“Linh Uyên, con nói nghe rất dễ dàng. Nhưng trong nhà này, ai chẳng biết những khoản tiền ấy đều dùng cho gia nghiệp? Nếu cứ bắt từng người giải thích, chẳng phải sẽ khiến mọi người mất mặt sao?”
Linh Uyên quay sang ông ta.
“Đại bá, nếu khoản tiền đã được sử dụng đúng mục đích, việc đối chiếu chỉ giúp đại bá chứng minh mình trong sạch.”
“Con…”
“Còn nếu có sai sót, chúng ta có thể tìm cách sửa chữa. Con không cho rằng cứ có sai sót là phải trừng phạt.”
Nàng nhìn quanh từ đường.
“Con chỉ không đồng ý việc dùng hai chữ ‘gia đình’ để yêu cầu người khác bỏ qua tất cả.”
Một trưởng bối lớn tuổi ngồi phía trên gõ nhẹ cây gậy.
“Linh Uyên, cháu nói cũng có lý. Nhưng chuyện trong nhà không thể chỉ dựa vào giấy tờ. Nếu người một nhà cứ tính toán từng đồng, sau này còn ai muốn giúp đỡ nhau?”
Linh Uyên cúi đầu.
“Bẩm lão thúc công, cháu đồng ý. Vì vậy cháu không yêu cầu mọi người trả tiền ngay lập tức. Cháu chỉ xin xác nhận khoản nào là tiền cho, khoản nào là tiền vay, khoản nào chưa rõ mục đích.”
“Có gì khác nhau?”
“Tiền cho thì không cần trả. Tiền vay thì cần có thời hạn. Khoản chưa rõ mục đích thì cần đối chiếu. Nếu ba loại tiền này bị gộp chung, người thật sự khó khăn sẽ bị coi là kẻ mắc nợ, còn người đã vay tiền lại có thể nói rằng mình được cho không.”
Lão thúc công im lặng.
Tạ Linh Uyên nói tiếp:
“Cháu không muốn bất kỳ ai bị oan. Nhưng cháu cũng không muốn người đã nhận tiền lại có thể xóa bỏ trách nhiệm chỉ bằng cách nói rằng mình là người nhà.”
Tạ Hành Viễn lập tức phản bác:
“Vậy con định làm gì? Đưa hết sổ sách ra trước mặt mọi người, để từng người nhận tiền đứng lên nhận tội sao?”
“Không.”
Linh Uyên đáp.
“Con chỉ muốn mọi người cùng xác nhận sự thật.”
Nàng ra hiệu cho Phúc Bá.
Ông lập tức mang lên một tập hồ sơ.
Bên trong là bản kê tài sản riêng của tổ mẫu, danh sách các khoản vay và những khoản chi tiêu cần đối chiếu.
Linh Uyên không đọc hết từng dòng.
Nàng chỉ trình bày nguyên tắc, sau đó đề nghị thành lập một nhóm kiểm tra gồm ba người: một trưởng bối không trực tiếp quản lý tài sản, một người có kinh nghiệm về sổ sách và một người đại diện cho các chi trong gia tộc.
Mọi khoản thu chi đều phải có chứng từ.
Mọi khoản vay đều phải xác nhận.
Mọi kết luận đều phải dựa trên đối chiếu, không được chỉ nghe lời một phía.
Tạ Hoành nhìn nàng, sắc mặt dần trở nên khó coi.
Bởi vì nếu đề nghị này được thông qua, ông sẽ không còn có thể tự mình quyết định mọi chuyện như trước.
Nhưng nếu phản đối, ông sẽ phải giải thích vì sao mình không muốn sổ sách được kiểm tra.
Tạ Hành Viễn cũng nhận ra tình thế không thuận lợi.
Ông ta lập tức quay sang các trưởng bối.
“Các vị, Linh Uyên còn trẻ, chưa hiểu hết chuyện kinh doanh. Nếu để nó tự ý đưa ra những quy định như vậy, chẳng phải sẽ khiến người quản lý không dám làm việc sao?”
Linh Uyên nhìn ông ta.
“Đại bá, con không yêu cầu người quản lý phải chịu trách nhiệm cho những việc ngoài khả năng kiểm soát. Nếu hàng hóa thất lạc vì thiên tai, chúng ta sẽ kiểm tra chứng cứ. Nếu giá cả biến động, chúng ta sẽ đối chiếu thị trường. Nếu có người cố ý làm giả sổ sách, chúng ta sẽ xử lý theo mức độ.”
Nàng hơi nghiêng đầu.
“Đại bá cho rằng quy định ấy có gì không hợp lý?”
Tạ Hành Viễn không trả lời được.
Cuối cùng, lão thúc công lên tiếng:
“Ta thấy có thể làm theo. Từ nay, mọi khoản thu chi lớn đều phải ghi rõ người nhận và mục đích sử dụng. Những khoản cũ chưa rõ thì kiểm tra dần, không được tự ý kết luận.”
Một số trưởng bối gật đầu.
Tạ Hoành biết không thể phản đối thêm.
Ông miễn cưỡng nói:
“Được. Nhưng việc kiểm tra phải có giới hạn thời gian. Không thể vì một vài khoản chưa rõ mà làm đình trệ toàn bộ gia nghiệp.”
