợi vô điều kiện.
Có người được giúp một lần, sau đó tự mình đứng vững, không bao giờ quên ơn.
Có người được giúp nhiều lần, đến khi bị yêu cầu trả lại khoản vay thì lập tức nói rằng người cho vay không có tình thân.
Trong chiếc rương thứ hai, Linh Uyên tìm thấy các bản khế ước cũ của ba cửa hiệu lớn.
Trong đó có một bản hợp đồng đặc biệt liên quan đến hiệu tơ Vạn Hòa.
Theo hợp đồng, nếu người quản lý cửa hiệu tự ý sử dụng tiền vốn vào mục đích cá nhân mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu, người đó phải chịu trách nhiệm hoàn trả khoản tiền đã sử dụng, đồng thời có thể bị thu hồi quyền quản lý.
Bản hợp đồng có chữ ký của Tạ Hoành.
Ngày ký là sáu năm trước.
Linh Uyên cẩn thận đọc hết, sau đó yêu cầu Phúc Bá ghi vào danh sách tài liệu.
Nàng không định lập tức dùng bản hợp đồng để đối phó với phụ thân.
Bởi vì muốn xác định ông đã sử dụng tiền sai mục đích hay chưa, nàng cần có chứng cứ về dòng tiền.
Một bản hợp đồng chỉ có giá trị khi điều kiện áp dụng của nó được chứng minh.
Nàng tiếp tục kiểm tra.
Trong ngăn kéo cuối cùng, nàng tìm thấy một tập giấy ghi chép về các khoản đóng góp của từng chi trong gia tộc.
Tạ Hành Viễn từng nhận tiền để tu sửa một phần từ đường, nhưng số tiền thực chi thấp hơn số tiền được cấp gần một nửa.
Tạ Hoành từng nhận tiền mua tơ, nhưng hóa đơn nhập hàng không khớp với số lượng ghi trong sổ.
Nhị thúc Tạ Quang Lễ từng nhận tiền mua lương thực cho điền trang, nhưng số lượng lương thực nhập kho thấp hơn số lượng đã thanh toán.
Ba người, ba khoản khác nhau.
Điểm chung duy nhất là cả ba đều từng nói với tổ mẫu rằng tiền đã được sử dụng hết, không còn dư một đồng.
Linh Uyên đặt tập giấy xuống.
Nàng không thể kết luận rằng tất cả đều tham ô.
Có thể có hàng hóa thất lạc, có thể có chi phí phát sinh, cũng có thể sổ sách của người quản lý đã ghi sai.
Nhưng nếu những khoản ấy đều được ghi lại, chúng phải được đối chiếu.
Không thể chỉ vì người nhận tiền là trưởng bối mà mặc nhiên cho rằng họ luôn đúng.
“Phúc Bá.”
“Lão nô có mặt.”
“Những tài liệu này có thể được dùng làm chứng cứ nếu sau này cần giải quyết tranh chấp không?”
Phúc Bá suy nghĩ một lát.
“Bẩm đại cô nương, nếu có chữ ký, dấu xác nhận và người làm chứng, chúng có thể giúp đối chiếu. Nhưng nếu muốn kết luận một người có lỗi, vẫn cần kiểm tra các chứng từ liên quan.”
“Đúng vậy.”
Linh Uyên gật đầu.
“Vậy chúng ta sẽ sao chép những tài liệu cần thiết, niêm phong bản gốc và mời người có liên quan đến đối chiếu. Không ai được tự ý lấy đi hoặc sửa chữa.”
Phúc Bá nhìn nàng, trong mắt hiện lên vẻ xúc động.
“Đại cô nương, lão phu nhân quả nhiên không nhìn lầm người.”
Linh Uyên không đáp.
Nàng biết tổ mẫu đã chuẩn bị những thứ này từ nhiều năm trước.
Nhưng bà không trao cho nàng quyền phán xét tất cả mọi người.
Bà chỉ trao cho nàng khả năng tìm ra sự thật.
Còn quyết định phải làm gì với sự thật ấy, là trách nhiệm của nàng.
Khi hai người chuẩn bị rời khỏi căn nhà, Phúc Bá đột nhiên phát hiện một tấm ván dưới bàn có dấu hiệu bị dịch chuyển.
Ông cúi xuống, dùng tay đẩy nhẹ.
Một ngăn bí mật hiện ra.
Bên trong là một phong thư đã được niêm phong, trên bì thư ghi tên Tạ Linh Uyên.
Nàng mở thư.
“Linh Uyên, nếu con tìm thấy lá thư này, có nghĩa là con đã bắt đầu kiểm tra những gì ta để lại.
Ta không muốn con trở thành người chỉ biết tìm lỗi của người khác. Ta cũng không muốn con biến cả đời mình thành một cuộc truy đuổi những kẻ đã làm tổn thương con.
Hãy nhớ rằng, không phải mọi sai lầm đều là tội ác, không phải mọi món nợ đều phải trả bằng sự trừng phạt nặng nề nhất.
Nếu có người thật sự khó khăn, con có thể cho họ thời gian.