Linh Uyên lập tức đáp:
“Con đồng ý. Những khoản có đủ chứng từ sẽ hoàn thành đối chiếu trước. Những khoản phức tạp sẽ có thời hạn riêng. Nếu cần thêm thời gian, người phụ trách phải giải thích lý do.”
Nàng đã chuẩn bị sẵn phương án.
Không phải để làm khó người khác, mà để không ai có thể lấy cớ kiểm tra kéo dài vô thời hạn.
Cuộc họp kết thúc bằng một bản nghị quyết được ghi thành văn bản.
Tạ Hoành vẫn giữ quyền quản lý hiệu tơ Vạn Hòa trong thời gian đối chiếu.
Tạ Hành Viễn phải cung cấp giấy tờ liên quan đến khoản vay bốn nghìn lượng.
Tạ Quang Lễ phải bổ sung chứng từ về khoản tiền mua lương thực.
Tống thị tiếp tục quản lý nội viện, nhưng mọi khoản chi tiêu từ ngân khố chung đều phải có người xác nhận.
Còn Tạ Linh Uyên được giao nhiệm vụ giám sát việc kiểm kê tài sản riêng của tổ mẫu, không có quyền tự ý phân chia tài sản chung.
Đó là một kết quả công bằng.
Không ai bị tước quyền chỉ vì bị nghi ngờ.
Nhưng cũng không ai được miễn trách nhiệm chỉ vì có địa vị cao.
Khi mọi người rời khỏi từ đường, Tạ Hành Viễn đi ngang qua Linh Uyên, hạ giọng:
“Con tưởng như vậy là thắng sao?”
Linh Uyên bình thản đáp:
“Đại bá, con chưa từng nói mình muốn thắng.”
“Vậy con muốn gì?”
“Con muốn mọi người biết rõ mình đang làm gì.”
Nàng nhìn ông ta.
“Nếu đại bá không làm sai, những giấy tờ ấy sẽ giúp đại bá chứng minh điều đó.”
Tạ Hành Viễn cười lạnh, phất tay áo rời đi.
Linh Uyên nhìn bóng lưng ông ta, không đuổi theo.
Nàng biết những người quen sống bằng sự mập mờ sẽ không dễ dàng chấp nhận một hệ thống rõ ràng.
Nhưng nàng cũng biết, chỉ cần nguyên tắc được đặt xuống, người ta sẽ phải lựa chọn.
Hoặc tuân thủ.
Hoặc tự mình chứng minh rằng mình không muốn tuân thủ.
Ba ngày sau, Tống thị chính thức đưa chuyện hôn sự ra bàn.
Bà ta chọn một buổi chiều có đông người trong viện chính, mời cả Tạ Hoành và vài vị trưởng bối đến, sau đó nhẹ nhàng nói:
“Linh Uyên đã hai mươi tuổi, cũng nên tính đến chuyện tương lai. Ta đã nhờ người tìm hiểu, nhà họ Đỗ có ý muốn kết thông gia với Tạ gia. Công t/ử nhà ấy tuy lớn tuổi hơn một chút, nhưng gia cảnh khá giả, nếu con gả sang đó, chắc chắn sẽ không thiếu ăn thiếu mặc.”
Tạ Linh Uyên ngồi đối diện, không tỏ vẻ ngạc nhiên.
“Nhà họ Đỗ làm nghề gì?”
Tống thị mỉm cười.
“Kinh doanh d/ư/ợ/c liệu và hàng hóa. Có vài cửa hiệu, gia sản cũng không nhỏ.”
“Công t/ử nhà ấy bao nhiêu tuổi?”
“Hai mươi tám.”
“Đã từng kết hôn chưa?”
Tống thị khựng lại.
“Đã có một đời vợ, nhưng người ấy mất sớm.”
“Có con không?”
“Có một con trai.”
“Nguyên nhân người vợ trước qua đời là gì?”
Sắc mặt Tống thị hơi khó coi.
“Linh Uyên, con hỏi nhiều như vậy làm gì? Hôn sự là chuyện của trưởng bối, ta sẽ không để con chịu thiệt.”
Linh Uyên gật đầu.
“Con tin mẫu thân muốn tốt cho con. Nhưng người gả đi là con, nên con cần biết rõ người mình sẽ sống cùng.”
Một vị trưởng bối lập tức lên tiếng:
“Con gái mà hỏi quá kỹ chuyện nhà chồng, người ta sẽ nghĩ con khó tính.”
Linh Uyên quay sang.
“Bẩm thúc công, nếu nhà họ Đỗ thật sự tốt, việc xác nhận những điều ấy chỉ giúp hai bên yên tâm hơn. Nếu nhà họ Đỗ không muốn trả lời, chúng ta cũng có thể hiểu rằng họ không muốn tiến tới hôn sự.”
Tạ Hoành cau mày.
“Linh Uyên, con đừng làm khó mẫu thân con.”
“Con không làm khó mẫu thân.”
Nàng lấy ra một tờ giấy.
“Con chỉ muốn xác nhận những điều cơ bản trước khi quyết định.”
Tống thị nhìn tờ giấy, đột nhiên cảm thấy bất an.
“Đây là gì?”
“Danh sách những thông tin cần xác nhận trước khi kết hôn.”
Linh Uyên đọc từng mục.