Nếu có người phạm lỗi nhưng biết sửa, con có thể cho họ cơ hội.
Nhưng nếu có người vừa lấy tiền của con, vừa bắt con cảm ơn họ, vừa dùng danh nghĩa gia đình để cấm con lên tiếng, thì con không cần phải thương hại người ấy.
Con không cần thắng tất cả mọi người.
Con chỉ cần không để người khác quyết định thay con rằng con phải mất những gì.”
Linh Uyên đọc xong, cẩn thận gấp thư lại.
Nàng nhìn căn phòng cũ, bỗng hiểu rằng tổ mẫu đã biết gia đình này có vấn đề từ lâu.
Bà từng cho họ cơ hội.
Từng nhắc nhở.
Từng giúp họ trả nợ.
Nhưng một số người đã xem sự bao dung ấy là điểm yếu.
Họ tưởng rằng chỉ cần nói vài câu về tình thân, mọi khoản nợ sẽ tự động biến mất.
Bây giờ, người duy nhất từng đứng ra che chắn cho họ đã không còn.
Và người cháu gái họ luôn xem là dễ bắt nạt lại đang cầm trong tay những giấy tờ mà họ không thể phủ nhận.
Linh Uyên đặt lá thư vào hộp.
“Phúc Bá, chúng ta trở về thôi.”
“Vâng.”
Trước khi bước ra cửa, nàng quay lại nhìn căn nhà lần cuối.
Ngày mai, nàng sẽ bước vào từ đường trước mặt tất cả trưởng bối.
Nàng không định tranh giành quyền lực bằng tiếng khóc.
Cũng không định dùng những lời lẽ cay nghiệt để chứng minh mình mạnh mẽ.
Nàng sẽ đưa ra một đề nghị rất đơn giản.
Mọi người có thể tiếp tục quản lý tài sản như trước.
Nhưng từ nay trở đi, mỗi khoản tiền đều phải có người chịu trách nhiệm.
Ai muốn nhận quyền lợi, hãy ký tên.
Ai muốn vay tiền, hãy ghi rõ thời hạn.
Ai muốn tố cáo người khác, hãy đưa ra chứng cứ.
Còn ai muốn dùng danh nghĩa gia đình để đòi hỏi sự hy sinh của nàng…
Thì xin mời, trước tiên hãy giải thích những khoản tiền đã nhận.
Ngày an táng tổ mẫu, Tạ gia đông đủ người.
Các trưởng bối ngồi ở hàng trên, những người thuộc các chi ngồi hai bên. Từ đường được quét dọn sạch sẽ, hương khói nghi ngút, chính giữa đặt bài vị của lão phu nhân.
Sau khi hoàn tất nghi thức, Tạ Hoành đứng lên.
“Các vị trưởng bối, mẫu thân vừa qua đời, trong nhà còn nhiều việc cần sắp xếp. Ta nghĩ nên sớm quyết định người quản lý gia sản, tránh để các cửa hiệu và điền trang bị ảnh hưởng.”
Tạ Hành Viễn lập tức tiếp lời:
“Nhị đệ nói đúng. Tạ gia là gia nghiệp của tổ tiên, không thể để một cô nương chưa xuất giá tự ý nắm giữ sổ sách. Ta đề nghị giao quyền quản lý cho nhị đệ, còn nội viện do Tống thị tiếp tục trông coi.”
Một vài người gật đầu.
Nhị thúc Tạ Quang Lễ vuốt râu.
“Ta cũng đồng ý. Linh Uyên tuy thông minh, nhưng còn trẻ, chưa hiểu hết những chuyện trong tộc. Hơn nữa, con gái sớm muộn cũng phải gả đi, không nên để nó can thiệp quá sâu vào gia sản.”
Tạ Linh Uyên ngồi ở hàng dưới, không nói gì.
Tạ Hoành nhìn nàng.
“Linh Uyên, con có ý kiến gì không?”
Nàng đứng lên, hành lễ.
“Con đồng ý rằng việc quản lý gia sản cần được giao cho người có năng lực. Con cũng không có ý định tranh quyền với phụ thân hay các vị trưởng bối.”
Tạ Hành Viễn lập tức mỉm cười.
“Vậy thì tốt. Con chỉ cần giao lại sổ sách, mọi chuyện sẽ ổn thỏa.”
Linh Uyên gật đầu.
“Con có thể giao sổ sách. Nhưng trước khi bàn giao, con xin phép trình bày ba việc.”
Tạ Hoành cau mày.
“Con còn muốn nói gì?”
“Thứ nhất, tài sản riêng của tổ mẫu cần được phân biệt với tài sản chung của Tạ gia.”
“Thứ hai, các khoản vay có chứng cứ cần được ghi nhận đầy đủ, không được tự ý xóa bỏ.”
“Thứ ba, các khoản chi tiêu chưa được đối chiếu cần có người chịu trách nhiệm kiểm tra.”
Nàng dừng lại.
“Sau khi hoàn thành ba việc ấy, con sẽ bàn giao quyền quản lý theo đúng quy định.”
Tạ Hành Viễn lập tức cười nhạt.